ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΟΒΙΕΤΙΚΟ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ “ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΝΟΣ ΝΕΚΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ” ΣΤΟ ΒΑΚΟΥΡΑ 1


Σήμερα, Σάββατο 8 Απριλίου, στις 22.00 στο ΒΑΚΟΥΡΑ 1 θα προβληθεί το ποιητικό αριστούργημα ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΝΟΣ ΝΕΚΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ (Σοβιετική Ένωση, 1986, 87′) σε σενάριο και σκηνοθεσία Κονσταντίν Λοπουσάνσκι. Το έξοχο αυτό φιλμ προβάλλεται στα πλαίσια του πρωτοποριακού αφιερώματος ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΤΩΡΑ, μια συνδιοργάνωση του ΚΕΜΕΣ με την Κινηματογραφική Λέσχη των εργαζομένων της ΕΡΤ-3. Το φιλμ κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο στο Φεστιβάλ Μανχάιμ-Χαϊδελβέργης. Να σημειώσουμε πως ενετάχθη σε αφιερώματα του λεγομένου σοβιετικού σινεμά της περεστρόικα, όπου περιλαμβάνονται φιλμ τολμηρά και με υπερβάσεις σε θέματα αισθητικής σε σχέση με το παρελθόν. Ωστόσο, το σοβιετικό σινεμά πάντα είχε μεγάλη παράδοση σε αντιπολεμικά φιλμ. Επισυνάπτουμε δύο κείμενα, (1) του Σταύρου Γανωτή από το Myfilm.gr και (2) του Αλέξανδρου Στοϊλα, μέλους της Κινηματογραφικής Λέσχης των εργαζομένων της ΕΡΤ-3:

  • το κείμενο του Σταύρου Γανωτή:

«Πρόκειται για μια ιστορία φαντασίας η οποία διαπραγματεύεται τον κίνδυνο που διατρέχει η ανθρωπότητα όταν τα μεγάλα επιτεύγματα της επιστήμης χρησιμοποιούνται απρόσεκτα ή από λάθος άτομα. Η ιστορία διαδραματίζεται σε μια πόλη μετά το τέλος ενός πυρηνικού πολέμου, ο οποίος προκλήθηκε από λάθος σε έναν υπολογιστή και την αδυναμία του χειριστή να προλάβει την εκτόξευση. Ο χειριστής παρατήρησε το λάθος, αλλά καθώς εκείνη την ώρα παραλίγο να πνιγεί με τον καφέ, δεν μπόρεσε να φωνάξει τις κατάλληλες δυνάμεις εγκαίρως. Η πόλη καταστράφηκε και μολύνθηκε με ραδιενεργά στοιχεία και αυστηρός αστυνομικός νόμος τέθηκε σε ισχύ: μόνο οι δυνατοί και απολύτως υγιείς άνθρωποι επιλέγονται για να τους παρασχεθεί προστασία σε υπόγεια καταφύγια. Ο κεντρικός χαρακτήρας είναι ένας βραβευμένος με Νόμπελ στη Φυσική επιστήμονας, ο οποίος προσπαθεί να επιβιώσει βοηθώντας μια μικρή ομάδα παιδιών και ενηλίκων μένοντας μαζί τους στο ισόγειο του πρώην μουσείου ιστορίας. Επιβιώνει γράφοντας γράμματα στο μυαλό του στον γιο του Έρικ, παρότι είναι σίγουρο ότι εκείνος ποτέ δεν θα τα διαβάσει. Ο ήρωάς μας είναι πολύ απογοητευμένος που η επιστήμη οδήγησε σε μια τόσο μεγάλη καταστροφή. Πολλοί άνθρωποι πεθαίνουν από τη ραδιενέργεια. Εκείνος το’ χει σκάσει από το ασφαλές καταφύγιο και γυρίζει στα εγκαταλελειμμένα παιδιά που πεθαίνουν για να τα φροντίσει για λίγο καιρό και να τους δώσει ελπίδα. Τελικά, πεθαίνει κι εκείνος. Η ταινία τελειώνει με τα παιδιά να περιπλανιούνται σε μια ακατοίκητη ύπαιθρο, αγκαλιά με το αβέβαιο μέλλον τους.»

