ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ-3


«ΜΥΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΓΙΑΚΟΥΖΑ» του Σίντνεϊ Πόλλακ

από τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Πρόκειται για ένα γκανγκστερικό δράμα στην εξωτερική του στοιβάδα, αλλά με πολύ ψωμί στα ενδότερα και στον πυρήνα του. Ο Χάρι λοιπόν, μεσήλικας πια επιστρέφει στην Ιαπωνία αρκετά χρόνια μετά την λήξη του πολέμου, όπου είχε βρεθεί και είχε μιαν ιδιαίτερη ερωτική ιστορία με πολλές κρυφές πτυχές, άγνωστες ακόμη και στον ίδιο. Αιτία της επιστροφής, ο φίλος του ο Τάνερ  ο οποίος, του ζήτησε βοήθεια για την απελευθέρωσης της απαχθείσα κόρης του από μια μαφιόζικη οργάνωση με επικεφαλής τον γιαπωνέζο Τόνο. Ο Χάρι βρίσκει τον Τανάκα, πρώην επιφανές μέλος της Γιακούζα και αδελφός της αγαπημένης του Ακαίηκο και πραγματοποιούν από κοινού την απελευθέρωση της κοπέλας. Από δω όμως ξεκινούν και τα πραγματικά προβλήματα για όλους. Άπαντες θα βρεθούν στο στόχαστρο της γιαπωνέζικης μαφίας, της Γιακούζα. Η ιστορία έχει ενδιαφέρον για κάθε είδους θεατή, από τον απλά σκεπτόμενο που αρέσκεται σε ταινίες δράσης, τη ρομαντική κοπελίτσα, μέχρι και τον υποψιασμένο λόγιο θεατή.Καταρχήν θα έρθει στην επιφάνεια ένα μυστικό που ανατρέπει, όλο το υπόβαθρο της δράσης και κυρίως της συναισθηματικής εμπλοκής του Χάρι. Αλλά εκείνο το οποίο αξίζει αρκετά τάλαρα είναι η καταγραφή των σχέσεων τόσο της Γιακούζα, όσο και της αντίληψης των πραγμάτων της γιαπωνέζικης κοινωνίας, έστω και μέσα απόν μικρόκοσμο της μαφίας και των γκάνγκστερς. Εκείνο που οφείλω να επισημάνω είναι οι αξίες που διέπουν τις σχέσεις των ανδρών μέσα σε τούτο το ιδιαίτερο κοινωνικό κομμάτι της Γιακούζα. Μπορεί ο Όζου, ο Μισίμα, ή και ο Κουροσάβα να έχουν επισημάνει την πτώση των ηθικών αξιών της γιαπωνέζικης κοινωνίας αμέσως μετά τον πόλεμο και μερικοί και πριν απ’ αυτόν, ωστόσο από την ματιά ενός δυτικού τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά. Η έννοια της δέσμευσης, της φιλίας, του καθήκοντος έχει βαρύνουσα σημασία στην γιαπωνέζικη φιλοσοφία ζωής. Αξίες που βέβαια είχαν βαρύνουσα σημασία και στη Δύση. Ωστόσο στην Ιαπωνία ακόμη στην εποχή της αλλοίωσης του σύγχρονου πολιτισμικού της χαρακτήρα και της όποιας έκπτωσης των ηθικών αξιών, υπήρξαν πολιτικοί και στο πρόσφατο παρελθόν που κάνανε χαρακίρι. Η έννοια του καθήκοντος και της συλλογικής ευθύνης υφίσταται σήμερα στην έστω αλλοιωμένη πολιτισμικά από την Δύση Ιαπωνία. Σκεφτείτε σήμερα που μιλάμε, η κυβέρνηση έκανε προτροπές στους εργαζόμενους πολίτες να κάνουν χρήση του σαββατοκύριακου και των προβλεπόμενων διακοπών  και όχι να υπερβάλλουν εργαζόμενοι πέρα από το θεσμοθετημένο ωράριο. Η έννοια της ευθύνης και του καθήκοντος, αν θέλετε για την δική μας οπτική, σε ακραία μορφή. Μπορεί κανείς να διαφωνήσει με το πλαίσιο