ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗ ΓΡΑΦΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΥΠΑΡΚΤΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΦΑΝΕΙΣ


(αναδημοσίευση από την «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ»,20/2/2017)

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΑΦΑΝΕΙΣ ΗΡΩΙΔΕΣhidden-figuresΤου Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

Πολύ ενδιαφέρον το θέμα της ταινίας Αφανείς ηρωίδες  σε σκηνοθεσία Θίοντορ Μέλφι, που θα προβληθεί  στους κινηματογράφους από  την προσεχή Πέμπτη και αφορά σε μια πραγματική ιστορία:΄Οταν η NASA ετοίμασε τις πρώτες διαστημικές πτήσεις, απευθύνθηκε σε μια ομάδα μαύρων Αμερικανίδων μαθηματικών, οι οποίες βοήθησαν τα μέγιστα στην επιτυχία του προγράμματος. Αυτές, όμως, έμειναν στην αφάνεια, στο περιθώριο της επίσημης Ιστορίας, η οποία γράφεται πάντα πάνω σε εντυπωσιακά γεγονότα και πατώντας σε απλούς καθημερινούς ανθρώπους και αξίες. Δεν είναι λίγες οι φορές που ο στρατός, οι μυστικές υπηρεσίες αξιοποίησαν αξιόλογους ανθρώπους και επιστήμονες για να φέρουν σε αίσιο πέρας κάποιους σχεδιασμούς τους. Πολλές φορές αυτά τα πρόσωπα και οι περιπτώσεις έμειναν κρυφές και αφανείς για λόγους υψίστης εθνικής ασφαλείας και αναδείχθηκαν πολύ αργότερα, όταν έπαψε να υπάρχει το απόρρητο. Το κατεστημένο τους εκμεταλλεύτηκε ή τους χρησιμοποίησε αλλά κάποιες φορές επωφελήθηκαν και οι ίδιοι. Τέτοιες ιστορίες εκ των πραγμάτων διαθέτουν έναν γιγαντισμό και ως εκ τούτου το σινεμά τρέχει πίσω τους. Τις έκανε σενάρια και έτσι προέκυψαν πολλές ενδιαφέρουσες ταινίες. Κάποιες από αυτές μπήκαν στα Όσκαρ ενώ άλλες γνώρισαν πολύ μεγάλη επιτυχία.

Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΣΙΝΕΜΑ

Η γέφυρα των κατασκόπων

Η γέφυρα των κατασκόπων

Οι στόχοι αυτών των φίλμ και του σινεμά ήταν και είναι σε άμεση συνάρτηση με την αξία του σκηνοθέτη. Αν και εφόσον η επιθυμία είναι να προκύψει μια εντυπωσιακή ταινία, τότε δίνεται σημασία στα γεγονότα και στην υψηλή δυναμική τους. Στις σοβαρές, όμως, σκηνοθετικές προσεγγίσεις έχουμε μια προσπάθεια να δημιουργηθούν ανθρωποκεντρικά πορτραίτα όπου φωτίζεται με διάφορες γωνίες και η προσωπικότητα των ατόμων που αξιοποιούνται ή χρησιμοποιούνται. Μια τέτοια ενδιαφέρουσα περίπτωση είχαμε με την ταινία του Στίβεν Σπίλμπεργκ Η γέφυρα των κατασκόπων, όπου ο Τομ Χανκς υποδύθηκε τον διακεκριμένο Αμερικανό δικηγόρο Τζέιμς Ντόνοβαν. Στα 39 του χρόνια, στα 1957, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ του προτείνει μια υπόθεση-αποστολή που εκείνος την αποδέχτηκε, κάτι που τον έκανε μισητό στην κοινή γνώμη της πατρίδας του:Ανέλαβε την υπεράσπιση του Ρώσου κατασκόπου Ρούντολφ Άμπελ και τα πήγε πολύ καλά. Όμως, η ιστορία εξελίχτηκε σε μια επικίνδυνη αποστολή: όταν καταρρίφθηκε από τους Ρώσους το αμερικανικό κατασκοπευτικό αεροπλάνο που οδηγούσε ο πιλότος Πάουερς,εκείνος οδηγήθηκε στη φυλακή και έκανε σημαντικές ομολογίες. Αργότερα, αποφασίστηκε η ανταλλαγή των Άμπελ Πάουερς. Η αμερικανική κυβέρνηση όρισε μεσολαβητή τον Τζέιμς Ντόνοβαν, ο οποίος ταξίδεψε στο Ανατολικό Βερολίνο και διεκπεραίωσε με τον καλύτερο τρόπο την υπόθεση. Τότε μόνο, με μια λιτή ανακοίνωση απο τα δελτία ειδήσεων μαθεύτηκε ο ρόλος του. Η συνέχεια στη ζωή και την καριέρα του υπήρξε πάρα πολύ θετική: ο Πρόεδρος Τζον Κένεντι του ανέθεσε μια σειρά παρόμοιων αμέτρητων υποθέσεων, τις οποίες διεκπεραίωσε με τον καλύτερο τρόπο, αποκτώντας εμπειρίες, δόξα, φήμη αλλά και χρήμα.

