ΠΡΩΤΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: “ΜΟΝΟ Ο ΘΕΟΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΣΩΣΕΙ”


(Αναδημοσίευση από την «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» ,6/8/2017)

ΔΕΝ ΜΑΣ ΣΩΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ

Μόνο ο θεός μπορεί να μας σώσει

Του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

dermetzo@otenet.gr

Από την προσεχή Πέμπτη, το ισπανικό ψυχολογικό θρίλερ Μόνο ο Θεός μπορεί να μας σώσει του Ροδρίγο Σορογκογιέν μας γνωρίζει ένα νέο δημιουργό, ηλικίας 36 χρόνων, ιδιαίτερα γνωστό από τη βραβευμένη Στοκχόλμη του 2013, ενώ έχει γυρίσει και τα ευαίσθητα 8 ραντεβού το 2008. Ωστόσο, εδώ μιλάμε για ένα εξαιρετικό ψυχοπαθολογικό θρίλερ όπου το παρελθόν παίζει πολύ σημαντικό ρόλο: Δυο αστυνομικοί διερευνούν την περίπτωση ενός κατά συρροή ψυχοπαθούς δολοφόνου, και στο δρόμο ανακαλύπτουν απρόσμενα στοιχεία ενώ αναγκάζονται να τεθούν προ βασικού διλήμματος. Πόσο καλύτεροι είναι αυτοί ως άνθρωποι, χαρακτήρες αλλά και συμπεριφορές από τον άγνωστο, άρρωστο φονιά και αν αυτοί είναι σε καλύτερη ψυχολογική κατάσταση από τον ίδιο. Φαινομενικά, η ταινία ακολουθεί τους δρόμους του ιταλικού σινεμά giallo, επιχειρώντας να διεισδύσει στο παρελθόν και τα τραύματά του αλλά κατ’ ουσία στο στοιχείο της απόκρυψης, πέραν της ψυχολογικής ανατομίας, μιας ευρύτερης πολιτικής διάστασης.

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΟ ΚΡΕΒΑΤΙ

Κακή εκπαίδευση

Όποιος δεν ξεχνάει ότι ο δικτάτορας Φράνκο πέθανε ήρεμος στο κρεβάτι του και η δημοκρατία δεν αποκαταστάθηκε μέσω επανάστασης αλλά με ομαλές συμβιβαστικές διαδικασίες, τότε θα καταλάβει γιατί πολλές ταινίες του νέου ισπανικού σινεμά σκαλίζουν τόσο πολύ το παρελθόν. Ακόμα και γνωστοί, μεγαλύτεροι σε ηλικία δημιουργοί, όπως οι Πέδρο Αλμοδόβαρ και Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο, κάνουν χαρακτηριστικές αναφορές. Θυμίζω το συγκλονιστικό Δέρμα που κατοικώ με τον Αντόνιο Μπαντέρας αλλά και την Κακή εκπαίδευση, στην οποία το φιλμ του Σορογκογιέν κάνει αναφορές. Βέβαια, ο Ντελ Τόρο σημείωσε μεγάλες επιδόσεις: Ο μεν οσκαρικός Λαβύρινθος του Πάνα αναφέρεται απευθείας στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο ενώ πολύ πιο ενδιαφέρουσα είναι η δημιουργία του Στη ράχη του Διαβόλου. Ως γνωστόν, σε αυτή την ταινία, το φρανκικό παρελθόν στοιχειώνει το παρόν, σε μια εκπληκτική πολιτική δημιουργία του φανταστικού.

 