  • το κείμενο του Αλέξανδρου Στοϊλα:

Ζούμε σε έναν κόσμο όπου η πρόοδος της επιστήμης εξυπηρετεί την ανάγκη του ανθρώπου να προβλέπει το μέλλον ώστε να το βελτιώνει ή ακόμα και να επεμβαίνει σ’ αυτό. Όταν όμως σύμμαχός της είναι η ματαιοδοξία της ανθρώπινης φύσης τότε ελλοχεύει ο κίνδυνος να βυθιστούμε σε άγνωστα μονοπάτια ενός αχανούς χωροχρόνου όπου το μέλλον μπορεί να βιώνεται ως παρόν και το χθες να διαδέχεται το σήμερα.Όμως μέχρι πού μπορεί να φτάσει η αλαζονεία μας; Με ποιο κόστος; Και ποιος θα πληρώσει το τίμημα; Τέτοια ερωτήματα βρίσκουν απάντηση σε 12 «αστέρια» του παγκόσμιου σινεμά σε ένα εξαιρετικό κινηματογραφικό αφιέρωμα.

Αλήθεια πόσο σοκαριστικό είναι να επαληθεύεται μετά από χρόνια ένα σενάριο επιστημονικής -έως τότε- φαντασίας; Μπορεί ένας σκηνοθέτης να προβλέψει το αύριο; Είναι υπερβολή να χαρακτηριστεί μια ταινία προφητική; Κάθε άλλο. Το αριστούργημα του Κονσταντίν Λοπουσάνσκι «Γράμματα ενός νεκρού ανθρώπου» μας αποδεικνύει ότι το μέλλον είναι τώρα! Αποκρυπτογραφεί τα σημεία των καιρών και τα αποτυπώνει με μαθηματική ακρίβεια. Δεν είναι τυχαία η εφιαλτική επικαιρότητα της ταινίας, η οποία γυρίζεται την ίδια χρονιά με το τραγικό δυστύχημα του Τσέρνομπιλ. Η ιστορία εκτυλίσσεται σε μια άγνωστη πόλη που έχει καταστραφεί ολοσχερώς εξαιτίας ενός πυρηνικού πολέμου. Όμως αυτό είναι απλώς το περιτύλιγμα. Βαθύτερος σκοπός του σκηνοθέτη είναι να απογυμνώσει την ανθρώπινη ψυχή από κάθε είδους υλιστική εξάρτηση και να εξερευνήσει τα όρια του ανθρώπινου μυαλού. Ενός μυαλού τόσου νοσηρού που οδηγεί στην παράνοια. Ο Λοπουσάνσκι καταφέρνει να αποτυπώσει εξαιρετικά την εξαθλίωση της ανθρώπινης ζωής και το αδιέξοδο τέλος της. «Σήμερα θα ήθελα να σας μιλήσω ως νεκρός προς τους νεκρούς» μας λέει και μας προϊδεάζει για το τι θ’ ακολουθήσει. Η καταπληκτική φωτογραφία του Νικολάι Ποκόπτσεφ φιλτράροντας τα πλάνα του με αποχρώσεις του κίτρινου και της σέπιας (σαφώς επηρεασμένος από τον Ταρκόφσκι) δίνει την αίσθηση της σήψης και την μυρωδιά της αποσύνθεσης. Πλάνα κοντινά, κλειστοφοβικά, σχεδόν αποπνικτικά. Το τέλος φαίνεται να είναι αναπόφευκτο. Οι χειρότεροι εφιάλτες του ανθρώπου ξυπνούν και «ενσαρκώνονται» τόσο κυνικά ώστε μοιάζουν αληθινοί. Η τεράστια δύναμη του μυαλού του για δημιουργία, εξέλιξη και πρόοδο είναι τελικά αυτή που τον οδηγεί στην αυτοκαταστροφή.

Ο έντονος πεσιμισμός που υπάρχει διάχυτος στην ταινία και ο μετα-αποκαλυπτικός χαρακτήρας της την κατατάσσουν σε μια από τις κορυδαίες στο είδος της. Ένα σκληρό φιλμ αυτογνωσίας και αυτοκριτικής. Η πορεία της ανθρωπότητας φαίνεται καταδικαμένη. Άραγε υπάρχει ελπίδα;

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s