Το παχνίδι της μίμησης

Το παχνίδι της μίμησης

ΜΙΑ ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΧΑΡΙΣΤΙΑΣ

Μια συγκλονιστική πραγματική υπόθεση που απασχόλησε τον κινηματογράφο αφορά στην περίπτωση του Βρετανού μαθηματικού Άλαν Μάθεσον Τιούρινγκ, που αυτοκτόνησε το 1954 στα 42 του χρόνια ενώ είχε καταδικαστεί για ομοφυλοφιλία. Ήταν διάσημος μαθηματικός, κρυπτογράφος, καθηγητής Λογικής, και δούλεψε πάνω στην τεχνητή νοημοσύνη. Ουσιαστικά, υπήρξε ο άνθρωπος που εφηύρε τον πρώτο υπολογιστή. Προσελήφθη ,στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, σε ειδικό κέντρο από τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες για να δουλέψει ως αποκρυπτογράφος. Εντάχθηκε στην ειδική ομάδα, που βασική της αποστολή ήταν να σπάσει τον περίφημο κωδικό ENIGMA. Με αυτόν τον τρόπο επικοινωνούσαν μεταξύ τους τα γερμανικά υποβρύχια και προξενούσαν τρομερές καταστροφές τορπιλίζοντας πολλά συμμαχικά πλοία. Τελικά, ο κώδικας έσπασε με πολύ θετικά αποτελέσματα. Όταν ο Τιούρινγκ καταδικάστηκε για ομοφυλοφιλία στα 1952, του δόθηκαν δυο επιλογές: ή να εκτίσει την ποινή του ή να δεχτεί ορμονοθεραπεία με γυναικείες ορμόνες για να του κατασταλεί η λίμπιντο. Είχε πολλά προβλήματα και η θεραπεία του έφερε πολλές παρενέργειες. Δικαιώθηκε δεκαετίες αργότερα: στις 10 Σεπτεμβρίου 2009 ο Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν ζήτησε δημόσια συγγνώμη για τη συμπεριφορά απέναντί του και στις 24 Δεκεμβρίου του 2013 η Βασίλισσα Ελισάβετ 61 χρόνια μετά την καταδίκη του, ως αποθέωση της βρετανικής υποκρισίας, του έδωσε χάρη. Την ιστορία του μας αφηγήθηκε στην αργή, ατμοσφαιρική ταινία του ο Μόρτεν Τίλντουμ, όταν γύρισε στα 2014 το γνωστό Παιχνίδι της μίμησης. Ήδη από το 2001, ο σπουδαίος Βρετανός σκηνοθέτης Μάικλ Άπτεντ είχε γυρίσει με διαφορετικό τρόπο την ίδια ιστορία στον Κωδικό Αίνιγμα.

