Αυτοβιογραφία σε έντεκα ταινίες

του Κωνσταντίνου Μπλάθρα

Ο αταίριαστος

Ο φίλος Αλέξης Δερμεντζόγλου μού ζήτησε μια λίστα με ταινίες που έχουν κάποια σημασία ιδιαίτερη για μένα, μια δεκάδα με ταινίες που έχουν παίξει κάποιο ρόλο στη ζωή μου ίσως; Πάντως, ασχέτως της καθαυτό κινηματογραφικής τους αξίας. Μου πήρε καιρό να βγάλω άκρη, καθώς με τη μνήμη δεν τα πάω και πολύ καλά. Στο τέλος πρόβαλαν μέσα από τα σκιασμένα λειβάδια της έντεκα ταινίες μαζί, με τις ιδιαίτερες στιγμές τους καθεμιά. Και ιδού:

Η πρώτη ταινία που είδα, πριν πάω ακόμα σχολείο, είναι θαρρώ • Η νεράιδα και το παλλικάρι (1969), του Ντίνου Δημόπουλου. Λέω θαρρώ, γιατί δεν μπορώ να ταυτίσω με άλλη ταινία της εποχής το μόνο πλάνο που θυμάμαι: την Αλίκη να κατεβαίνει από μια μεγάλη σκάλα και να μεγαλώνει… σε γκρό. Ή εμένα μου φάνηκε πως μεγαλώνει. Θα ήταν νωρίς το καλοκαίρι του 1970. Η προβολή ήταν υπαίθρια, από περιοδεύοντα κινηματογράφο, στην πλατεία του Καστορίου, ίσως λιγάκι πριν μετακομίσουμε οικογενειακώς στη Σπάρτη. Μέχρι τα χρόνια της εφηβείας καμιά άλλη ταινία δεν έτυχε να δω, ώσπου μια μέρα, παρά τις αντιρρήσεις της μάνας, τόσκασα σχεδόν, για να δούμε με συμμαθητές –αγορίστικη παρέα– την •• Απόδραση από την Αθήνα (1979), του Τζωρτζ Κοσμάτος, στο σπαρτιατικό σινεμά «Φάρος». Θα ήταν το 1980 σίγουρα, για να έχει φτάσει η ταινία ως εμάς. Και κάπου τότε, εχέμυθα, πάλι η ίδια παρέα, είδαμε την ••• Γαλάζια λίμνη (1980) του Ράντιλ Κλέβερ. Η Μπρουκ Σιλντς έγινε για καιρό η κρυφή μου ερωμένη, με την φωτογραφία της κολλημένη δίπλα μου στο κρεβάτι.

Όταν απέδρασα εν τέλει κι εγώ στην Αθήνα, οι παρέες και τα ολοήμερα και ολονύχτια σουλάτσα ήταν πιο γοητευτικά απ’ το σινεμά. Σε τέτοια φάση που είμασταν, δεν θα μπορούσε όμως να περάσει απαρατήρητος ο •••• Αταίριαστος (1984) του Φράνσις Φορντ Κόππολα, που τον είδαμε στη «Νιρβάνα» της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Μεγάλος ο θαυμασμός μας, πολλές οι κουβέντες ύστερα. Εποχή ροκ. Καθώς όμως είχαμε οργώσει πια όλη την πόλη, οι έξοδοί μας άλλαξαν ρότα. Στις δροσιές του «Ζέφυρου», της οδού Τρώων ήταν νομίζω, που σ’ ένα καλοκαίρι, κάθε βράδυ σχεδόν, είδαμε όλα τα σπαγέτι γουέστερν. Μαγεία. Πρώτος και καλύτερο ο ••••• Καλός, ο κακός και ο άσχημος (1966), του Σέρτζιο Λεόνε. Εννοείται πως μέχρι τότε δεν είχα και πολύ ιδέα για σινεμά, για σκηνοθέτες κ.τ.ό.

