ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ της ΑΓΑΠΗΣ, υπό του Τόμας Βασιλέφσκι


του Κώστα Γ. Καρδερίνη

Η ειρωνεία του τίτλου αναφέρεται στην αμέσως-μετά-τον-Γιαρουζέλσκι Πολωνία. Οι βίοι και οι πολιτείες τεσσάρων γυναικών διαπλέκονται (ενώνονται ίσως;) αναγκαστικά με την κοινωνικοπολιτική κατάσταση της αστικής τάξης με μετάσταση. Η ίδια η χώρα και η φάση της μετάβασης στην ελεύθερη «σοσιαλιστική» οικονομία καθρεφτίζεται στα πρόσωπα και αποτυπώνεται στα σώματά τους. Η απόλυτη μοναξιά πρυτανεύει, η συναισθηματική κούραση υπονομεύει, η ρωμαιοκαθολική εκκλησία κουτσουρεύει (δρυός πεσούσης), η νεοφιλελεύθερη προοπτική φυλλοροεί.

Στο κλίμα μας βάζει μια συνηθισμένη οικογενειακή συνάθροιση, διανθισμένη με αλκοόλ και αποξένωση, που γίνεται στο διαμέρισμα της νεαρής Μαρζένα (Μάρτα Νιεράντκιεβιτς). Εκεί καταφθάνει τελευταία η Ίζα (Μαγκνταλένα Τσιελέκα), διευθύντρια σχολείου και παράφορα ερωτευμένη με τον χήρο πατέρα μιας μαθήτριάς της. Στην ομήγυρη βρίσκεται και η καταπιεσμένη Άγκατα (Τζούλια Κιζόφσκα), δυστυχισμένη σύζυγος του παρόντος Γιάσεκ (Λούκας Σίμλατ), μητέρα κόρης και ιδιοκτήτρια βιντεοκλάμπ, που ψάχνει αποκούμπι σε έναν απαγορευμένο έρωτα. Έτερη γειτόνισσα της πρώτης είναι η ακουσίως συνταξιοδοτημένη Ρενάτα (Ντορότα Κόλακ) η οποία εποφθαλμιά σε μια σχέση με την ομορφονιά τής απέναντι πόρτας, ανεξαιρέτου μορφής.

Ο κύκλος κλείνει με την, οργανώσασα το πνιγηρό τσιμπούσι, Μαρζένα, πρώην μις καλλιστείων και νυν δασκάλα χορού (φαν της Ουίτνι κα του Φλάσντανς), η οποία αποφασίζει να κυνηγήσει το προσυζυγικό της όνειρο για μια θέση στο καλλιτεχνικό στερέωμα, με οποιοδήποτε τίμημα. Κάπου ανάμεσα σε βιντεογράμματα και τιτιβίσματα πουλιών, στα επόμενα εκατό λεπτά, γίνεται όλο και πιο ασαφές ποιοι είναι παρόντες και ποιοι απόντες, ποιοι κρατάνε απουσιολόγιο και ποιοι το σκίζουν. Η απόγνωση βάζει πολλά γκολ και η επίγνωση είναι μάλλον πικρή και άχρηστη στερνή γνώση. Το συναίσθημα καβαλάει τη φρόνηση ελλείψει καβαλιέρων και καβαλάρηδων.Στα πολωνικά η λέξη Miłość όπως και στα αγγλικά η λέξη Love έχουν πολλές σημασίες. Κολυμπούν σε μια τεράστια πισίνα εννοιών, από τη χριστιανική και τη φιλανθρωπική αγάπη, τη συμπάθεια, την ωραιοπάθεια και τον πλατωνικό έρωτα μέχρι το παράφορο πάθος, τον ανεκπλήρωτο πόθο, τον οίστρο και τον ίμερο, ακόμη και το οιδιπόδειο. Όλες αυτές οι εκφάνσεις είναι συναισθήματα υπό διήθηση στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αγάπης. Οι ηθμοί των συναισθημάτων αυτών (άνδρες, με διάφορους τρόπους απόντες) είναι καταλυτικοί με αποτέλεσμα τα συναισθήματα να μεταλλάσσονται αναπάντεχα και ενίοτε διπολικά σαν σιαμαία.

Αξιοθέατο πώς ο, δεκαετής το 1990, σκηνοθέτης Τόμας Βασιλέφσκι καταφέρνει να διαχειριστεί τους ηθοποιούς με μαεστρία και φυσικότητα και ταυτόχρονα να αποδώσει το κλίμα και το γράμμα μιας εποχής που υποπτεύομαι ότι σέρνει το καράβι ως το σήμερα. Οι κινηματογραφικές του σπουδές στο Λοτζ δεν πήγαν χαμένες, γεγονός που είχε διαφανεί και στην πρώτη του, όχι αδιάφορη, παρουσία στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (Στην Κρεβατοκάμαρα, 2012). Σίγουρα έχει συνδράμει τα μάλα ο, εκ Ρουμανίας διευθυντής, της μαγικά ρεαλιστικής ιδιόρρυθμης φωτογραφίας, Όλεγκ Μούτου, ο οποίος θεωρείται από τους κορυφαίους χτίστες του νέου ρουμανικού κύματος (μόνιμος συνεργάτης των Πουίου, Μουντζίου, Λοζνίτσα).

Από μια τόσο μεστή συμπαραγωγή δεν μπορεί να απουσιάζει η κρατική πολωνική τηλεόραση, χωρίς φυσικά να καπελώνει την έμπνευση, την ελευθερία έκφρασης, τα καρφιά για το πασχαλινό μήνυμα του Θεανθρώπου και τη δημιουργικότητα του σκηνοθέτη. Είναι ίσως μεγαλεπήβολο να θέλει να εγκολπώσει το πνεύμα του Δεκαλόγου (1989-1990) του Κριστόφ Κισλόφσκι σε μια και μόνη ταινία, από την άλλη όμως δεν βλέπω να έχει κάνει κάποιο σπουδαίο βήμα πέρα από τον δάσκαλό του. Έχει ωστόσο αλλάξει οπτική γωνία και βλέπει με απαισιόδοξο μάτι το μονοχρωματικό αύριο. Σκέφτομαι, δε, τι θα είχε γίνει αν είχε φέρει αυτό το, βραβευμένο με Αργυρή Άρκτο, σενάριο για χρηματοδότηση στην ελληνική τηλεόραση!!!

Zjednoczone Stany Miłości /United States of Love (2016 Πολωνία /Σουηδία, 104λ) Tomasz Wasilewski

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s