ΠΟΣΟ ΠΟΛΥ ΜΟΙΑΖΟΥΝ

Το μικρό νησί

Το Μόνο ο Θεός μπορεί να μας σώσει μοιάζει πολύ με την πολύκροτη ισπανική βραβευμένη δημιουργία του Αλμπέρτο Ροντρίγκεζ Το μικρό νησί: Δυο αστυνομικοί επιθεωρητές επιχειρούν να ανακαλύψουν έναν κατά συρροή δολοφόνο γυναικών. Καθ’ οδόν, θα χρειαστεί να αντιμετωπίσουν τους ίδιους τούς τους εαυτούς. Τα ίχνη, τελικά, οδηγούν στα βασανιστήρια του φρανκικού καθεστώτος. Κατά καιρούς αναφέρθηκα στα ισπανικά θρίλερ Αόρατος επισκέπτης, Το σώμα, Με απόκρυψη, Τα μάτια της Τζούλια, που έχουν σαφή σχέση και εξάρτηση με το παρελθόν. Γίνεται, λοιπόν, σαφές πως τα νέα παιδια του ισπανικού σινεμά, που δεν βίωσαν τα “κατορθώματα” της δικτατορίας, εκπροσωπώντας τους γονείς και τους παππούδες τους, επιχειρούν να ξεπλύνουν την ενοχή και να δηλώσουν, έστω κατόπιν εορτής, την αντίθεσή τους σε ότι πιο χυδαίο και τυραννικό εγκατέστησε στη χώρα ο Φράνκο, η φεουδαρχία, η εκκλησία και οι άλλες δυνάμεις της συντήρησης.

Το δέρμα που κατοικώ

Η ΟΥΣΙΑ ΚΑΙ Η ΑΞΙΑ

Το Μόνο ο Θεός μπορεί να μας σώσει διαθέτει και ουσία και υπεραξία. Αν θυμηθούμε τον Αρτζέντο, τα Φαινόμενά του και το σινεμά giallo, τα ίχνη της ισπανικής στρέβλωσης βρίσκονται χωμένα βαθιά: εκεί στα μοναστήρια, στον καθολικισμό, σε διάφορα ηθικά και ιδεολογικά κολαστήρια που διαστρεβλώνουν τον ψυχισμό. Οι δύο αστυνομικοί δε μπορούν να φανταστούν τι θα αντιμετωπίσουν. Όταν ο ένας σκοτώνεται, στον άλλο γίνεται έμμονη ιδέα να εντοπίσει, να συλλάβει και να τιμωρήσει τον δολοφόνο. Δεν τον παρασύρει ο οίκτος για την νεότητα και τη γλυκιά του εμφάνιση. Επίσης, δε θα δείξει κατανόηση στο ότι οι φόνοι που έκανε αποτελούν ένα τελετουργικό λύτρωσης. Παρά τις διαβεβαιώσεις του φονιά, δέχεται μεν ότι ίσως έτσι θεραπεύτηκε αλλά εκτιμά ότι είναι ασυγχώρητος. Ο επιζήσας αστυνομικός αναλαμβάνει το ρόλο του εξολοθρευτή-αγγέλου, του δικαστή μαζί με του δημίου.

Στη ράχη του διαβόλου

ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕΤΑ;

Όλα θα μείνουν ελλειπτικά για το τι θα γίνει μετά. Ο αστυνομικός-δήμιος θα επανέλθει στο σωστό δρόμο ή θα μετατραπεί σε μια ψυχοπαθολογική φιγούρα (δες Ο επιθεωρητής Κάλαχαν και Ο εκτελεστής της νύχτας), που θα επιδιώκει να δικάζει και να εκτελεί τους διάφορους παραβατικούς; Από την άλλη μεριά, βλέποντας την ταινία, παρατήρησα πως δε νιώθει να κατανοεί ποιες ήταν οι βαθύτερες διασυνδέσεις που οδήγησαν τον νεαρό να μετατραπεί σε κατά συρροή δολοφόνο. Στο σινεμά του Αρτζέντο, ο δημιουργός θεωρεί ως υπεύθυνο της εγκληματικής δράσης το στρεβλωμένο γονίδιο. Είναι, λοιπόν, η μοριακή βιολογία που κατευθύνει κάποια σενάρια του (δες Ο γάτος με τις εννιά ουρές). Αντίθετα, ο ήρωας της ταινίας του Αλμπέρτο Ροντρίγκεζ μπορεί να καταλαβαίνει κάποιες ψυχαναλυτικές διαδικασίες, δεν είναι όμως σε θέση να φτάσει στην ουσία της υπεραξίας. Εκτιμώ πως δεν σκέφτεται με ιδεολογικές παραμέτρους, κάτι που είναι μέγα λάθος. Αν ο Σορογκογιέν είναι ελλειπτικός εδώ, είναι γιατί θέλει σίγουρα να μας πει ότι ο επιζήσας ήρωας δε μπορεί να συναντήσει την επίσημη Ιστορία και να αντλήσει από αυτήν τα ιδεολογικά υλικά που εκκρίνει.

 

 

 

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s