ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ-3


«ΤΕΡΕΖΑ ΡΑΚΕΝ» του Μαρσέλ Καρνέtherese-raquin-still-web4από τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Η Τερέζα μια όμορφη γυναίκα σαν τα κρύα τα νερά βιώνει έναν γάμο, ανάμεσα στην πλήξη, την αδιαφορία και την καταπίεση. Καταπιέζεται από την πεθερά της κι έχει την αδιαφορία του άντρα της. Είναι πασιφανές, πως είναι θέμα χρόνου να πέσουν τα πάνω της, τα μάτια ενός άνδρα που, ξέρει να απλώνει  την θαλπωρή στη γυναικεία οντότητα. Η Τερέζα δε θα χρειαστεί πολύ να αφεθεί στις επιταγές της φύσης και η θαλπωρή γίνεται φλόγα που, καίει στα ενδότερα αλλά και στο διάβα της κάθε εμπλεκόμενο. Και στο διάβα της βρίσκονται σύζυγος και πεθερά. Και γι’  αυτούς μικρό το κακό, καθότι και με τη σύγχρονη ρύση, «στον χωρισμό φταίνε κι οι δυο, κι αυτή κι η μάνα της», με ελαφρά τροποποίηση, φταίει κι αυτός κι η μάνα του. Ας είναι, με τα ευφυολογήματα. Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι σπάνια που, από την αρχική θαλπωρή του έρωτα, οι εμπλεκόμενοι γίνονται παρανάλωμα του πυρός. Ο καημένος ο Καμίλ που, είχε τη σύζυγό του σαν υποκατάστατο της δεσποτικής  μαμάς, να του βάζει θερμοφόρα και στην καλύτερη περίπτωση να του ζεσταίνει το κρεβάτι, διευκρινίζω, μόνον να του ζεσταίνει, αφυπνίζεται. Όταν ο αδύναμος  Καμίλ πληροφορείται πως ενεργοποιήθηκε ο ερωτικός οίστρος της γυναίκας του, από τη ρωμαλέα παρουσία του Λωράν,  συναντά πλέον το ξεχασμένο εγώ του, διαρρηγνύεται η σιγουριά του, ο εφησυχασμός του γίνεται βαθύτατη ανησυχία και σκέφτεται ακόμη και την εκδίκηση. Η ανασφάλεια χορεύει πια τον οδηγεί και καθοδηγεί στον χορό του Ζαλόγγου. Η εξέλιξη θα είναι δραματική και αδιέξοδη για όλους. Εξάλλου δεν είναι πολλοί αυτοί που, μπορούν να κουλαντρίσουν τη ζωή με ένα πτώμα πίσω τους. Οι ενοχές έτσι κι αλλιώς είναι αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης υπόστασης. Η αδιαφορία, η βεβαιότητα, ο εφησυχασμός γίνονται τούμπα. Η ιστορία έχει ενδιαφέρουσα πλοκή, με τη συνδρομή της συγκυρίας, του τυχαίου, του λάθους σύμπτωσης.therese-raquin-still-web6Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι χαρακτήρες που, είναι καθαρόαιμα περιστατικά φροϋδικής ψυχανάλυσης. Η δεσποτική μητέρα με γιο και νύφη. Ο ασθενικός γιος με τον ομφάλιο λώρο περιτυλιγμένο στον λαιμό του. Η όμορφη νύφη με το τραυματικό παρελθόν και τη δέσμευση με τους «ευεργέτες» της. Διευκρινίζω πως η Τερέζα, ορφανή από τα πέντε της, ανατράφηκε από τη θεία Ρακέν, μεγάλωσε με τον ξάδελφο της και τελικά με απόφαση της θείας, τα δύο ξαδέλφια παντρεύτηκαν.

Που είναι η ζωή φίλοι μου, ανάμεσα στα τόπια υφάσματος που πουλά η Τερέζα, στην επιστροφή του συζύγου από την εργασία του στην οικιακή θαλπωρή της γυναικείας παρουσίας, το δηκτικό σχόλιο της πεθεράς στη νύφη για την ανικανότητα να ζεστάνει τη θερμοφόρα, η στην τάχα μου χαρούμενη κυριακάτικη σχόλη με επιτραπέζια παιχνίδια με την αραχνιασμένη ομήγυρη; Προσέξτε ρήση δια στόματος πεθεράς: «Έρωτας είναι να προσέχεις την υγεία του άντρα σου». Φυσικά και θα έρθει η ρήξη με την πλήξη, ρήξη με την ερωτική λήθη, ρήξη με τις νόρμες της συντήρησης, με την πρώτη διασταύρωση βλεμμάτων που, υποκρύπτουν πάθος και δημιουργούν ερωτικό σκίρτημα. Από κει και πέρα, από δω πάνε κι άλλοι. Επισημαίνω το διακριτικό σχόλιο της ξενοφοβίας και του ρατσισμού, καθότι ο εραστής είναι ιταλός και δη φορτηγατζής, σε αντίθεση με τον σύζυγο που είναι ακραιφνής γάλλος και έμπορος. Εκείνο ωστόσο που αξίζει μνείας, αλλά έχει και σημαντική σημειολογική αξία στην ταινία είναι ο ρόλος του τυχαίου στη ζωή μας που, άλλοτε μοιάζει ευπρόσδεκτο θεϊκό σχέδιο και άλλοτε διαβολικό εμπόδιο. Βέβαια για κάποιους ερμηνεύεται και ως θεία τιμωρία, αλλά θεός και τιμωρός είναι ασύμβατες έννοιες, νομίζω.  Η ιστορία της νουβέλας του Εμίλ Ζολά εμπεριέχει και τα δύο, με τον Μαρσέλ Καρνέ να έχει φτιάξει μια ταινία διαχρονική για τις ανθρώπινες σχέσεις. Γιατί μπορεί η ιστορία της Τερέζας Ρακέν  να γράφτηκε τον 19ο αιώνα 1867 και η ταινία να γυρίστηκε το 1953, πολλά έχουν μείνει ίδια στις σχέσεις των ανθρώπων, με μικρές παραλλαγές φυσικά, πάντα όμως στις ίδιες αναλογίες. Αδιαφορία, πλήξη, θάνατος ή προθανάτιος έκρηξη. Φιλμ νουάρ γαλλικής κοπής, από τον χαρακτηριστικό εκπρόσωπο του ποιητικού ρεαλισμού Μαρσέλ Καρνέ, με Ασημένιο Λιοντάρι στην Βενετία το 1953.

Εξαιρετική η  φωτογραφία του Ροζε Χουμπέρ και υποδειγματική η ερμηνευτική συνδρομή των Μαρία Πία Κασίλιο, Ζακ Νταμπί,  Ραλφ Βαλόνε και φυσικά της Σιμόν Σινιορέ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s