19ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ: ΟΙ ΚΟΡΥΦΑΙΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ


(Αναδημοσίευση από την «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»,12/3/2017)

Η μεγάλη ουτοπία

Του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

dermetzo@otenet.gr

Πολύ ευχάριστα τα συμπεράσματα από το 19ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, σε ότι αφορά τουλάχιστον στις ελληνικές ταινίες, όπως ήδη έγραψα. Όπως είναι γνωστό, τα τελευταία χρόνια επιχειρώ μια μεγάλη έρευνα για το εθνικό σινεμά, τόσο για τις ταινίες μυθοπλασίας όσο και για εκείνες της τεκμηρίωσης. Σε ότι αφορά τα εθνικά ντοκιμαντέρ, η ποιότητα σε σχέση με πέρσι είναι σαφώς ανώτερη. Παράλληλα, οι Έλληνες κινηματογραφιστές “τρέχουν” με την κάμερα τους σε Νορβηγία, Τουρκία, Ινδία και μας δίνουν συνταρακτικές όψεις του κόσμου μας, αποκαλυπτικές, πρωτοφανείς και ιδιαίτερα ενημερωτικές. Κορυφαία ονόματα του ελληνικού σινεμά όπως οι Δημήτρης Κουτσαμπασάκος, Μενέλαος Καραμαγγιώλης, Φώτος Λαμπρινός, Μαργαρίτα Μαντά καταφέρνουν μεγάλες επιδόσεις ενώ δίπλα τους διάφορα άλλα άγνωστό ονοματα τα πάνε εξίσου καλά. Ακόμα, ο Άρης Χατζηστεφάνου συνεχίζει να δημιουργεί παρεμβαίνοντας στην πολιτική μέσα από τα ντοκιμαντέρ, στην προκειμένη περίπτωση με το This is not a coup.

Τhis is not a coup

Η ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Η θεματολογία ποικίλλει: έχουμε τις καταγραφές γνωστών προσώπων (Ζέη, Καστρίτσης, Κοροβίνης, Βέλλιος) αλλά και αγνώστων σε μας πχ Κώστας Πολυχρονόπουλος και άλλων. Παρατηρούμε, επίσης, ντοκιμαντέρ-σχόλια για την ευθανασία, τη σόου μπίζνες, τη βία απέναντι στα ζώα, τις γενοκτονίες. Ακόμα, δε λείπουν οι ιστορίες για τους μετανάστες, τα ναρκωτικά και την ανεργία. Είναι κάποιες ταινίες που αγάπησα, που με εντυπωσίασαν, και για το θέμα, και για το σκηνοθετικό τους ρυθμό, και για την άποψη, και για τη φιλοσοφία, και για την ιδεολογία. Είναι προσωπικές εκτιμήσεις, που έχουν βέβαια να κάνουν και με τη διαχείριση του κινηματογραφικού μέσου. Στην κορυφή τοποθετώ δύο αντιδιαμετρικά φιλμ: είναι Η μεγάλη ουτοπία του Φώτου Λαμπρινού και Αλέξανδρος Βέλλιος: η τελευταία απόφαση του Αντώνη Τολάκη. Ο έμπειρος Φώτος Λαμπρινός αφιερώνει το ντοκιμαντέρ του στο δάσκαλό του, τον κορυφαίο σοβιετικό σκηνοθέτη Μιχαήλ Ρομ. Το ντοκιμαντέρ είναι ενταγμένο στα 100 χρόνια από τη Ρωσική Επανάσταση και κεντρώνεται μεταξύ 1917-1934. Εντύπωση μου προξένησαν τα εξαιρετικά επίκαιρα και το επιδέξιο μοντάζ. Παρακολουθώντας την ταινία νιώθεις ότι βρίσκεσαι μέσα σε μια ορμητική μυθοπλασία. Ο σκηνοθέτης προσπαθεί με αντικειμενικό τρόπο να καταγράψει αρκετά κακά αλλά και παρά πολλές θετικές πλευρές. Η ιδεολογική εκδοχή που εξάγεται από την ταινία είναι πως αν δεν πέθαινε πρόωρα ο Λένιν στα 54 του χρόνια το 1924 θα ολοκληρωνόταν μια πολύ γοητευτική ιστορία. Πάντως, έμαθα από την ταινία ότι η Μόσχα στο Μεσοπόλεμο, ενώ η επανάσταση είχε στεριώσει, έγινε ένα ισχυρό κοσμοπολιτικό κέντρο τεχνών και διαφόρων άλλων κινημάτων, όπου σύχναζαν διανοούμενοι από όλο τον κόσμο.

