36ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ


(προδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ της Κυριακής 23/4/2017)

Μπροστά σε ένα νέο τοπίο

Του Στράτου Κερσανίδη

Μετά από το δημοψήφισμα της περασμένης Κυριακής, με το γνωστό εκλογικό αποτέλεσμα, η Τουρκία φαίνεται πως αλλάζει και οι επιπτώσεις στην πολιτική και κοινωνική ζωή της χώρας θα γίνουν εμφανείς τους επόμενους μήνες. Μπροστά σε ένα νέο τοπίο βρίσκεται, λοιπόν, το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Κωνσταντινούπολης και κανείς μας δε γνωρίζει κατά πόσο αυτό θα επηρεαστεί από τη νέα κατάσταση.

Πάντως το φετινό 36ο Φεστιβάλ διέθετε όλη εκείνη τη ζωντάνια, την τόλμη και το δημοκρατικό πνεύμα το οποίο είχε κατακτήσει η διοργάνωση τα προηγούμενα χρόνια και που ευχόμαστε να διατηρηθεί και στο μέλλον.

Το παλιό και το νέο

Η ταινία «Κίτρινος πυρετός» (Sari Sicak), του Φικρέτ Ρεϊχάν, κέρδισε τη Χρυσή Τουλίπα στο Εθνικό Διαγωνιστικό Τμήμα και για καλή μου τύχη ήταν ανάμεσα σε εκείνες που κατάφερα να δω.

Η ταινία πραγματεύεται τη μάχη ανάμεσα στο παλιό και το νέο, όπου το νέο δεν ταυτίζεται απαραίτητα πάντα με το καλό. Έτσι βλέπουμε το νεαρό Ιμπραήμ να προσπαθεί να επιβιώσει κάνοντας διάφορες δουλειές για να βοηθήσει την οικογένειά του. Ο πατέρας του, ο Νετζίπ Αγά είναι αγρότης και αγωνίζεται να κρατήσει τη γη που καλλιεργεί και το σπίτι του, απέναντι στην επερχόμενη εκβιομηχάνιση της περιοχής αλλά και τον εκμοντερνισμό της παραγωγής. Δέσμιος ενός συστήματος διανομής και πώλησης των προϊόντων, ο Νετζίπ Αγά αντιμετωπίζει το φάσμα της καταστροφής. Όμως ο Ιμπραήμ έχει όνειρα, θέλει να βγάλει επαγγελματικό δίπλωμα οδήγησης και να εργαστεί σε μια εταιρία με νταλίκες. Θέλοντας να πραγματοποιήσει το όνειρό του αλλά και να βοηθήσει τον πατέρα του θα παραβιάσει τους κανόνες και θα έρθει σε σύγκρουση με τα συμφέροντα.

Κίτρινος Πυρετός

Πολύ δυνατό φιλμ το οποίο προσεγγίζει ρεαλιστικά τις φεουδαρχικού τύπου συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι αγρότες στην Τουρκία. Ο σκηνοθέτης με λιτότητα, σαφήνεια και διεισδυτικότητα σκιαγραφεί τους ήρωές του, τοποθετώντας τους μέσα σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικό περιβάλλον. Η κοινωνική του τοποθέτηση σαφής ενώ τα εκφραστικά του μέσα φλερτάρουν με το νεορεαλισμό έχοντας όμως έντονο το τοπικό πολιτισμικό στοιχείο. Συνέχεια

36ο ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ


 

(από το http://www.stokokkino.gr)

Φεστιβάλ μέσα σε τεταμένο πολιτικό κλίμα

του Στράτου Κερσανίδη

Ενώ την ερχόμενη Κυριακή του Πάσχα, 16 Απριλίου 2017, διεξάγεται στην Τουρκία το κρίσιμο δημοψήφισμα με το οποίο ο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, διεκδικεί την εδραίωσή του στην εξουσία με τη χορήγηση υπερεξουσιών στο πρόσωπό του, στην Κωνσταντινούπολη ένα μεγάλο πολιτιστικό γεγονός διεκδικεί το ενδιαφέρον του κοινού. Συνέχεια

19ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (6)


(από το http://www.stokokkino.gr)

Πλησιάζοντας τους ανθρώπους

 Του Στράτου Κερσανίδη

 Η κάμερα του σκηνοθέτη στοχεύει στους ανθρώπους. Κι εκείνοι κοιτάζοντάς μας κατάματα αρχίζουν να μιλούν, αφηγούνται προσωπικές ιστορίες με τον δικό τους τρόπο ο καθένας.

