ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ


(Aναδημοσίευση από την «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ»,7/8/2017)

Το πέρασμα στην Ινδία

Του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

Η ταινία Το στέμμα των Ινδιών, που προβάλλεται αυτές τις μέρες, αναφέρεται στην ιστορία του Βρετανού λόρδου Μάουντμπαντεν, που ήταν επικεφαλής της αντιπροσωπείας της βρετανικής κοινοπολιτείας για τις συνομιλίες ανεξαρτητοποίησης της Ινδίας, στην οποία βοήθησαν πολύ οι Γκάντι, Νεχρού και άλλοι. Οι Βρετανοί, χάνοντας αυτή την τεράστια ασιατική έκταση, ουσιαστικά είδαν το τέλος της πρώην ένδοξης κοινοπολιτείας και την επιστροφή στην πατρίδα. Το σινεμά γοητεύτηκε από τον εξωτισμό της Ινδίας και, βοηθούντος και του Κίπλινγκ, μας έδωσε μερικές σπουδαίες ταινίες με χώρο διεξαγωγής τη μυθική ασιατική χώρα, με τη Βομβάη, την Καλκούτα και άλλες πολυπληθείς πόλεις. Παράλληλα, το σινεμά της Ινδίας ήταν πάντοτε ανεπτυγμένο, με αμέτρητα εισιτήρια και ταινίες προορισμένες ιδίως για εγχώρια χρήση. Τα μελό έμειναν ιστορικά και πολλά από αυτά αγαπήθηκαν στην Ελλάδα. Η Γη ποτισμένη με ιδρώτα εκτιμήθηκε πολύ σε όλο τον κόσμο και έκανε μεγάλη διεθνή καριέρα.

ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ

Σαλάμ Βομβάη

Από την Ινδία προήλθαν και μερικοί πολλοί μεγάλοι σκηνοθέτες. Αναμφισβήτητα, ο πατριάρχης υπήρξε ο Σατιαζίτ Ράι. Δεν είναι τυχαίο πως ο κορυφαίος Βρετανός κριτικός και συγγραφέας Ντέιβιντ Τόμπσον θα κάνει ένα ωραίο λογοπαίγνιο γι’ αυτόν γράφοντας “Ράι ή Ρέι”. Σαφώς εννοούσε τις μεγάλες επιρροές του Ινδού δημιουργού από το σκηνοθετικό ύφος, ήθος και κοινωνικό υπόβαθρο του Αμερικανού Νίκολας Ρέι. Ο Ράι τον αφομοίωσε δημιουργικά, με τις ταινίες του να διαθέτουν ματιά νεορεαλιστική, βαθιά κοινωνική, με διαδικασίες περιπλάνησης. Η τριλογία του Άπου θεωρείται αριστουργηματική, ενώ η Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης είναι ένας κόλαφος και μια υπόγεια ιδεολογική μετωνυμία για τη συνεχιζόμενη εξάρτηση της Ινδίας από τη Μεγάλη Βρετανία. Κορυφαία σύγχρονη δημιουργός από την Ινδία είναι η Μίρα Ναΐρ, που σκηνοθετεί και στο Χόλιγουντ. Μεταξύ άλλων, έχει γυρίσει δυο κορυφαίες βραβευμένες ταινίες: Πάνω απ’ όλες η πικρή κοινωνική Σαλάμ Βομβάη, για τις σκληρές συνθήκες της παιδικής εργασίας. Να σημειωθεί και Ο γάμος των μουσώνων.

Γκάγκα Ντίν

Ο ΤΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ

Το χολιγουντιανό σινεμά βρήκε αφορμή από τον εξωτισμό της Ινδίας για να γυρίσει σκληρές πολεμικές ταινίες. Αντιμετώπισε τους Ινδούς ως Ινδιάνους και έφτασε στο σημείο να πριμοδοτήσει και να κάνει ήρωες ανθρώπους που προδίδουν την πατρίδα τους για να σώσουν τους Βρετανούς. Ως εκ τούτου, παρά τη βαθιά μου ιδεολογική διαφωνία, πασίγνωστη είναι η ασπρόμαυρη ταινία του Τζορτζ Στίβενς Γκάγκα Ντιν (1939), με τους Κάρι Γκραντ, Βίκτορ Μακ Λάγκλεν, Ντάγκλας Φέρμπανκς Τζούνιορ και Τζόαν Φοντέν, από ένα μυθιστόρημα του Κίπλινγκ. Εδώ ένας Ινδός στρατιώτης, που υπηρετεί στο βρετανικό στρατό, σώζει το στράτευμα και τους τρεις βασικούς ήρωες από την σκληρή επίθεση των δικών του. Για την ιστορία, στα 1962, ο Τζον Στάρτζες μεταφέρει στη δύση το ριμέικ του Γκάγκα Ντιν, που είναι Οι τρεις λοχίες, με τους Φρανκ Σινάτρα, Ντιν Μάρτιν, Σάμι Ντέιβις. Όταν στα 1966 ο Μπλέικ Έντουαρντς γυρίζει το Πάρτι, ο Πίτερ Σέλερς παραπέμπει στον ήρωα του Γκάγκα Ντιν. Στα 1935, ο Χένρι Χάθαγουεϊ θα γυρίσει τους Λογχοφόρους της Βεγγάλης με τον Γκάρι Κούπερ στο βασικό ρόλο, ταινία που δείχνει σκληρές συγκρούσεις Βρετανών και Ινδών. Στα 1958, ο Τέρενς Φίσερ θα σκηνοθετήσει τους Στραγγαλιστές της Βομβάης, με τον Κρίστοφερ Λι στο βασικό ρόλο: Στα 1830, μια ειδική αίρεση στην Ινδία σκοτώνει τους αντιπάλους της με στραγγαλισμό. Ο Κεν Άνακιν στη Μεγάλη μονομαχία (1966), θα δείξει την καταδίωξη και τον εγκλεισμό ενός αδάμαστου Ινδού πολεμιστή (Γιούλ Μπρίνερ).

