ΓΕΥΣΗ ΑΠΟ ΧΕΙΜΩΝΑ

  ΔΙΨΑΣΜΕΝΟΣ ΓΙΑ ΗΔΟΝΗ(IN A LONELY PLACE)    

                                                                                                                                    «Sapore di sale,

                                                                                                                               Sapore di mare,

                                                                                                                                 Sapore di te».

                                                                   -Από την μεγάλη τραγουδιστική επιτυχία του Gino Paoli

Όπως είναι γνωστό,κάθε οργανωμένο club  που σέβεται την ιστορία του και τους supporters του,αυτή την εποχή έχει ολοκληρώσει το πρόγραμμά του.Η κινηματογραφική λέσχη εργαζομένων ΕΡΤ3 και το ΚΕΜΕΣ,ετοίμασαν ήδη τα κινηματογραφικά τους αφιοερώματα.Βασικό μέλημά ήταν οι επιλεχθήσες ταινίες να είναι σαφώς ουμανικές,βαθύτατα εξομολογητικές,βιωματικές και διαχρονικές.Σας προσφέρουμε λοιπόν,ως πρόγευση,από ένα από τα φίλμ του αφιερώματος «Όνειρο ή εφιάλτης» που υπογράφει ο Νίκολας Ρέι,και είναι το «Διψασμένος για ηδονή»(In a lonely place,Ασπρόμαυρο,ΗΠΑ,1950),με τους Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ και Γκλόρια Γκρέιαμ.

«Αν η ψυχή(όταν βγαίνει) έχει βάρος 23 γραμμάρια,ποιο είναι,άραγε,το βάρος της αλαφροϊσκιωτης μοναξιάς,της απόστασης,της σκιάς της αμφιβολίας,της υποψίας;Ποιά είναι άραγε η «γεύση» του άλλου,όταν το δέρμα του έχει ποτιστεί από το «αλάτι» της αλλοτρίωσης και των ερωτηματικών;Τι δημιουργεί μια ταυτόχρονη έξοδο;Πώς και πότε συνειδητοποιείς ότι ο άλλος είναι ένα ξένο σωμα;Α-χρείο,έρμα,μπαλόνι(1) που φεύγει προς τον ουρανό.Η βία πια έχει διεισδύσει από παντού,το «όνειρο» έγινε εφιάλτης.Ο κινηματογράφος ως καταναγκασμός,η έμπνευση στέριεψε.Δεν υπάρχουν νέες ιδέες,η στειρότητα κατέλαβε τα πάντα.Όταν εσύ τηλεφωνείς,εγώ,ως άλλος πια,κλέβω το βλέμμα σου απ’ την άκρη της πόρτας,επιχειρώ να αποκωδικοποιήσω τις σκιές του προσώπου σου,το σφίξιμο των δοντιών σου,τις ρυτίδες σου που σουφρώνουν: «Με ποιάν μιλάει;Γιατί μιλάει;Ποιοι τον ψάχνουν;Τι έκανε άραγε;» «In a lonely place» λοιπόν.Εκεί που τα ενυδρεία συντηρούν ζωές στο ελάχιστο.Όπου οι καναπέδες κρύβουν τον φόβο ενός πιθανά επερχομένου γεγονότος,τα ποτήρια με το ουίσκυ καθρεφτίζουν τον ιδρώτα μιας έντασης.Εκεί που ο Αντονιόνι διασταυρώνεται με το Μπέργκμαν βρίσκεται ο Νίκολας Ρέι,που πέρα από κορυφαίος σκηνοθέτης,ήταν και διακεκριμένος αρχιτέκτονας.Άρα,γνώριζε άψογα ότι τα ντεκόρ ποτέ δεν είναι άψυχα,περικλείουν τα φαντάσματα της ιδεολογίας,της ιδεοληψίας,της αισθητικής,του αστικού περίγυρου.Έτσι τα αξιοποιεί,έτσι τα θέλει,σκυθρωπά,μεγαλοαστικά,μισανθρωπικά(2).Στο «Διψασμένος για ηδονή»,ο γελοίος ελληνικός τίτλος παραποιεί την πραγματική δίψα για επικοινωνία,εξομολόγηση,αποβολή των στερεοτύπων.Όμως η γλώσσα δεν μπορεί πια να εκφραστεί,έχει ατονίσει,έχει υποκατασταθεί από βία.Και η τελευταία διέβρωσε και τη σεξουαλικότητα.Σε αυτό το πνιγηρό εσωτερικό ντεκόρ,ο σεναριογράφος κι η ωραία γυναίκα ουσιαστικά γράφουν το σενάριο του πιο αποδιαρθρωμένου νουάρ που έχω δεί.Είναι το σενάριο της ίδιας τους της ζωής,της ίδιας της κατεστραμμένης τους σχέσης,κι ίσως αυτό γίνει κάποτε μια μεγάλη ταινία(3).Για την ώρα,το φίλμ τελειώνει,τα φώτα σβήνουν(4),το αόρατο συνεργείο αποχωρεί.Μένει ένα ερώτημα που με αφορά,και δεν το απάντησα ακόμα.Γιατί με συγκινεί και με εξουθενώνει τόσο πολύ αυτό το φίλμ;Είναι αποδραματοποιημένο,τακτοποιημένο,κατανοητό.Ίσως γιατί τα μάτια μου δεν βλέπουν δύο ανθρώπους,αλλά δύο σκελετούς.Δεν βλέπουν έναν άνδρα και μια γυναίκα,αλλά έναν νεκρό και μία κυρία που γνωρίζει.Ίσως γιατί αυτή την ιστορία την είδαμε πολλές φορές χωρίς να την καταλάβουμε.Μέσα από το διακριτικό στυλιζάρισμά της,μας κάνει να πιστέψουμε ότι όλα αυτά είναι ένα άγνωστο σύμπαν,χωρίς να νιώθουμε πόσο πολύ το διέβρωσε το θέαμα,η αναπαράσταση,τα πρότυπα συμπεριφοράς,η φιλοδοξία κι η απόκρυψη.70 χρόνια μετά,τι μένει άραγε απ’ αυτή την ιστορία; Γιατί δεν είναι για το μουσείο,γιατί δεν είναι ντεμοντέ;Γιατί ενώ δε μας αφορά φαινομενικά,δείχνει να είναι τόσο κοντά μας;Αυτά τα ερωτήματα θα ζητούν πάντα τις απαντήσεις τους,αλλά όπως λέει ένας μεγάλος Ανατολίτης φιλόσοφος, «γιατί άραγε οι Δυτικοί ψάχνουν πάντα για ορθολογικές λύσεις και απαντήσεις;»(5).

1)Στη «Νύχτα» του Αντονιόνι,η Ζάν Μορό παρακολουθώντας αυτοσχέδιους πυραύλους να εκτοξεύονται στον ουρανό,αδυνατεί να παρακολουθήσει την πορεία τους,σημαινόμενο της αδυναμίας της να παρακολουθήσει την ιλιγγιώδη άνοδο του συζύγου της(Μαρτσέλο Μαστρογιάννι).

2)Δείτε και τα ντεκόρ του Ανρί-Ζόρζ Κλουζώ στις «Διαβολογυναίκες».

3)Δείτε και τον «Νευρικό Εραστή» του Γούντυ Άλλεν.

4)Δείτε και το τέλος από την «Έκλειψη» του Αντονιόνι.

5)Η ρήση-κλειδί για την αποκωδικοποίηση της ταινίας,που ακούγεται στα «Επικίνδυνα χρόνια» του Πήτερ Γουέιρ.»;

  Αλέξης Δερμεντζόγλου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s