ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ-3


«Ο ΘΥΡΩΡΟΣ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ» της Λιλιάνα Καβάνι

%ce%bf-%ce%b8%cf%85%cf%81%cf%89%cf%81%ce%bf%cf%83-%cf%84%ce%b7%cf%83-%ce%bd%cf%85%cf%87%cf%84%ce%b1%cf%83από τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Ένα έργο τέχνης δε σχετίζεται μόνον με τις προθέσεις του δημιουργού, αλλά και με τις προσλαμβάνουσες του κοινού. Είναι θεμιτό να βλέπει ένας θεατής, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο μια ταινία. Για την ταινία της Λιλιάνα Καβάνι «Ο Θυρωρός της Νύχτας» γράφτηκαν και ειπώθηκαν, αντικρουόμενα πράγματα. Από την μια θεωρήθηκε ως καταγγελία της ναζιστικής θηριωδίας, κι από την άλλη σαν εξιλέωση των απανταχού ναζί. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ο Μαξ με δράση στα Ες-Ες εργάζεται σαν νυχτερινός ρεσεψιονίστ σε ένα ξενοδοχείο της Βιέννης και σε μια προσπάθεια να αποκοπεί από το ένοχο παρελθόν του, αλλά κυρίως από την πιθανή δίωξή του για την εγκληματική του δράση στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Την ίδια στιγμή ανήκει σε μιαν ομάδα αμετανόητων ναζιστών, η οποία δραστηριοποιείται σε μιαν ιδιότυπη μορφή «ψυχανάλυσης», με σκοπό την όποια εξιλέωσή τους, αλλά κυρίως την εξαφάνιση κάθε αποδεικτικού στοιχείου σχετικά με την εγκληματική τους δράση. Πως γίνεται αυτό; Εντοπίζουν μάρτυρες της δράσης τους, θύματα των στρατοπέδων συγκέντρωσης που, επέζησαν. Τους προσάγουν σε ένα άτυπο, φτιαγμένο από τους ίδιους «δικαστήριο», όπου μαρτυρούν την δράση τους ενός εκάστοτε δράστη και απαγγέλλουν το κατηγορητήριο τους. Σε τούτη την ιδιότυπη κολυμπήθρα του Σιλωάμ, επέρχεται η υποτιθέμενη κάθαρση του δράστη και ακολουθεί η εξόντωση του μάρτυρα. Όμως ο Μαξ, αίφνης συναντά ένα από τα θύματά του,  ως ένοικο του ξενοδοχείου , μια κοπέλα, με την οποία είχε αναπτύξει μια σαδομαζοχιστική σχέση την εποχή της ναζιστικής κυριαρχίας. Άντε τώρα να βγάλεις άκρη από μια τέτοια αρρωστημένη κατάσταση. Ο Μαξ αρνείται να συνηγορήσει με την προαναφερθείσα διαδικασία με τους ναζί συντρόφους του και καταλήγει να καταδιώκεται από τους ομοϊδεάτες του. Πιθανολογώ πως, το κομμάτι τόσο της ερωτικής σχέσης  θύτη και θύματος, όσο και η διαδικασία της άτυπης ψυχανάλυσης, μοιάζουν ως απόπειρα εξιλέωσης του ναζισμού. Μάλιστα μια ερωτική σχέση που, κοντράρεται με κάθε λογική και φτάνει ως την αυτοχειρία, μπορεί ακόμη να γοητεύει  με το πάθος της. Όταν μάλιστα είναι διανθισμένη ή ακόμη καλυτερα κυριαρχούμενη από σαδομαχισμό, ανάγεται σε καθαρή ψυχοπαθολογία. Όπου βέβαια επιλαμβάνεται πλέον η ψυχιατρική.  Προσωπικά δε συμφωνώ με την άποψη της εξιλέωσης, καθότι είναι οφθαλμοφανές ότι αμφότεροι τόσο ο Μαξ, όσο και η Λουτσία είναι θύματα της ναζιστικής θεώρησης και κυρίως πρακτικής.