ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ “ΤΕΡΕΖΑ ΡΑΚΕΝ”


ΓΑΛΛΙΚΟΣ ΠΟΙΗΤΙΚΟΣ ΡΕΑΛΙΣΜΟΣ:ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΥΑΡtherese-raquin-2Του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

Το αριστούργημα του Μαρσέλ Καρνέ Τερέζα Ρακέν μας κατευθύνει στο περίφημο ρεύμα του γαλλικού ποιητικού ρεαλισμού που ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του ’30 με βασικό πρωτεργάτη τον Καρνέ αλλά και τον Ζαν Ρενουάρ, τον Ζυλιέν Ντυβιβιέ και άλλους. Παράλληλα, ο γαλλικός ποιητικός ρεαλισμός χαρακτηρίζεται από την επέμβαση της μοίρας η οποία δρα καταλυτικά στη ζωή των ηρώων. Όμως, πίσω απ’όλα αυτά τα δεδομένα κρύβεται ένας βαθύτατος πεσιμισμός με πολιτικές αναφορές που είχαν ενοχλήσει το κατεστημένο. Το Λιμάνι των απόκληρων (Le quai des brumes, 1938) και το Ξημερώνει (Le jour se leve, 1938) είχαν ενοχλήσει πάρα πολύ το γαλλικό κατεστημένο του Μεσοπολέμου αλλά και την προδοτική κυβέρνηση του Βισύ. Δίπλα στους μεγάλους πρωτεργάτες του γαλλικού ποιητικού ρεαλισμού στέκει απόμακρος ως ίσκιος μόνος, μισάνθρωπος και ζοφερός ο μέγας Ανρί Ζορζ Κλουζό, που οι ταινίες του εφάπτονται ξώφαλτσα του γαλλικού ποιητικού ρεαλισμού. Το κοράκι (Le corbeau, 1943), Στις όχθες του Σηκουάνα (Quai des Orfevres, 1947), Ο δολοφόνος κατοικεί στο 21 (L’assassin habite au 21, 1942) είναι σπουδές πάνω στο παράδοξο, καγχασμός για τις συμπεριφορές της γαλλικής αστικής τάξης. Όσο για τον Καρνέ, όταν γυρίζει προπολεμικά το Ξενοδοχείο του Βορρά (Hotel du Nord, 1938) σαφώς αναφέρεται στις κοινωνικές διαφοροποιήσεις της Γαλλίας ενώ όταν στα 1942, κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής, γυρίζει τους συμβολικούς Επισκέπτες της νύχτας ουσιαστικά εκτινάσσει μια κραυγή ελευθερίας και αντίστασης. Ο γαλλικός ποιητικός ρεαλισμός είναι σε νουάρ ύφος, με ομίχλες, σκοτάδια, υποφωτισμένα πλάνα. Δείτε ως εκ τούτου το Ανθρώπινο κτήνος (La bete humaine, 1934), από το μυθιστόρημα του Εμίλ Ζολα, και το ατμοσφαιρικό Αλγέρι (Αlgiers, 1938). Να σημειωθεί ότι κυρίαρχη ηγετική φιγούρα σε αυτό το είδος είναι ο Ζαν Γκαμπέν που θα τον συναντήσουμε σε τέσσερις πολύ αξιόλογες ταινίες. Κατά την εκτίμησή μου, ο γαλλικός ποιητικός ρεαλισμός περατώνεται με την Τερέζα Ρακέν και το εφιαλτικό αριστούργημα του Κλουζό Οι διαβολογυναίκες (Les diaboliques, 1955), σαφώς βέβαια διαφοροποιημένος, και φυσικά Το μεροκάματο του τρόμου. Και μετά φτάνει ο Λουί Μαλ ως ενδιάμεσος κρίκος με το ονειρικό ποίημά του Ασανσέρ για δολοφόνους (Ascenseur pour l’échafaud, 1958). Η Κινηματογραφική Λέσχη των εργαζομένων της ΕΡΤ-3 πρόβαλλε μέχρι στιγμής από τα φιλμ που προαναφέραμε το Ασανσέρ για δολοφόνους, τις Διαβολογυναίκες, Το μεροκάματο του τρόμου, τώρα την Τερέζα Ρακέν ενώ ετοιμάζεται προς προβολή Το κοράκι, Το ανθρώπινο κτήνος, Το ξενοδοχείο του Βορρά και το Στις όχθες του Σηκουάνα.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s