Όταν η Δύση γοητεύεται από την Ανατολή


Του Αλέξανδρου Στοίλα ,μέλος της Κινηματογραφικής λέσχης των εργαζομένων της ΕΡΤ3

Σύμφωνα με την ιαπωνική παράδοση ο κώδικας τιμής για έναν πολεμιστή σαμουράι (αυτός που υπηρετεί) ήταν η πίστη στο καθήκον με κόστος ακόμα και τη ζωή τους.Τα ιδανικά τους περιλαμβάνουν Θάρρος-Αφοσίωση-Αυταπάρνηση-Αξιοπρέπεια-Περιφρόνηση στο θάνατο ενώ η ατίμωση και η ντροπή τιμωρείται με χαρακίρι.Ας θυμηθούμε στη «Μυστική Οργάνωση Γιακούζα» το φόρο τιμής που αποτίουν αμφότεροι Ρόμπερτ Μίτσαμ και Κεν Τακαμούρα κόβοντας τελετουργικά το μικρό τους δάχτυλο.

Ο μέγας μαέστρος του γαλλικού νουάρ Ζαν-Πιερ-Μελβίλ σκηνοθετεί αντι-ήρωες, ανθρώπους του περιθωρίου. Δραπέτες (Λίνο Βεντούρα στο «Δεύτερη πνοή» και Τζιάν Μαρία Βολοντέ στο «Κόκκινος κύκλος»), κλέφτες (Αλέν Ντελόν στο «Κόκκινος κύκλος» και Ρίτσαρντ Κρένα στο «Ο μπάτσος»), πληρωμένοι δολοφόνοι (Αλέν Ντελόν στο «Ο δολοφό-νος με το αγγελικό πρόσωπο«), ενσαρκώνουν την άποψη ό,τι είμαστε περαστικοί απ’ αυτόν τον κόσμο,ουσιαστικά νεκροί. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να ζήσουμε έναν έντιμο βίο με έναν αξιοπρεπή θάνατο. Σαφώς  επηρεασμένος -και γιατί όχι γοητευμένος- από την ανατολίτικη φιλοσοφία, ένας μελβιλικός ήρωας δεν θα μπορούσε να μην υπακούει σ’αυτούς τους κώδικες. Στο αριστουργηματικό «Le Samοurai« (Ο δολοφόνος με το αγγελικό πρόσωπο) ο Ντελόν είναι ένας μοντέρνος,εξευρωπαϊσμένος σαμουράι με υψηλό αίσθημα τιμής.Αλλά το τίμημα για κάθε πιστό πολεμιστή είναι η μοναξιά την οποία παρομοιάζει με αυτήν της τίγρης στη ζούγκλα.Η μοναξιά,η καχυποψία,η προδοσία είναι αυτά που οδηγούν τελικά στο αδιέξοδο. Έχεις την αίσθηση ότι δεν μπορείς να ξεφύγεις, σαν τρένο που κινείται σε ράγες.Κι αν παρόλα αυτά σου δωθεί η ευκαιρία να προδώσεις τα πιστεύω σου για να σώσεις το τομάρι σου θα το έκανες;Και ο Μελβίλ είναι απόλυτος. ΌΧΙ!Και ξεκινάει η αντίστροφη μέτρηση…

Πέραν όμως της πεσιμιστικής φιλοσοφίας και του φαταλισμού που διέπουν τις ταινίες του Μελβίλ, πρωταγωνιστικό ρόλο παίζει το στυλ και η κομψότητα δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη λεπτομέρεια. Ωραία κοστούμια, γραβάτες, ασορτί καπέλα και κατά κύριο λόγο καμπαρντίνες κάνουν την εικόνα των ηρώων ατσαλάκωτη,απρόσιτη σε αντίθεση με τη τσαλακωμένη και αμαρτωλή ζωή τους. Πάντα ξυρισμένος και κομψός ο Ντελόν ξεκινάει για να «εκτελέσει» το συμβόλαιο θανάτου.Ψυχρός και κυνικός -ακόμα και με τη σύντροφό του που είναι σχεδόν απούσα- καταφέρνει να επιβιώνει. Όμως αυτό το «συμβόλαιο» θα είναι και το μοιραίο. Όχι γιατί δεν μπορεί να σκοτώσει το επίδοξο θύμα αλλά γιατί το θύμα αυτό του έσωσε το τομάρι και σαν άλλος σαμουράι οδηγείται τελικά στην έμμεση αυτοχειρία (χαρακίρι). Αυτός είναι και ο κώδικας τιμής που διέπει τις ταινίες του Μελβίλ.Ειρήσθω εν παρόδω το «Le Samοurai» είναι μια ταινία ατμοσφαιρική, ονειρική, μια ταινία προσευχή. Άραγε τι θα κάναμε αν είμασταν στη θέση του; Υπάρχουν ακόμα ιδανικά; Κι αν υπάρχουν με ποιο κόστος θα τα υπερασπιζόμασταν;

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s