ΠΡΩΤΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗΣ


(αναδημοσίευση απο την ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 19/3/2017)

Πλατεία Αμερικής

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΠΟΛΟΥΣ

Του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

dermetzo@otenet.gr

Η προβολή από την ερχομένη Πέμπτη της βραβευμένης ταινίας του Γιάννη Σακαρίδη Πλατεία Αμερικής μας κατευθύνει σε μια θεματολογία που χαρακτηρίζεται από ένα σχήμα δύο πόλων: ο ένας είναι ο ρατσισμός, η ξενοφοβία και η ψυχοπαθολογική στάση απέναντι στους ξένους οικονομικούς μετανάστες και ο δεύτερος η αλληλεγγύη, η ανθρωπιά και η αγάπη προς τον άλλο. Το φιλμ έχει τη δομή νουάρ με στοιχεία κοινωνικής περιπέτειας και ταινίας καταδίωξης άλλα και αναφορές σε καταστάσεις της σύγχρονης ελληνικής οικογένειας. Η Πλατεία Αμερικής εξετάζει, επίσης, τον τρόπο που ολισθαίνουν διάφορα νεαρά άτομα σε συμπεριφορές ακροδεξιές και ενίοτε δολοφονικές. Οι δύο ανδρικοί ρόλοι που εκπροσωπούν τους δύο πόλους αποτελούνται ο ένας, ο θετικός, από έναν σκληρό αρσενικό, αποφασισμένο για κάθε ρίσκο, και ο άλλος, ο αρνητικός, από μια τραγική, στην κυριολεξία, φιγούρα, που έχει ξεφύγει από την πραγματικότητα.

ΟΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

Ο Γιάννης Σακαρίδης αξιοποιεί συστηματικά τις κατασκευαστικές αξίες. Το μοντάζ είναι επιδέξιο, η φωτογραφία παγωμένη, αποκλείοντας την κλασική ελληνική φωτογένεια, και τα ντεκόρ εξαιρετικά επιλεγμένα. Να προσθέσουμε σε όλα αυτά και την καλή διεύθυνση των ηθοποιών. Η Πλατεία Αμερικής θα μπορούσε να ήταν και ένα πολύ ενδιαφέρον θεατρικό έργο, που εκτός των κοινωνικών χαρακτηριστικών θα διέθετε και στοιχεία φαρσικά, μαύρου χιούμορ και υπερρεαλισμού. Ο σκηνοθέτης απλώνει κινηματογραφικά την ταινία του με αρκετά εξωτερικά πλάνα, δίνοντας την οπτική μιας πίστας όπου η ιλιγγιώδης ταχύτητα των εξελίξεων απογειώνει τις καταστάσεις. Αυτό, βέβαια, της προσδίδει και μια επιδερμική φαινομενολογία, μια και όλα όσα καταγράφονται και καταχωρούνται είναι ήδη γνωστά από ανάλογα φιλμ μυθοπλασίας αλλά και ντοκιμαντέρ. Ευτυχώς, δεν αφαιρείται το ενδιαφέρον, μια και η αναμονή του θεατή για το τι θα συμβεί στη συνέχεια κρατιέται συνεχώς χάρη σε μια διαρκή εκκρεμότητα.

Απο την άλλη άκρη της πόλης

ΤΟ ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Στην ταινία, παρά τις ενστάσεις μου, μού αρέσει το ότι στο τέλος τα πάντα παραμένουν ελλειπτικά, σε ότι αφορά στην διαλεκτική των ποιοτήτων. Η θυσία του ενός πόλου δείχνει αδύνατη να επηρεάσει το σύνολο. Όσο για τον άλλο πόλο, που αφορά στον ρατσιστή ήρωα, όχι μόνο δεν συνετίζεται αλλά δείχνει πως είναι σε θέση στο μέλλον να εκτραπεί και πάλι σε ακροδεξιά δολοφονικά μονοπάτια. Παράλληλα, η ψυχοπαθολογία του διατηρείται, δυστυχώς, σε πολύ υψηλό επίπεδο. Όλα, λοιπόν, παραμένουν ανοιχτά σε μια κοινωνία που αδυνατεί να πάρει τις αποφάσεις της αλλά και να εκπαιδευτεί. Μιλάμε, λοιπόν, για μια συνολική υπανάπτυξη, για μια ηθική κρίση ως παράπλευρη απώλεια της οικονομικής. Ο πεσιμισμός είναι ολοφάνερος, τον επικροτώ, και όλα δείχνουν μια Ελλάδα μετέωρη μεταξύ καλών προθέσεων και βλακωδών ενεργειών.

