ΜΗΠΩΣ ΣΑΣ ΞΕΓΕΛΑΣΑΝ ΧΤΕΣ;


(Από την «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»2/4/2017)

Ζητείται ψεύτης

Του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

dermetzo@otenet.gr

Μήπως σας ξεγέλασαν χτες που ήταν Πρωταπριλιά; Και τι έχει να πει η 7η Τέχνη επί του θέματος; Ο κινηματογράφος, ως κατ’ εξοχή τέχνη που ζωντανεύει τα ψέματα και τα μετατρέπει πειστικά, ύμνησε τους μεγάλους παραμυθάδες.

ΗΜΕΤΕΡΟΙ ΜΥΘΟΜΑΝΕΙΣ

Το ελληνικό σινεμά αντιμετώπισε με καλή διάθεση και κωμικά στοιχεία τους μεγάλους παραμυθάδες. Δειγματοληπτικά, το Ζητείται ψεύτης, που έγινε και έγχρωμο ριμέικ, αναφέρεται σ’ έναν πολιτικό που προσλαμβάνει έναν υπάλληλο. Δουλειά του να λέει συνεχώς ψέματα, όταν ζητούν κάτι από τον συγκεκριμένο πολιτικό. Ο Ψευτοθόδωρος και μόνον διά του τίτλου του ορίζει τη μυθοπλασία. Ένα από τα πιο γοητευτικά, ελληνικά, κωμικά φιλμ γύρω από το ψέμα είναι Ο φίλος μου ο Λευτεράκης. Όπως είναι γνωστό, ο Λευτεράκης είναι ένα φανταστικό πρόσωπο που έχει εφεύρει ο βασικός ήρωας, προκειμένου να καλύψει τις συζυγικές του απιστίες.

Όταν αναφερόμαστε σε μεγάλους παραμυθάδες, η λογοτεχνία μάς έχει προσφέρει τον περίφημο και περιβόητο βαρόνο Μινχάουζεν. Ο ίδιος, αφηγούμενος τις περιπέτειές του, καταγράφει τα πιο απίθανα και περίεργα πράγματα. Είναι παθολογικά μυθομανής, μια και οι περιπέτειές του μας μεταφέρουν μέχρι και το φεγγάρι. Από τις ταινίες που γυρίστηκαν με θέμα τις ιστορίες του ξεχωρίζει η έγχρωμη γερμανική εκδοχή του 1943, ενώ τη δεκαετία του ’80 ο Τέρι Γκίλιαμ γύρισε το άκρως υποβλητικό και ποιοτικό φιλμ Οι περιπέτειες του βαρόνου Μινχάουζεν.

Οι περιπέτειες του βαρόνου Μινχάουζεν

ΨΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΠΑΛΗΘΕΥΟΝΤΑΙ

Ο ιδιοφυής σκηνοθέτης πρόσφερε μια δική του εκδοχή ψυχαναλυτική και σουρεαλιστική, ωστόσο το φιλμ απέτυχε, μια και, πέραν του μεγάλου θεάματος, ήταν ιδιαίτερα στατικό για το πλατύ κοινό.

Όταν θυμόμαστε τους σπουδαίους ψευταράδες της κινηματογραφικής ανθολογίας, λογικά η σκέψη μας μεταφέρεται σε μια υπέργηρη κυρία. Στο κλασικό, βρετανικό, αστυνομικό φιλμ του Αλεξάντερ Μακκέντρικ Η συμμορία των πέντε (έγινε ριμέικ από τους αδελφούς Κοέν) μια γιαγιάκα αφηγείται συνεχώς φανταστικές ιστορίες στη αστυνομία για εξωγήινους και άλλα απίθανα. Όταν στο τέλος η λεία κάποιων ληστών μένει στα χέρια της, δεν πείθει κανέναν, μια και η αλήθεια της φαντάζει ως ένα τεράστιο ψέμα.

ΨΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΤΟΝΩΝΟΥΝ

Ακολουθούν ψεύτες σε δύο άλλα φιλμ: Στο ανατολικογερμανικό Ιάκωβος ο ψεύτης ένας κρατούμενος στο στρατόπεδο συγκέντρωσης των Ναζί λέει συνεχώς ψέματα πως πλησιάζουν τα στρατεύματα των συμμάχων, για να εμψυχωθούν οι κρατούμενοι και να κρατηθούν στη ζωή. Έξοχη, λιτή ταινία σε σκηνοθεσία Φρανκ Μπέγιερ. Στα 1999 θα γίνει το μέτριο ριμέικ με τον Ρόμπιν Γουίλιαμς στο βασικό ρόλο.