Οι λογχοφόρι της Βεγγάλης

ΚΑΙ ΤΩΡΑ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ

Κορυφαίοι δημιουργοί ασχολήθηκαν με μυθοπλασίες που εκτυλίσσονται στην Ινδία. Ο Ζόλταν Κόρντα, αξιοποιώντας και πάλι τον Ράντγιαρντ Κίπλινγκ, θα μας προσφέρει την κλασική ταινία Το βιβλίο της ζούγκλας. Πάνω στην ιστορία του μικρού Μόγλη έγιναν πολλές ταινίες, ακόμα και κινούμενα σχέδια! Το 1984 είναι μια ιστορική χρονιά. Τότε για πρώτη φόρα θα τολμήσει σκηνοθέτης να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη το μυθιστόρημα του Έντουαρντ Φόρστερ Το πέρασμα στην Ινδία. Ο μέγας Ντέιβιντ Λιν, αξιοποιώντας και γνωστούς ηθοποιούς, δε γυρίζει μόνο μια ταινία στην Ινδία αλλά και για την ψυχή αυτής της χώρας, την αύρα της και τις μεταφυσικές επιρροές στον άλλο. Ινδία, λοιπόν. Οι χώροι των μοναστηριών, των μουσώνων, των βουνών, εκκρίνουν κάτι το μαγικό που είναι αδιανόητο να καταλάβει ο δυτικός. Η Ινδία, τελικά, απελευθερώνει τον ερωτισμό από τα στεγανοποιημένα κορμιά των Βρετανίδων.

Το βιβλίο της ζούγκλας

ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΕΠΙΣΤΕΓΑΣΜΑ

Ο άνθρωπος που γνώριζε το άπειρο

Κορυφαίο επιστέγασμα γύρω από την Ινδία αποτελεί η οσκαρική δημιουργία του σερ Ρίτσαρντ Ατένμπορο Γκάντι, με τον Μπεν Κίνγκσλεϊ καταπληκτικό στον ομώνυμο ρόλο. Παίζουν ακόμα οι Τρέβορ Χάουαρντ, Έντουαρντ Φοξ, Μάρτιν Σιν. Η ταινία απεικονίζει με πολύ ενδιαφέροντα τρόπο τη φιλοσοφία της μη βίας που διακήρυξε ο Γκάντι αλλά και την παθητική αντίσταση που εφάρμοσε ο λαός. Βέβαια, η γηραιά Αλβιόνα δεν υποχώρησε μόνον από αυτά. Υπήρξαν πολλά παρασκήνια και πολλές παρεμβάσεις, έντονες διαβουλεύσεις και διαφωνίες και μεταξύ των Ινδών. Το φιλμ στέκει ως εντυπωσιακό θέαμα και καλή αναπαράσταση εποχής αλλά τα ιστορικά του στοιχεία είναι φτωχά και όχι απόλυτα ακριβή.

Γκάντι

Από άλλες σπουδαίες ταινίες οπωσδήποτε πρέπει να αναφερθεί Η ζωή του Πι, όπου ο Ανγκ Λι σκηνοθετεί ένα εντυπωσιακό ποίημα για τη ζωή ενός Ινδού. Στο οσκαρικό Slumdog Millionaire, ο Ντάνι Μπόιλ αναφέρεται στα διάφορα τηλεπαιχνίδια και reality shows που δυναστεύουν πλέον την Ινδία, αναπαράγοντας την θεωρία των ευκαιριών. Ο Σρινιβάσα Ραμανιγιάν υπήρξε ένας εκπληκτικός και ιδιοφυής Ινδός μαθηματικός, που έγινε διάσημος μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και εντυπωσίασε πάρα πολύ τους Βρετανούς μαθηματικούς, ενώ οι θεωρίες που διατύπωσε αποτελούν μια κατάκτηση της επιστήμης. Πέθανε νεότατος και η ιστορία της σύντομης ζωής του καταγράφεται στο Ο άνθρωπος που γνώριζε το άπειρο. Αγαπήθηκε από τους Έλληνες σινεφίλ, τους οποίους και συγκίνησε, το επίσης οσκαρικό φιλμ Lion με τη Νικόλ Κίντμαν, βασισμένο επίσης σε πραγματικά γεγονότα. Ένας μικρός Ινδός χάνεται στην Ινδία, τελικά τον υιοθετεί μια οικογένεια και τον μεταφέρει στην Αυστραλία. Μετά από 25 ολόκληρα χρόνια, επιστρέφει στην Ινδία για να ανακαλύψει ποιος είναι, να βρει τις ρίζες του και να συναντήσει ανθρώπους που πιθανόν είναι συγγενείς του. Φυσικά, υπάρχουν και αμέτρητες ταινίες που είτε γυρίστηκαν στην Ινδία είτε αναφέρονται σε αυτήν, ενώ πια στις μέρες μας, ως γνωστόν, το Μπόλιγουντ καλά κρατεί γυρίζοντας αμέτρητες ταινίες. Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι το σινεμά τα πάει πολύ καλά με την Ινδία.

Η ζωή του Πί

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s