Ακαδημία Πλάτωνος

ΣΕ ΑΝΑΛΟΓΟ ΔΡΟΜΟ

Ο Γιάννης Σακαρίδης γύρισε ένα τυπικό καταγγελτικό, ουμανιστικό φιλμ στα πλαίσια του σύγχρονου ελληνικού σινεμά, που κατήγγειλε με πολλές ταινίες και ντοκιμαντέρ την ξενοφοβία, το ρατσισμό, την εκμετάλλευση και τις κτηνώδεις συμπεριφορές απέναντι στους ξένους στη χώρα μας. Μια σειρά γνωστών ελληνικών φιλμ είδαν το θέμα με διάφορες οπτικές γωνίες. Ο σκηνοθέτης του Πλατεία Αμερικής εισέδυσε και στα άδυτα της ελληνικής οικογένειας προσφέροντας πολύ δυνατές στιγμές παρατήρησης. Απήλαυσα πχ το «μαύρο» σουρεαλιστικό εύρημα με τη μητέρα που κινδυνεύει να πεθάνει από τα δηλητηριασμένα ψωμάκια που παρασκεύασε ο γιος της προκειμένου να σκοτώσει μετανάστες. Είναι, χωρίς υπερβολή, ένα βιτριολικό, μπουνιουελικό εύρημα.

Η διόρθωση

ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

Να αναφερθώ τώρα στις πιο γνωστές ελληνικές ταινίες που διαχειρίζονται ανάλογα θέματα με εύστοχο τρόπο. Παράλληλα, είναι και προτάσεις για να τις παρακολουθήσετε σε dvd και να τις συγκρίνετε μεταξύ τους. Δείτε, λοιπόν, την Ακαδημία Πλάτωνος (2009) του Φίλιππου Τσίτου, ταινία που μας μεταφέρει κι αυτή σε μια συγκεκριμένη περιοχή της Αθήνας. Ενδιαφέρον παρουσιάζει Το γάλα (2011) του Γιώργου Σιόγρα. Εντυπωσιακή είναι η δημιουργία του Θάνου Αναστόπουλου Η διόρθωση (2007), που βασίζεται μάλιστα σε πραγματικά γεγονότα. Ήταν μια βραδιά του Σεπτέμβρη του 2004 όταν η νικήτρια του Euro Εθνική Ελλάδος έχασε στα Τίρανα από την Αλβανία με 2-1. Τότε, κατά τη διάρκεια τρομερών επεισοδίων στην Αθήνα, σκοτώθηκε ένας Αλβανός. Ακόμα, να θυμίσω τη βραβευμένη και συγκινητική Ξενία (2014) του Πάνου Κούτρα. Ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης ασχολήθηκε πολύ με το θέμα των μεταναστών και με την αδυναμία ενσωμάτωσής του στην ελληνική κοινωνία. Σημειώνουμε την πολύ γνωστή ταινία του Από την άκρη της πόλης (1998). Ακόμα και ο πολύκροτος Όμηρος (2005), υπό όρους, διαθέτει στοιχεία καταγγελιών. Κορυφαία ταινία πάνω στο ρατσισμό είναι η βραβευμένη με Χρυσό Αλέξανδρο στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης γνωστή δημιουργία του Σωτήρη Γκορίτσα Απ’το χιόνι (1993) με εξαιρετικό πρωταγωνιστή τον Γεράσιμο Σκιαδαρέση. Αλβανοί λαθρομετανάστες έρχονται στη χώρα μας πιστεύοντας ότι είναι η γη του ονείρου, ένα είδος Αμερικής. Κατά τη διάρκεια της διαμονής τους, θα διαπιστώσουν πως πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης, ρατσισμού, ξενοφοβίας και άλλων κακών συμπεριφορών, ενώ αδυνατούν να βρουν κανονική δουλειά. Μόνη τους ελπίδα είναι να επιστρέψουν πίσω στην Αλβανία. Το ελληνικό σινεμά, λοιπόν, είναι αρκετά εύγλωττο στην πάγια θέση του να σταθεί αλληλέγγυο στο πλευρό των μεταναστών.

Το γάλα

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s