Ιάκωβος ο ψεύτης

Περίφημος ψεύτης του βρετανικού φρι σίνεμα είναι ο Μπίλι ο ψεύτης (1963) του Τζον Σλέσινγκερ. Ο βασικός ήρωας της ταινίας είναι εγκλωβισμένος στα όνειρα και τις ουτοπίες του, στην επιθυμία της μεγάλης φυγής. Ωστόσο, η συνεχής αναμονή τον οδηγεί σε μια παθολογία του ανέφικτου. Το τελευταίο ψέμα θα το πει στον ίδιο τον εαυτό του, όταν τελικά δεν τόλμησε να φύγει μαζί με την αγαπημένη του (Τζούλι Κρίστι).

ΘΟΛΕΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ

Ψεύτες υπάρχουν πολλών ειδών. Γοητευτικοί, ονειροπόλοι, καλόκαρδοι, όπως ακριβώς καταγράφει τον βασικό του ήρωα ο Τιμ Μπέρτον στο Big fish: Απίθανες ιστορίες. Αντίθετα, ψεύτης για να γλιτώνει από τις υποχρεώσεις του είναι ο Τζιμ Κάρεϊ στον Ψευταρά. Χάρις στο γιο του, όμως, αναγκάζεται να αλλάξει.

Ο ψευταράς

Επ’ αυτού ο Σπίλμπεργκ γύρισε μια υπέροχη ταινία. Στο Πιάσε με αν μπορείς, που βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα: Ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο υποδύεται ένα νέο που αρχικά λέει ψέματα για το επάγγελμά του. Από δικηγόρος μέχρι αεροπόρος και ότι άλλο φαντασθείτε, έχει μετατραπεί ουσιαστικά σε έναν άνθρωπο χωρίς ταυτότητα. Πάλι βασισμένα σε πραγματικά γεγονότα είναι και τα Αληθοφανή ψέματα του Σόντερμπεργκ.

Αλιθοφανή ψέματα

ΕΛΙΓΜΟΙ ΚΑΙ ΜΥΘΟΜΑΝΙΕΣ

Ο Ματ Ντέιμον παίζει έναν τύπο στα όρια της ψυχοπαθολογίας που λέει συνεχώς ψέματα, δήθεν καταδίδοντας παρανομίες στο FBI .Στο τέλος μπλοκάρεται οριστικά.

Υπάρχουν και οι πολύκροτοι Συνήθεις ύποπτοι του Μπράιαν Σίνγκερ, όπου όλοι προσπαθούν να ανακαλύψουν ποιος είναι τελικά ο διαβολικός Κάιζερ Σόζε. Με απίθανη μαεστρία ελιγμών, ποια είναι η καλά κρυμμένη διαβολική φιγούρα που ψεύδεται από την αρχή ως το τέλος με απόλυτη αληθοφάνεια και επιχειρήματα;

Ένα από τα πιο καίρια ευρωπαϊκά φιλμ πάνω στο ψέμα είναι το Ένας πολύ διακριτικός ήρωας του Ζακ Οντιάρ με τον Ματιέ Κασοβίτς στο βασικό ρόλο. Εδώ υπάρχει μια πολύ σκοτεινή ιστορία που μας θυμίζει τι ακριβώς μπορεί να συμβεί σε περίοδο έκτακτης ανάγκης.

Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΧΗ

Όταν, λοιπόν, τα πάντα είναι σκοτεινά και μπερδεμένα ευθύς μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, ένας νέος αναρριχάται συνεχώς λέγοντας αμέτρητα ψέματα. Είναι ένα είδος χαμαιλέοντα που κάποτε αποκαλύπτεται.

Βασισμένη σε πραγματικά συνταραχτικά γεγονότα είναι μια άλλη εξαιρετική ταινία Ελεύθερος ωραρίου του Λοράν Καντέ. Μετά από ένα μαζικό φονικό στη Γαλλία αποκαλύφθηκε πως ο δράστης δήλωνε στην οικογένεια και τα πεθερικά του ότι δούλευε σε μια ανώτερη θέση με υψηλές αμοιβές, εξαφανιζόμενος πολλές ώρες την ημέρα και κάνοντας βόλτες, ωσότου έφθασε το αδιέξοδο και οι φόνοι.

Πρωταπριλιάτικα ψέματα ως καλαμπούρι και, δυστυχώς, αμέτρητα πραγματικά ψέματα στην καθημερινή μας ζωή.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s