«Σκέφτομαι τα κορίτσια που αγάπησαν»

«Γεννήθηκα στην Κεφαλονιά, στο Αργοστόλι. Όταν ήμουν μικρός είδα τα κομμένα κεφάλια ανταρτών. Λοιπόν η αληθινή ζωή δεν είναι οι γιργόνες, είναι τα κομμένα κεφάλια των ανταρτών». Με αυτά τα λόγια ο Περικλής Κοροβέσης αρχίζει να μιλά μπροστά στην κάμερα του Σπύρου Σκάνδαλου, έτσι αρχίζει το ντοκιμαντέρ «Σκέφτομαι τα κορίτσια που αγάπησαν». Συνέχεια

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (5)


(από το http://www.stokokkino.gr)

 

Η πολλαπλότητα των θεμάτων

Του Στράτου Κερσανίδη

Το ντοκιμαντέρ μπορεί να ασχοληθεί με πάρα πολλά θέματα. Τα ζητήματα που απασχολούν και ενδιαφέρουν τους σκηνοθέτες είναι πάρα πολλά, όσες μπορεί να είναι και οι εκφάνσεις της ίδιας της ζωής. Τέχνη, πολιτική, ιστορία, καθημερινότητα όπως είναι και τα ντοκιμαντέρ στο σημερινό μας σημείωμα.

«Vive la fuite»

‘Οι τεχνίτες είναι πολλοί και πολλοί μπορούν πολλά. Όμως εκείνο που χαρακτηρίζει το μεγαλοφυή καλλιτέχνη, είναι το επιπλέον’, λέει ένας κριτικός τέχνης για τον Αλέξη Ακριθάκη, στο ντοκιμαντέρ «Vive la fuite», της Εύης Καραμπάτσου, που έχει ως θέμα το έργο και τη ζωή του σημαντικού αυτού έλληνα ζωγράφου. Συνέχεια

19ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (4)


(από το http://www.stokokkino.gr)

Αναζητώντας την πατρίδα

Του Στράτου Κερσανίδη

Η έννοια της πατρίδας μπορεί να προσεγγιστεί από διάφορες πλευρές σημαίνοντας κάτι διαφορετικό για τον κάθε άνθρωπο αλλά κάτι άλλο ανάλογα με την περίπτωση.

Εξαίροντας την πατριδοκαπηλία και τις ακροδεξιές δοξασίες, πατρίδα είναι κάτι πολύτιμο για άνθρωπο κάτι που τον καθορίζει και τον προσδιορίζει. Είναι η μνήμη, οι άνθρωποι, η έμπνευση, οι σχέσεις, η δημιουργία, μια παλιά φωτογραφία, μια πέτρα, ένα τραγούδι.

«Της πατρίδας μου η σημαία…»

Σε μια βαθιά εξερεύνηση της δικής τους, της πιο προσωπικής πατρίδας προχωρά ο Στέλιος Χαραλαμπόπουλος με το ντοκιμαντέρ, «Της πατρίδας μου η σημαία…».

Με αφορμή τις οικογενειακές του μνήμες μας ξεναγεί στα Βούρβουρα της ορεινής Αρκαδίας και ύστερα στο Μαρούσι, όπου πήγε η οικογένειά του και άλλοι συγχωριανοί. Συνέχεια

19ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (3)


(από το http://www.stokokkino.gr)

Χωρίς διαμεσολάβηση

 Του Στράτου Κερσανίδη

 Το ντοκιμαντέρ είναι εκείνο το κινηματογραφικό είδος το οποίο αφηγείται ιστορίες βγαλμένες απευθείας μέσα από την πραγματικότητα. Κι όσο πιο άμεση και αδιαμεσολάβητη είναι η αφήγηση τόσο πιο συναρπαστικό μπορεί να γίνει. Βέβαια πάντοτε εξαρτάται από την ιστορία που επιλέγει να αφηγηθεί ο σκηνοθέτης ή η σκηνοθέτιδα.

