Ο ΠΑΡΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟΣ “ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΟΣ” ΡΟΜΠΕΡΤ ΟΛΤΜΑΝ


ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΦΙΛΜ “Η ΕΝΤΙΜΗ ΚΥΡΙΑ ΚΑΙ Ο ΧΑΡΤΟΠΑΙΚΤΗ”

%cf%81%cf%8c%ce%bc%cf%80%ce%b5%cf%81%cf%84-%cf%8c%ce%bb%cf%84%ce%bc%ce%b1%ce%bdΤου Κώστα Τσιναρίδη

Ο Ρόμπερτ Όλτμαν είχε μία ιδιαίτερη πορεία ως σκηνοθέτης. Ξεκινώντας από μικρές παραγωγές και από την τηλεόραση, κατάφερε να γυρίσει πολλές σημαντικές ταινίες με προσωπική ματιά. Τα θέματά τους ήταν ιδιαίτερα και αγνοημένα από τους άλλους συναδέλφους του, αλλά ο Όλτμαν κατόρθωσε να τα αναδείξει χάρη στη δεξιοτεχνία του.

Γεννήθηκε το 1925 στο Κάνσας από πλούσια οικογένεια. Η παιδική του ανατροφή ήταν αυστηρά καθολική, ο ίδιος όμως δεν τη συνέχισε στην ενήλικη ζωή του. Θεωρούνταν όμως ως σκηνοθέτης με καθολική ματιά. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου υπηρέτησε σε πάρα πολλές αεροπορικές αποστολές.

Το 1946 έγραψε το σενάριο για το φιλμ-νουάρ Ο Σωματοφύλακας, που το 1948 θα γινόταν μεγάλη επιτυχία. Ο Όλτμαν μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, όπου προσπάθησε να καθιερωθεί ως σεναριογράφος, χωρίς επιτυχία όμως. Ήδη από το 1949 αναγκάστηκε να επιστρέψει στη γενέτειρά του.

Το επόμενο βήμα του θα ήταν η σκηνοθεσία πολλών ντοκιμαντέρ με βιομηχανικό περιεχόμενο. Μέχρι το 1957 είχε σκηνοθετήσει 65 ντοκιμαντέρ και ταινίες μικρού μήκους, οπότε τελικά θα κατόρθωνε να γυρίσει και την πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους, τους Παραβάτες. Η ταινία θα ήταν επιτυχία και θα επηρέαζε το στιλ του Όλτμαν στη χρήση νατουραλιστικών διαλόγων.

Ο Όλτμαν μετακόμισε ξανά στο Χόλιγουντ, όπου τράβηξε το ενδιαφέρον του Άλφρεντ Χίτσκοκ. Ο Χίτσκοκ θα του εμπιστευόταν τη σκηνοθεσία δύο επεισοδίων στη δημοφιλή σειρά Alfred Hitchcok Presents. Ύστερα από εκείνη την ευκαιρία, ο Όλτμαν συνέχισε να δουλεύει σταθερά στην τηλεόραση για μια δεκαετία.

Το 1967 του δόθηκε η ευκαιρία να ξανασκηνοθετήσει στον κινηματογράφο με τους Κυρίαρχους του Διαστήματος, αλλά απολύθηκε από την παραγωγή ύστερα από δέκα μέρες. Δε θα κατάφερνε να σκηνοθετήσει μέχρι το 1969 με Εκείνη την Παγωμένη Μέρα στο Πάρκο, μια μεγάλη καλλιτεχνική και εμπορική αποτυχία.

Την ίδια χρονιά του δόθηκε το σενάριο του ΜASH που αφορούσε ένα άγνωστο περιστατικό του πολέμου της Κορέας. Αρχικά ο Όλτμαν φάνηκε απρόθυμος να το σκηνοθετήσει, μια και πολλοί συνάδελφοί του το είχαν απορρίψει. Το προσωπικό του στυλ ξένισε τους πρωταγωνιστές Ντόναλντ Σάδερλαντ και Έλιοτ Γκουλντ, που προσπάθησαν να τον απομακρύνουν από την παραγωγή. Η ταινία θα ήταν τελικά τεράστια επιτυχία και θα κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών το 1970.

Έχοντας αναγνωριστεί ως μεγάλο ταλέντο, ο Όλτμαν συνέχισε με το ρεβιζιονιστικό γουέστερν Η Έντιμη Κυρία και Ο Χαρτοπαίχτης, μια απομυθοποιητική εικόνα της Άγριας Δύσης με ματιά ανάλογη του Πέκινπα. Το 1973 θα γύριζε το νεο-νουάρ Μια Σφαίρα, Ένα Αντίο. Η ταινία θεωρείται ως μία από τις πιο αντιπροσωπευτικές του παραπάνω κύκλου, μαζί με την Tσάιναταουν του Ρόμαν Πολάνσκι ένα χρόνο αργότερα. Από τα κοινωνικά θέματα θα περάσει και στο πολιτικό σχόλιο με την Πόλη των Εκπλήξεων.

Με το τέλος της αντικομφορμιστικής δεκαετίας του ’70 και της κινηματογραφικής της θεματολογίας, ο Όλτμαν φάνηκε να χάνει την αφηγηματική του οξύτητα, όχι όμως και τη δημοφιλία του, όπως έδειξε η περίπτωση του Ποπάι το 1980. Κατά τη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας, οι κινηματογραφικές του απόπειρες θα εναλλάσσονταν με τηλεταινίες.

Η καριέρα του αναγεννήθηκε το 1992 με τον Παίκτη, μία δεικτική σάτιρα του Χόλιγουντ και των συμβάσεών του, που ο ίδιος γνώριζε από πρώτο χέρι. Παρά το ότι δεν κέρδισε το Όσκαρ Σκηνοθεσίας για το οποίο προτάθηκε, η ταινία συγκέντρωσε πλήθος άλλων διακρίσεων. Από τις τελευταίες δημιουργίες του ξεχωρίζουν το Κάνσας Σίτι, ένας ιδιαίτερος φόρος τιμής στην τζαζ μουσική της γενέτειρας του, καθώς και το Έγκλημα στο Γκόσφορντ Παρκ, που καταγράφηκε ως μία από τις δέκα καλύτερες ταινίας της χρονιάς.

Ο “καλειδοσκόπος” Ρόμπερτ Όλτμαν πέθανε το 2006 σε ηλικία 81 ετών. Ο Πολ Τόμας Άντερσον αφιέρωσε το σπουδαίο Θα Χυθεί Αίμα ένα χρόνο αργότερα στη μνήμη του.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s