Αλέξανδρος Βέλλιος:Η τελευταία απόφαση

ΝΑ ΒΛΕΠΕΙΣ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΣΑ

Η ταινία τεκμηρίωσης Αλέξανδρος Βέλλιος: η τελευταία απόφαση του Αντώνη Τολάκη μας μεταφέρει στο πρώτο σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου του 2016, παρακολουθώντας στην κυριολεξία τις τελευταίες ώρες από τη ζωή του γνωστού δημοσιογράφου που έπασχε από καρκίνο. Όπως είναι γνωστό, μεγάλο θόρυβο εκκίνησε εκείνη την εποχή σχετικά το θέμα της “μη υποβοηθούμενης ευθανασίας”. Παρακολουθούμε τις επαφές του Βέλλιου με τη γυναίκα του, τον γιατρό και τους αγαπημένους του φίλους. Πάνω απ’ όλα, όμως, ο σκηνοθέτης καταγράφει το πρωτοφανές θάρρος, την ψυχραιμία και νηφαλιότητα του πάσχοντος δημοσιογράφου, που επιχειρεί να απολαύσει τις τελευταίες ώρες της ζωής του αλλά ταυτόχρονα να προπαγανδίσει και το θέμα της ευθανασίας.

Γιάννης Καστρίτσης

Η ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Πέραν του ότι ο Αλέξανδρος Βέλλιος είναι συγκλονιστικός και εφιαλτικός, παίζοντας δημιουργικά τον εαυτό του, εκπληκτική είναι και η σκηνοθετική διαχείριση. Ο Αντώνης Τολάκης πολιορκεί το στενό χώρο του δωματίου του νοσοκομείου με συνεχή πλάνα, αλλάζοντας γωνίες λήψης, ενώ το εξαιρετικό μοντάζ προσφέρει μια υπόγεια ένταση με τη δομή υπαρξιακού θρίλερ τρόμου. Εξαιρετική η ταινία του Μενέλαου Καραμαγγιώλη Greek Animal Rescue που καταλήγει σε μία εκπληκτική μετωνυμία: Αναφερόμενη στην ιστορία της Βρετανίδας Τζόουνς (τώρα έχει πεθάνει), που μαζεύει αδέσποτα σκυλάκια κατά τη διάρκεια των διακοπών της στα νησιά και άλλους τόπους διακοπών της Ελλάδας, μετατρέπεται σε μια συγκλονιστική ταινία για την ανθρωπιά. Όπως αναφέρει και η ταινία, ο Μαχάτμα Γκάντι είχε δηλώσει ότι “η ηθική ενός λαού φαίνεται από τον τρόπο που συμπεριφέρεται στα ζώα”. Ως εκ τούτου, οι νοήμονες νιώθουν πως η Ελλάδα προ της κρίσης ήταν ένας τόπος φαινομενικά παραδεισένιος αλλά κατά βάθος σκληρός και ανήθικος. Έχουμε εξαιρετικές λήψεις στον Ασπρόπυργο και σε άλλους ερημότοπους όπου τα σκυλιά υποφέρουν αλλά συλλέγονται από ειδική ομάδα που τα στειρώνει, τους δίνει φάρμακα, τα τρέφει και βρίσκει οικογένειες για να τα αναλάβουν. Εξαιρετική σκηνοθεσία, σφιχτή αφήγηση, πολύ καλό μοντάζ, οι συνεντεύξεις δένουν σωστά ενώ το μήνυμα είναι βαθύτερο και μου θυμίζει την περίφημη ταινία του Ροστότσκι Μη ζητας ανθρώπινη αγάπη (1977). Εξαιρετικό και το ντοκιμαντέρ της Στέλλας-Νικολέτας Δροσσά Drifting Generation. Πολύ δυνατό το Που είσαι, Σιγκάλ; του Άγγελου Ράλλη. Διεισδυτικό σοκ το Village Potemkin του Δομήνικου Ιγνατιάδη. Μεγάλη έκπληξη το ΙΧΘΥΣ του Χρήστου Καραλιά. Αναλυτικά γι’αυτά και μερικά ακομή πολύ ενδιαφέροντα στο επόμενο κείμενο που ακολουθεί πολύ σύντομα.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s