«Που είσαι Σινγκάλ;»

Ειλικρινά συγκλονίστηκα από τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει το θέμα του ο Άγγελος Ράλλης (συν-σκηνοθεσία: Χανς Ούλριχ Γκοσλ) στην ταινία, «Που είσαι Σινγκάλ;».  Ακολουθεί το δράμα των ηρώων του καταγράφοντας τη ζωή τους και αυτό που εισπράττουμε ως θεατές είναι μια ταινία μυθοπλασίας! Οι ήρωές του είναι μια οικογένεια προσφύγων από την πόλη Σινγκάλ στο Βόρειο Ιράκ, οι οποίοι ζουν σε έναν καταυλισμό στα τουρκο-ιρακινά σύνορα. Συνέχεια

19ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (2)


 

(από το http://www.stokokkino.gr)

Το βλέμμα που τέμνει

Του Στράτου Κερσανίδη

«(…) η κυρίαρχη υπόθεση των αισθήσεων μας τέμνεται από το γεγονός ότι ο θεατής που στέκεται μπροστά στον πίνακα, -εσείς κι εγώ δηλαδή- τέμνεται κατ’ ευθείαν από το βλέμμα του δικαστή έτσι ώστε να έχει την αίσθηση ότι ο ίδιος είναι ο κατηγορούμενος»….

Με τα παραπάνω λόγια ο Φώτος Λαμπρινός, στοχεύοντας με την κάμερά του τον πίνακα του Σολομόν Νικρίτιν, ‘Δίκη λαού’ τελειώνει την ταινία του «Η μεγάλη ουτοπία», βάζοντας και εμάς, ως θεατές της ταινίας, στη θέση του κατηγορούμενου. Συνέχεια

19ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (1)


(Από το http://www.stokokkino.gr)

Ελλάδα, η χώρα της αλληλεγγύης

 Του Στράτου Κερσανίδη

Ένα από τα θέματα που απασχολεί τα ντοκιμαντέρ που προβάλλονται αυτές τις μέρες στο φεστιβάλ, δε θα μπορούσε παρά να είναι το προσφυγικό. Ιδιαίτερα δε τους έλληνες ντοκιμαντερίστες, αφού η χώρα μας βρέθηκε στο επίκεντρο βρισκόμενη αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές κύμα ανθρώπων οι οποίοι αναζητούν διέξοδο προς την Ευρώπη και μάλιστα σε συνθήκες οικονομικής κρίσης.

Ο κάθε σκηνοθέτης, ή η κάθε σκηνοθέτιδα εν προκειμένω, επιλέγουν τον τρόπο προσέγγισης αυτού του ιδιαίτερα ευαίσθητου ζητήματος το οποίο χρήσει ιδιαίτερης προσοχής.

Για παράδειγμα, μπορεί να επιλεγεί η αποστασιοποιημένη, ψύχραιμη ματιά ή η πιο συναισθηματική η οποία όμως εμπεριέχει τον κίνδυνο να θεωρηθεί ως εκμετάλλευση.

Στην πρώτη περίπτωση ανήκει το ντοκιμαντέρ της Αλεξάνδρα Λιβέρις, «Eyes of exodus», στο οποίο η σκηνοθέτιδα περιγράφει την άφιξη προσφύγων από τη Συρία στο Καστελλόριζο των 300 κατοίκων. Συνέχεια

19ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ


Δημήτρης Εϊπίδης και Γιάννης Μπουτάρης

Δημήτρης Εϊπίδης και Γιάννης Μπουτάρης

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 5/3/2017)

Γιορτή με ποινικές διώξεις

Του Στράτου Κερσανίδη

Ενώ η γιορτή του 19ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης βρίσκεται ήδη στην 3η του μέρα, βαριά πέφτει η σκιά της ποινικής δίωξης η οποία ασκήθηκε την περασμένη εβδομάδα κατά του πρώην διευθυντή του Φεστιβάλ, κ. Δημήτρη Εϊπίδη.

Ο κ. Εϊπίδης αλλά και τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου στην περίοδο 2010-2014, ανάμεσά στους οποίους είναι και ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, κ. Γιάννης Μπουτάρης, κατηγορούνται για απιστία σε βάρος του δημοσίου. Η δίωξη στηρίχτηκε σε πόρισμα οικονομικών επιθεωρητών που διενήργησαν εκτεταμένο έλεγχο, ενώ η ζημιά για το δημόσιο υπερβαίνει τις 300.000 ευρώ. Όλα ξεκίνησαν από μια καταγγελία η οποία έφτασε στις εισαγγελικές αρχές. Συνέχεια

19ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ: Stones & Roses


Ρόλινγκ Στόουνς Ολέ , ολέ, ολέ

Ρόλινγκ Στόουνς Ολέ , ολέ, ολέ

Τα οπτικοακουστικά στίγματα του διατρέχοντος 19ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης είναι πολλά και ποικίλα, όπως άλλωστε αναδύονται και από το ειδικό του τμήμα με θέμα τη Μουσική.

