ΤΟ ΘΡΥΛΙΚΟ ΝΕΟΝΟΥΑΡ «Ο ΔΟΛΟΦΟΝΟΣ ΜΕ ΤΟ ΑΓΓΕΛΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ»


ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ-3 Η Κινηματογραφική Λέσχη των εργαζομένων της ΕΡΤ-3 και το ΚΕMΕΣ προβάλλουν ως άνοιγμα του μικρού αφιερώματός τους 100 χρόνια από τη γέννηση του Ζαν Πιέρ Μελβίλ τη Δευτέρα 11 Σεπτεμβρίου στις 21:30 στο θερινό σινεμά ΑΠΟΛΛΩΝ (Σαρανταπόρου 4 – Βασ. Γεωργίου, τηλ. 2310828642) το νεονουάρ του Ο δολοφόνος με το αγγελικό πρόσωπο (Γαλλία, 1967, έγχρωμη, 105’). Παίζουν: Αλέν Ντελόν, Ναταλί Ντελόν, Φρανσουά Περιέ.

Θα προλογίσει ο Αλέξης Ν. Δερμεντζόγλου, ενώ στους θεατές θα διανεμηθεί έντυπη ανάλυση του Γιάννη Δεληολάνη. Στο τέλος της προβολής θα ακολουθήσει μακρά συζήτηση με το κοινό.

Το προς συζήτηση θέμα στο σεμινάριο για τον κινηματογράφο θα είναι: Η ηθική στάση των ηρώων στις ταινίες του Μελβίλ: Μια σύγκριση με τους Γάλλους Μπρεσόν, Ρομέρ, και τους Αμερικάνους Σκορσέζε και Σρέιντερ.

Ένας επαγγελματίας δολοφόνος, ο οποίος σχεδιάζει με κάθε λεπτομέρεια τους φόνους του, κάνει το μοιραίο λάθος και βρίσκεται σε ολοένα πιο δεινή θέση.Η ανάλυση που θα διανεμηθεί είναι η ακόλουθη:

«Ένας επαγγελματίας δολοφόνος, ο οποίος σχεδιάζει με κάθε λεπτομέρεια τους φόνους του, κάνει το μοιραίο λάθος και βρίσκεται σε ολοένα πιο δεινή θέση.

«Δεν θα υπήρχε μεγαλύτερη μοναξιά από του τίγρη στην ζούγκλα, εάν δεν υπήρχε εκείνη του σαμουράι» μας πληροφορεί ο μέγας Μελβίλ στην πιο ελεγειακή -και πιθανότατα καλύτερη (θέμα γούστου, για μένα σίγουρα)- δουλειά του. Πράγματι. Πιο πολύ από κάθε τι άλλο, ο δολοφόνος αυτός είναι μόνος. Οποιαδήποτε παρέκκλιση από τον κανόνα μπορεί να φέρει την καταστροφή του. Και το ξέρει. Το πιο πικρό ερώτημα της ταινίας, κρυμμένο πίσω από το ανέκφραστο πρόσωπο του Ντελόν, είναι αν κρυφά το θέλει – αυτό το ένα λάθος. Δεν υπάρχει απάντηση.

Χρονολογικά ισορροπημένος ανάμεσα στο νουάρ και στο νεονουάρ (αν και γυρίστηκαν πιο ορθόδοξα νουάρ κι αργότερα, με υπόδειγμα το αριστούργημα ονόματι Τσάιναταουν το 1974), ο Σαμουράι – μη μου μιλάτε καν για τον ελληνικό τίτλο, παρατίθεται μόνο για ιστορικούς λόγους – φαντάζει σαν αντίλαλος του πρώτου και πρωτότυπο του δεύτερου ταυτόχρονα.

Από μια άποψη εφαρμογή του νόμου του Μέρφι «ό,τι είναι να πάει στραβά θα πάει» (το χαρακτηριστικό στίγμα των καλύτερων – δηλαδή μαύρων – νουάρ), από μια άλλη ένα σε αργή κίνηση τελετουργικό των σαμουράι, του σεπούκου (γνωστότερου στην χώρα μας ως χαρακίρι), η ταινία του Μελβίλ είναι πάνω από όλα μια εμπειρία. Κι έχω ήδη πει πολλά. Γιατί αυτό είναι ένα έργο που αξίζει να αναζητήσεις με λυσσαλέο πείσμα και να το δεις γνωρίζοντας όσο το δυνατό λιγότερα. Δεν θεωρώ αυτονόητο ότι όλοι οι αναγνώστες τούτου του μικρού κειμένου θα το έχουν δει. Κάθε άλλο. Αποτελεί όμως αναπόσπαστο μέρος αυτού που θα μπορούσε να περιγραφεί ως «απαραίτητη θέαση» στη ζωή ενός σινεφίλ.

Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο γράφεται αυτό το σημείωμα. Σα μια υπενθύμιση. Ο καλύτερος τρόπος να συναντήσει κανείς το Σαμουράι βρίσκεται στην κατάνυξη της αίθουσας, όπως είχα προσωπικά την τύχη, αλλά για τους νεώτερους… τέτοια ώρα, τέτοια λόγια.

Λυπάμαι, αλλά αρνούμαι να προσβάλω την τόσο τέλεια ταινία με οποιοδήποτε είδος ιστορικο-κριτικής ανάλυσης. Εξάλλου, ξεφεύγει από τον χρόνο, κι όντας τόσο απόλυτη, ξεπερνά οποιαδήποτε αναγκαιότητα κριτικής. Αυτό ίσως αφήνει εσάς με μια αίσθηση του ανολοκλήρωτου, μα εμένα με αυτό ακριβώς που επιθυμούσα – ένα κρίσιμο κίνητρο, μια σπίθα

για την ποθητή φλόγα της αναζήτησής του. Το νουάρ φτιάχνει μια μεγάλη αλυσίδα, οδηγώντας ως τις μέρες μας, αλλά χωρίς το Σαμουράι είναι αναπόφευκτα σπασμένη. Οι λίγοι όμως, οι οποίοι τυχόν ξέρουν πόσο σπάνια δίνω το απόλυτο της βαθμολόγησης σε ένα φιλμ, ίσως έχουν ένα έρεισμα παραπάνω για να πράξουν το επείγον πρέπον – να βρουν τούτη την ταινία–τίγρη ενός απειλούμενου με εξαφάνιση είδους, εάν όχι ήδη μοναδική. Κι ίσως μετά να δουν και το Ghost Dog του Τζιμ Τζάρμους – που δεν χρειάζεται καν να δηλώσει την επιρροή του Μελβίλ – ένα δίπτυχο βγαλμένο από τον νουάρ παράδεισο. Αν το καταφέρετε, θα καταλάβετε.

Επιλογικά, δεν μπορώ παρά να αναρωτηθώ πόσοι, διόλου απαραίτητα επαγγελματίες εκτελεστές, δεν ζουν οι ίδιοι σαν σαμουράι – σε μια αργή τελετουργία απλής (τόσο που να γίνεται άψογη) επανάληψης, περιμένοντας ή επιθυμώντας σιωπηλά το μοιραίο, σωτήριο λάθος. Λίγοι; Πολλοί; Δεν θα το μάθουμε και δεν θα το μάθουν ποτέ, ακριβώς επειδή είναι όλοι το ίδιο – απολύτως μόνοι.»

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s