Κωδικός αίνιγμα

Κωδικός αίνιγμα

ΑΛΗΘΕΙΑ Ή ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

Κατά πόσο χρησιμοποίησαν οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες τον γνωστό μαθηματικό και οικονομολόγο Τζον Φορμπς Νας, που κέρδισε Νόμπελ στα 1994; Ήταν ο θεμελιωτής της θεωρίας των παιγνίων και οι μελέτες του αξιοποιούνται σήμερα δημιουργικά σε πάρα πολλές επιστήμες. Προσβλήθηκε από σχιζοφρένεια, από την οποία υπέφερε πολλά χρόνια, αλλά έγινε καλά. Ισχυριζόταν ότι μετέφερε κρυφά μηνύματα εξωγήινων και ότι τον καταδίωκαν διάφοροι κομμουνιστές. Στην ταινία που έγινε με θέμα την ιστορία του αναφέρεται πως είχε επαφές με δύο πράκτορες της CIA και ένα κοριτσάκι για μυστικές αποστολές. Ο ίδιος, όμως, αργότερα, όταν έφτασε σε νηφαλιότητα, δήλωσε ότι κατάλαβε πως πολλά από αυτά τα πράγματα ήταν ψευδαισθήσεις και παραισθήσεις επειδή παρατήρησε πως το κοριτσάκι δε μεγάλωνε ποτέ. Δε μπορεί, όμως, κανείς να πεί με σιγουριά ότι, δεδομένου και του αντικομμουνισμού του, δε χρησιμοποιήθηκε ποτέ από τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ. Σκοτώθηκε μαζί με τη γυναίκα του σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα το 2015 σε ηλικία 87 ετών. Έφυγε πλήρως δικαιωμένος και αποχαρακτηρισμένος σε όλα τα επίπεδα. Ο Ρον Χάουαρντ, με αφορμή την ιστορία του, γύρισε την οσκαρική ταινία Ένας υπέροχος άνθρωπος, που αγαπήθηκε πολύ. Το ρόλο του Τζον Νας έπαιξε ο Ράσελ Κρόου, της συζύγου του η Τζένιφερ Κόνελι και του πράκτορα της CIA ο Εντ Χάρις.

΄Ενας υπέροχος άνθρωπος

΄Ενας υπέροχος άνθρωπος

ΜΙΑ ΑΠΙΘΑΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Μπορεί να μην αφορά επιστήμονα αλλά αξίζει τον κόπο να αναφέρω αυτή την ιστορία για να καταλάβουμε όλοι που μπορούν να φτάσουν οι μυστικές υπηρεσίες προκειμένου να πετύχουν τους στόχους τους. Στα 1943, οι σύμμαχοι ετοίμαζαν την απόβαση στη Σικελία και ήθελαν να προσφέρουν παραπλανητικά στοιχεία στους Γερμανούς. Έτσι, από το νεκροτομείο πήραν το πτώμα του Γκλίνγουορντ Μάρτινς, που ήταν αλκοολικός, περιθωριακός και ξεσπιτωμένος, νεκρός απο ποντικοφάρμακο. Τον έντυσαν με βρετανικά στρατιωτικά ρούχα, του έδωσαν χαρτιά που τον μετονόμασαν σε ταγματάρχη Γουίλιαμ Μάρτιν και, αφού τον εφοδίασαν με πλαστά στοιχεία για τις μελλοντικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, τον έριξαν στη θάλασσα. Θεωρήθηκε πνιγμένος, οι Γερμανοί τσίμπησαν το δόλωμα και η παραπλάνηση εξετελέσθη. Ως τιμή, ο τάφος του παραμένει με το όνομα Γουίλιαμ Μάρτιν.Στα 1956, ο Βρετανός σκηνοθέτης Ρόναλντ Νιμ, με αφορμή αυτή την ιστορία, γύρισε την ωραία ταινία-χρονικό Ο άνθρωπος που δεν υπήρξε ποτέ. Έτσι, την ιστορία τελικά τη γράφουν και οι ανύπαρκτοι και οι αφανείς.

Ο άνθρωπος που δεν υπήρξε ποτέ

Ο άνθρωπος που δεν υπήρξε ποτέ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s