των αξιών της γιαπωνέζικης κοινωνίας πριν 40 χρόνια ή και σήμερα. Αλλά υπάρχει αυτό το πλαίσιο, έστω και εκφυλισμένο αν θέλετε. Στον Δυτικό κόσμο του καπιταλιστικού ονείρου έχουν ισοπεδωθεί τα πάντα, από τη λογική του κέρδους. Στην Ελλάδα των τελευταίων δεκαετιών ή και της ευημερίας αν θέλετε, ισοπεδώθηκε κάθε έννοια καθήκοντος, κάθε έννοια συλλογικής ευθύνης και κοινωνικής συγκατάθεσης για το κοινό καλό. Ο ατομισμός θέριεψε όσο τίποτα άλλο. Και στη θέση της προσδοκώμενης ευζωίας, αντιπροτάθηκε και κυριάρχησε η ευημερία. Η ευημερία όμως το λέει και η λέξη δηλώνει εφημερία, εξ ου και οι σημερινές μέρες των ισχνών αγελάδων. Ο Σίντνεϊ Πόλλακ γνωστός για την αγάπη του να αναδεικνύει το πολιτικό στοιχείο στις αφηγούμενες ιστορίες του, εδώ φαίνεται να είναι καμουφλαρισμένο  από μιαν ιστορία δράσης, αλλά σε ένα δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης διακρίνεται και το πολιτικό σχόλιο. Το ερώτημα είναι διαχρονικό. Τι πράττει ο πολίτης και η κοινωνία σε μια περίοδο κρίσης και έκπτωσης των αξιών; Γιατί κοινωνία και πολιτισμός χωρίς αξίες δεν μπορεί να σταθεί και κυρίως να προχωρήσει. Αυτή η βαθμιαία υποχώρηση της πολιτικής απέναντι στην οικονομία μας έχει οδηγήσει και στη σημερινή κρίση. Βλέπετε όλοι μιλούν για αγορά και αγορές, ουδείς για αξίες. Και εδώ να πω κάτι σε σχέση με τον τίτλο της ταινίας. Γιακούζα είναι η λέξη που σημαίνει παιχνίδι τζόγου, αλλά είναι και η επικεφαλής οργάνωση των επιμέρους μαφιόζικων οργανώσεων της Ιαπωνίας. Δηλαδή κάτι σαν συνομοσπονδία. Και τούτη η οργάνωση δεν έχει μόνο σκοπό τη ρύθμιση της παράνομης δραστηριότητας των μαφιόζων, αλλά και την τήρηση κανόνων που σχετίζονται με τις δικές τους αξίες. Και είναι αξιοπερίεργο πως, ο αδελφός αρνείται να βοηθήσει τον αδελφό, στη λογική του να είναι αξιόπιστος ως επικεφαλής της ομοσπονδίας. Όταν εμείς έχουμε τη διαπλοκή ψωμοτύρι σε όλα τα επίπεδα, ατομικό, οικογενειακό, κοινωνικό, πολιτικό, αυτοί έχουν αρχές, κανόνες και αξίες που τηρούν και διαφυλάττουν. Κυρίες και κύριοι, μιλάμε για εγκληματικές οργανώσεις! Και όμως. Εδώ συνίσταται και η επικαιρότητα της ταινίας του σπουδαίου Σίντνεϊ Πόλλακ. Βέβαια βαρύνουσα θέση έχει στην ιστορία και το ανθρώπινο στοιχείο, με έναν δυνατό έρωτα, με την γενναιοδωρία δύο αντρών ουσιαστικά αντιπάλων, αλλά με οντότητα, χαρακτήρα και αρχές, τη φιλία, την προδοσία, αλλά και τον αλτρουισμό. Και η έννοια της συγνώμης με την ομολογία να συνοδεύεται από το κόψιμο του δαχτύλου, διάολε δείχνει πως η συγνώμη κοστίζει. Με την εξαιρετική ερμηνεία των Ρόμπερτ Μήτσαμ, Κεν Τακακούρα, Μπράιαν Κηθ, Ρίτσαρντ Τζόρνταν, Κέικο Κίσσι, Χερμπ Έντελμαν και την εξαιρετική φωτογραφία, ιδιαίτερα στις σκηνές δράσεις του  Κόζο Οκαζάκι. Στα θετικά και η ωραία μουσική του Ντέιβ Γκρούζιν.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s