Τουναντίον ξεχωρίζω την καταγγελία τόσο των αμετανόητων ναζί, όσο και της ιδεολογίας την οποία εκπροσωπούν. Μάλιστα η σκηνή κατά την οποία δηλώνουν την εμμονή τους στην ναζιστική ιδεολογία δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες. Η εμμονή τους και η προσδοκία της επανόδου τους, στην όποια έκφανση εξουσίας, καταδεικνύει την επικινδυνότητα της ιδεολογίας τούτης και των όποιων υποστηριχτών της. Μου φαίνεται όχι μόνο σαν αυτονόητη καταγγελία, αλλά και σαν προειδοποίηση για επαγρύπνηση. Κάτι που σήμερα επιβεβαιώνεται και ως προφητική η ταινία της Καβάνι.Τώρα στο καθαρά ψυχολογικό κομμάτι που, αφορά στη σχέση θύτη και θύματος και δη ερωτικής, είναι γνωστό από την επιστημονική διερεύνηση, αλλά και την πρακτική της πως, είναι κάτι υπαρκτό. Αλλά το κεντρικό σημείο της ιστορίας δεν είναι η αποκλίνουσα συμπεριφορά, αλλά η επικινδυνότητα που προκύπτει, από την ύπαρξη τέτοιων ρατσιστικών και εμπαθών ιδεολογιών. Το ερώτημα που τίθεται και σήμερα, είναι αν ο κάθε γερμανός κρύβει έναν ναζί σε απενεργοποίηση; Όχι βέβαια και είναι εξίσου επικίνδυνο να χαρακτηρίζουμε με ευκολία ένα έθνος, μόνο με βάση το ιστορικό παρελθόν του, είτε θετικά, είτε αρνητικά. Σίγουρος είναι πάντως ο κίνδυνος να αφεθεί ή να βρει κανείς στήριγμα σε τέτοιες μισαλλόδοξες και ρατσιστικές ιδεολογίες. Εκείνο που μου έκανε εντύπωση για ακόμη μια φορά, είναι η τελετουργία ως εργαλείο της ναζιστικής ιδεολογίας, ακόμη και σε επίπεδο προσωπικών σχέσεων. Και τούτο το τελετουργικό είναι που, γοητεύει τους πιθανούς οπαδούς της ναζιστικής θεώρησης και σίγουρα αυριανά θύματα με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Ήτοι θύτης ή θύμα, τελικώς προκύπτουν μόνον θύματα με την ναζιστική πρακτική. Κοντολογίς αδιέξοδο για κάθε εμπλεκόμενο και τελικώς καταστροφή για την κοινωνία των ανθρώπων. Θα αποφύγω την περαιτέρω διερεύνηση της σεξουαλικής παραμέτρου ως διαστροφής, με τον φετιχισμό ως λειτουργία παγίδας και την κατάληξη σε σαδομαχισμό, ή ακόμη την λειτουργία της επικυριαρχίας του ανθρώπου σε άνθρωπο ως έναυσμα σεξουαλικής ηδονής. Αρρώστια και θανατικό, στο φόντο μιας ζέχνουσας εξουσίας.

Σε κάθε περίπτωση μια ενδιαφέρουσα ταινία, παρά το όποιο αμφιλεγόμενο νόημά της, με εξαιρετικές ερμηνείες από τους Ντιρκ Μπόγκαρτ, Σαρλώτ Ράμπλινγκ, Φιλίπ Λερόι Μπωλιέ, Γκαμπριέλε Φερτζέτι, Τζουζέπε Αντομπάτι.  Αξιοσημείωτη και η φωτογραφία του Άλφιο ΚοντΣτην ίδια θεματολογία έχουμε και τα: «Οι Καταραμένοι» του Λ. Βισκόντι, «120 Μέρες  στα Σόδομα» Πιερ Πάολο Παζολίνι, «Ο Κομφορμίστας»  του Μπερνάντο Μπερτολούτσι.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s