ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΑΓΑΠΗΣΑ

ΖΑΚ ΝΤΕΡΕ:ΤΟ ΑΠΟΛΕΣΘΕΝ ΣΗΜΑΙΝΟΝ(«ΑΥΤΟΣ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΧΕΙ ΠΕΘΑΝΕΙ»)

   του Αλέξη Δερμεντζόγλου

Η συμφωνία των δολοφόνων

Από σήμερα καθελκύουμε μια νέα στήλη,όπου επαγγελματίες του σινεμά,άτομα που γράφουν για το σινεμά,σινεφίλ,αλλά και μέλη της λέσχης μας,μπορούν να μας γράψουν κάτι για ένα σκηνοθέτη που αγάπησαν και γιατί.Περιμένουμε τα email τους,στο dermetzo@otenet.gr.Αρχίζουμε με ένα σημερινό κείμενό μου για το Ζάκ Ντερέ.

Αν,όπως λέει ο Μπάρτ(πολύ σωστά), «στον άλλον αγαπάμε το ψέμα του»,στον τόσο αδικημένο απ’ τους τρισάθλιους κρτικούς Ζάκ Ντερέ λατρεύω την επίμονη άρνησή του να μου πει ψέματα,να με παραμυθιάσει.Στον Ντερέ λοιπόν,αγαπώ τον θάνατο,την απώλεια και το απολεσθέν σημαίνον που «Αυτός ο άνθρωπος που έχει πεθάνει» καταφέρνει με μαεστρία να με πείσει ότι είμαι εγώ.Δηλαδή ο αν-υπαρκτος,ο ά-υλος,ο αποχωρήσας.Ενδεικτικός ο πραγματικός τίτλος της ταινίας του, «Αυτός ο άνθρωπος πέθανε»(ελληνική απόδοση «Ο άνθρωπος από το Παρίσι»).Αυτός ο άνθρωπος πέθανε,δεν ήταν ποτέ εδώ.Πιστεύαμε ότι υπήρχε.Όμως,όπως και επίσης λαθεμένα πιστεύουμε ότι ζούμε.Αυτός ο άνθρωπος δεν είναι πια εδώ.Στο «Μπορσαλίνο»,όταν ένας από τους δύο αγαπημένους φίλους σκοτώνεται,ο άλλος εξαφανίζεται.Στον Ντερέ ακόμα αγαπώ το ντεκουπάζ της αυστηρότητας,που μετατρέπεται σε αυστηρότητα ενός ντεκουπάζ με σημασίες(δές και τον πυροβολισμό στο τέλος στο στόμα του Ντελόν στο «Τρείς φορές σκληρός»).Στο Ντερέ αγαπώ που τολμάει και μας δείχνει με αργή πένθιμη μετάβαση τις τελετές της δικής μας κηδείας.Λίγα δευτερόλεπτα αρκούν για να καταστραφεί απόλυτα το όραμα μιας πλούσιας φυγής.Ο Ντερέ μας λεέι κάτι που πρέπει πια να το γνωρίζουν όλοι οι άντρες:Το να μεταμφιεστείς,να αλλάξεις ταυτότητα,να γίνεις ένας άλλος,ενέχει τον τρομερό κίνδυνο να αποχωρήσει και ως άλλος.Άρα ανώνυμος,όχι ως εσύ,αλλά ως ομοίωμα(δές και το τέλος από το «Η Συμφωνία των δολοφόνων»).Στο Ντερέ ακόμα αγαπώ τους ποιητικούς,μελαγχολικούς πραγματικούς τίτλους των ταινιών του,κι όχι όπως αποδόθηκαν στα ελληνικά.Διαβάστε τους και απολαύστε τους: «Σε ένα όμορφο πρωινό του φθινοπώρου», «Με το δέρμα των άλλων», «Μια πεταλούδα στον ώμο».Υπάρχουν,άραγε,πεταλούδες στις μέρες μας;Όταν ο σεναριογράφος του Λουί Μπουνιουέλ,Ζάν-Κλόντ Καριέρ που γράφει το σενάριο για την «Ενέδρα στη Βαρκελώνη»,ο Ντερέ είναι υποχρεωμένος και από τη φιλοσοφία του να δείξει ότι οι πεταλούδες πεθαίνουν πάντα νωρίς.Σε ένα σύμπαν κλειστοφοβικό,παράλογο,γεμάτο ψέματα και συνωμοσίες,αυτός ο άνθρωπος(Λίνο Βεντούρα) είναι νεκρός.Δε θα απολαύσει πια το κορμί της όμορφης γυναίκας του.

Ενέδρα στη Βαρκελώνη

Στο «10.000 δολάρια στον πρώτο καταδότη»,δεν υπάρχουν πεταλούδες,φιλίες,καταφύγια,παρά μόνον η μοναξιά των δρόμων και των τηλεφωνικών θαλάμων.Αυτός ο άνθρωπος(πάλι Λίνο Βεντούρα) είναι δυνητικά,μελλοντικά,νεκρός.Στο υπέροχο «Ριφιφί στο Τόκυο»,ο Ντερέ δηλώνει παρών(Κύριοι κριτικοί,είμαι κι εγώ εδώ,δεν είναι μόνο ο Μέλβιλ). «Ριφιφί στο Τόκυο»,μια ασπρόμαυρη μεταφυσική μετάβαση μια ταινία γεμάτη Κομφούκιο,μοίρα,ατελέσφορο.Τί είναι η «Πισίνα»;Μια υπέροχη ταινία που λατρεύουν οι αστοί διανοούμενοι.Και γιατί την λατρεύουν;Γιατί ενώ τους ξεγυμνώνει και απ’ τα μαγιό τους,ακόμα τους παρέχει την τεχνητή ασφάλεια της παραμονής κάποιων αντρών στο απομονωμένο σπίτι όπου θα τρώνε τα καλούδια τους και θα έχουν και την επικαρπεία της ωραίας Ρόμυ Σνάιντερ.Όμως,ποιός αρσενικός,που σέβεται ελάχιστα,έστω,την αυτοεκτίμησή του,θα επέλεγε να ζήσει υπό εκβιασμό με μία ωραία γυναίκα;Κανείς φαντάζομαι,εκτός από τους τρακατζήδες,τους ορκισμένους άεργους(δές και τους ανάλογους προβληματισμούς του Ρενέ Κλεμάν στον «Τυχοδιώκτη του Μόντε Κάρλο»).

Η πισίνα

Για να κλείνω,όταν λέω Ντερέ,συνειρμικά αισθάνομαι σιωπή,αφουγκράζομαι απώλεια και νιώθω απόλυτα,γιατί οι σύγχρονοι «προοδευτικοί» αριστεροί θέλουν με ένα διαρκές ανεξήγητο μίσος(αναρωτιέμαι λές και  είναι κάτι φροϋδικό;) να του βγάλουν ακόμα τα μάτια επειδή είναι,λέει,αντιδραστικός.Ευτυχώς,η νέα γενιά είναι μαζί του,μια και από καιρό έχει καταργήσει τις διαχωριστικές γραμμές,έχει σπάσει τα σχοινιά,κι έχει πηδήσει στην αρένα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s