Τον χορό σέρνουν φέτος οι αενάως κυλιόμενοι Rolling Stones, Ταξιδεύοντας στη Λατινική Αμερική (ολέ ολέ ολέ!) όπως βλέπουμε στην πρεμιέρα έναρξης του Φεστιβάλ. Μην ανησυχείτε αν δεν βρείτε πρόσκληση γιατί αυτή και όλες οι επόμενες ταινίες προβάλλονται δίπαξ. Στο ίδιο διηνεκές προσπαθούν να εισχωρήσουν οι Placebo (στην εναλλακτική Ρωσία), οι Laibach (Ημέρα απελευθέρωσης), οι Tindersticks (Μικροσκοπικά σώματα: Ο ενδόμυχος κόσμος του Φ. Πέρσι Σμιθ), η ανδαλουσιανή τσιγγάνα Αντόνια Σαντιάγο Αμαδόρ (Λα Τσάνα), η δική μας ανένταχτη Λένα Πλάτωνος (Φαντάσματα πλανιούνται πάνω από την Ευρώπη) και ο άτυπος εθνικός ύμνος της Νέας Ζηλανδίας (Πόι ε: Η ιστορία του τραγουδιού μας).

Στο πάνθεο του μουσικού βιβλίου των ηρώων του τρόμου φιγουράρουν ήδη οι Λινκ Ρέι, Τζίμι Χέντριξ, Ρόμπι Ρόμπερτσον, Τσάρλι Πάτον, Μίλντρεντ Μπέιλι, Τζέσε Εντ Ντέιβις, Μπάφι ΣενΜέρι, Ράντι Καστίγιο (Οι Ινδιάνοι που ρόκαραν τον κόσμο), ο ρασταφάρι Μπομπ Μάρλεϊ (Σασαμανέ), η όλο νάζι Ρόζα Εσκενάζυ (Καναρίνι μου γλυκό), οι ρώσοι πρωτοπόροι του τοπικού αντεργκράουντ πάρτι (Μουσικοί παρτιζάνοι) και ο πολύ πρόωρα πυροβολημένος τρομπετίστας Έντουαρντ Λη Μόργκαν (Τον έλεγα Μόργκαν).

Μορφή άτυπης μονομαχίας ήεπί της ουσίαςκαρέ για αβάν-τζαζ πόκα είναι η τετράδα με κρουπιέρη τον Κόλιν Στέτσον (Το σόου του πολέμου), βασικό τζογαδόρο τον Νίκο Δημηνάκη (Beatbox και αερόφωνα) και αουτσάιντερ τους Δημήτρη Κλωνή & Χάρη Χαραλάμπους (Το παιδί θαύμα).

Στα μαρμαρένια αλώνια παλεύουν σημερινοί διγενήδες όπως ο ουράλιος μαέστρος Θεόδωρος Κουρεντζής (Κλασικός κι αντάρτης), οι ντόπιοι εισβολείς χιπ-χόπερς (Κάθε μέρα), οι εσώψυχες Στρίγγλες (String-less), ο οπτικός μουσικός και αναλυτής Κωστής Δρυγιανάκης et al (No Silence), τα Υπόγεια Ρεύματα (Εγώ, ο άλλος άνθρωπος), o Δημήτρης Σιδερής (Λαούτο ηλεκτρικό), o Σόλων Λέκκας (Ταξίμι στο χρόνο), ο Δομήνικος Ιγνατιάδης κι ο Ντίνος Τσελής (Village Potemkin).

Village Potemkin

Village Potemkin

Στρέφοντας πάλι το αυτί και το μάτι στο διεθνές στερέωμα, μας περιμένουν η μήνυμαλ τσελίστα Χιλντούρ Γκούτνασντότιρ (Το νησί των γενναίων), ο γκουρμέ στιλίστας Νίκολας Τζάαρ (Μυρμήγκια σε μια γαρίδα), οι μέταλλο ιταλιάνο Evil Fate (Βεργκότ), ο «Μέσα στο Βαθύ Λαρύγγι» Ντέιβ Μπέντζαμιν Στάινμπεργκ (Μέιπλθορπ: Κοίτα τις εικόνες) και