Ώσπου είδα μια φορά, στο περιβόητο «Στούντιο», στην εκβολή της οδού Σπάρτης, την •••••• Μετάνοια (1984), του Τεγκίζ Αμπουλάντζε. Κάπου στα είκοσι και κάτι ήμουνα –η ταινία πρέπει να προβλήθηκε το 1986–, λίγο πριν πάω φαντάρος, έκατσα κι έγραψα ένα τεράστιο κείμενο. Η αρχή είχε γίνει χάρις σ’ έναν άγνωστο σκηνοθέτη, που ύστερα είδα στο Ταινιόραμα του «Άλφαβιλ» κι άλλες ταινίες του, πολύ δυνατότερες. Τότε, ή ίσως η μνήμη μου με πάει κάπου τότε, αλλά μπορεί να ήταν νωρίτερα, είδα και τη ••••••• Νοσταλγία (1983), του Αντρέι Ταρκόφσκι, στην πρώτη της προβολή θυμάμαι, στο σινέ «Αλεξάνδρα», χαμηλά στη Λεωφόρο. Συγκίνηση άλλου τύπου. Αλλά τον Ταρκόφσκι τον ήξερα κιόλας.

Η πρώτη ταινία που είδα με γυναικεία συνοδεία, ήταν •••••••• Η γυναίκα της διπλανής πόρτας (1981), του Φρανσουά Τρυφώ, στο «Παλλάς», στο Παγκράτι. Η φίλη, που ήταν πιο διαβασμένη, ενθουσιάστηκε. Εγώ είχα τις αντιρρήσεις μου. Άλλαξα γνώμη για τον σκηνοθέτη αργότερα.

Θα μπορούσα να σκεφτώ πολλές σημαδιακές ταινίες, αλλά η λίστα κάπου πρέπει να τελειώσει. Νομίζω ήταν ••••••••• Η δασκάλα του πιάνου (2001), του Μίκαελ Χάνεκε, που παιζόταν την Πρωτοχρονιά του 2002, στο «Αττικόν» της οδού Σταδίου. Πρόσφατα χωρισμένος, είμαστε με μια πιστή φίλη, παλιά συμφοιτήτρια, και περιμέναμε πάνω από σαραντάλεπτο, μπορεί και περισσότερο, να ξεκινήσει το έργο. Αίφνης, μπήκε στην αίθουσα ο πρωθυπουργός Σημίτης και τα φώτα έσβησαν. Μετά μάθαμε ότι είχε καθυστερήσει, γιατί πέρασε από το ΑΤΜ να πάρει τα πρώτα ευρώ. Το ίδιο είχα κάνει κι εγώ πριν, για να πληρώσω το εισητήριο.

Και πάντα στο φινάλε, όπως σε κάθε ταινία που σέβεται τον εαυτό της, ένας μεγάλος έρωτας. Πρώτο ραντεβού σε σινεμά; Ακριβώς. Πήγαμε στον «Γαλαξία», στην αρχή της Μεσογείων. Αν και λίγη σημασία έχει σ’ αυτές τις φάσεις η ταινία. Εμένα μου άρεσε το ελισαβετιανό στυλ. Εκείνης όχι τόσο. Ευτυχώς, είχε τόσο λίγη σημασία… Ήταν –η ταινία, όχι η φίλη– η •••••••••• Ελίζαμπεθ: η χρυσή εποχή (2007), του Σέικαρ Καπούρ. Ελίζαμπεθ η Κέιτ Μπλάνσετ. Μετά έμαθα ότι οι γυναίκες δεν χωνεύονται μεταξύ τους, γι’ αυτό μάλλον η δυσαρέσκεια της φίλης για το φιλμ. Κι επειδή κι ο θάνατος χώνεται παντού, στις σχέσεις και στα curriculum vitae όμοια –μόνο στον κινηματογράφο δεν χωράει, για να θυμηθώ τον Σαχτούρη–, ας κλείσω με τον Κλιντ Ίστγουντ. ••••••••••• Η ζωή μετά (2010). Πρεμιέρα στις 6 Ιανουαρίου του 2011. Σινέ «Αττικόν» με την πάντα πρόθυμη για ταινίες παλιά φίλη. Δεν θυμάμαι ούτε ένα καρέ της ταινίας. Λίγο αργότερα και το «Αττικόν» ακόμα, από θλίψη πιθανόν, κατακάηκε.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s