ΠΑΣΗ ΘΥΣΙΑ


%cf%80%ce%b1%cf%83%ce%b7-%ce%b8%cf%85%cf%83%ce%b9%ce%b1του Γιάννη Γκακίδη

Ανεξάρτητα από τις προθέσεις του σκωτσέζου σκηνοθέτη  Ντέιβιντ Μακένζι, τον οποίο ομολογώ πως εκτιμώ, το άρωμα της αισθητικής των αδελφών Κοέν είναι διάχυτο στην τελευταία του ταινία, «Πάση Θυσία». Ένα σύγχρονο γουέστερν στο φόντο της κρίσης, οικονομικής και πολιτισμικής. Παγκοσμιοποίηση, χρηματιστήρια, κέρδη με κομπίνες και λοβιτούρες, όλοι και όλα στις δαγκάνες του καπιταλισμού, ο οποίος εξακολουθεί παρά τις κρίσεις του, να επιμένει να υπόσχεται να ικανοποιήσει το όνειρο για ευημερία σε όλους. Ικανή και αναγκαία συνθήκη, να είσαι έξυπνος και εργατικός, περσότερο απ’ τους άλλους. Αν και τα όνειρα θέλουν πάντα συνεργάτες, οι διαχειριστές του συστήματος επιμένουν να βάλλουν έντεχνα, σε κάθε μορφή συνεργασίας και αλληλεγγύης. Συνεργασία για τούτους είναι η συναλλαγή, η διαπλοκή, η διάρρηξη κάθε πλαισίου ηθικής. Και πάνω απ’ όλα η απληστία. Δεν μας έχει απομείνει τίποτα, παρά η εκτόνωση μέσα από επιτεύγματα μυθοπλαστικών ηρώων, της λογοτεχνίας, του θεάτρου, του σινεμά. Έτσι λοιπόν, τα δύο αδέλφια, ο Τάνερ και ο Τόμπι, θα πάρουν την εκδίκησή τους, με υψηλό κόστος βέβαια. Αλλά κυρίως προβάλλοντας ένα ήθος, που στηρίζεται στην αγάπη και την αλληλεγγύη, έστω κι αν θεωρείται επιβεβλημένη, ελέω συγγένειας και δη εξ αίματος. Ένα ήθος που φτάνει στην αυτοθυσία. Κάποτε με τη συνδρομή μιας ιδεολογίας και την ελπίδα μέχρι και βεβαιότητα, ενός καλύτερου κόσμου για τους επερχόμενους, οι γενναίοι καβαλούσαν το άτι του χάροντα με το χαμόγελο. Σήμερα οι γενναίοι αυτοχειριάζονται, όχι κάνοντας χαρακίρι, αλλά προσπαθώντας να αντιμετωπίσουν με ανάλογα όπλα, που χρησιμοποιεί το σύστημα.

Βέβαια οι ήρωες που έφτιαξε ο Ταίηλορ Σέρινταν είναι κομμάτι «περιθωριακοί». Αλλά και οι αντίπαλοι δεν είναι παρά κυνικοί δολοφόνοι, με επίφαση νομιμότητας. Οι μόνοι τελικά που, μας έχουν απομείνει ως τολμητίες, είναι οι βαπτισμένοι περιθωριακοί. Είναι οι μόνοι που απ’ ότι φαίνεται δε φοβούνται, γιατί δεν έχουν να χάσουν τίποτα. Ωστόσο οι χαρακτήρες των αδελφών, δεν είναι περιθωριακοί εκ του ασφαλούς, αλλά ρισκάρουν. Απλά έχουν κορεσθεί από αηδία. Ο  Τάνερ είναι πρώην κατάδικος και ο αδελφός του Τόμπι είναι ένας χωρισμένος πατέρας. Παρά το αεράτο στιλ του, τόσο ο Τάνερ, όσο και ο μελαγχολικός Τόμπι είναι σαφής η ματαίωση στα πρόσωπά τους. Μάλιστα οι τακτικισμοί της τράπεζας έχει οδηγήσει, στο να πεθαίνει η μάνα τους και να τους αφήνει κληρονομιά μια χρεωμένη, στην τράπεζα, φάρμα στο Τέξας. Το  απονενοημένο διάβημα περιλαμβάνει, σειρά ληστειών υποκαταστημάτων της συγκεκριμένη τράπεζας, -μια ιδιότυπη εκδίκηση,-με στόχο την αποπληρωμή των χρεών. Στόχος να περιέλθει η φάρμα στον έφηβο γιο του Τόμπι. Πράξεις ανιδιοτέλειας σε μεγάλο βαθμό. Στο κατόπι τους ένας σερίφης, τεξανός ρέιντζερ ο οποίος βρίσκεται λίγο πριν τη σύνταξη και θέλει να κλείσει την καριέρα του με μιαν επιτυχία. Άνδρες σκληροί, ολιγομίλητοι, με απλοποιημένο πλην ξεκαθαρισμένο ιδεολογικό πλαίσιο, με ολύμπια ηρεμία  (νεοελληνικά κούλνες), εξαιρουμένου του Τάνερ, ο οποίος θεωρεί τον εαυτό του εκ προοιμίου χαμένο(Λούζερ νεοελληνικά).

Εδώ συμπεριλαμβάνονται και οι δύο διώκτες τους ο Μάρκους  και ο βοηθός του Αλμππέρτο, ο οποίος τυγχάνει και ινδιάνικης καταγωγής. Το βέβαιο είναι πως και οι δύο πλευρές έχουν πλαίσιο ηθικών αξιών. Τόσο οι θεωρητικά έκνομοι, όσο και οι «υπερασπιστές» της νομιμότητας. Οι μόνοι που στερούνται ηθικών αξιών είναι οι κατεξοχήν εκπρόσωποι του συστήματος, βλέπε τραπεζίτες και στο βάθος πολιτικοί, έστω κι αν δε γίνεται άμεση αναφορά. Αιωρείται ωστόσο ως σαφές υπονοούμενο σ’ όλη την ατμόσφαιρα της ταινίας. Σίγουρα το σχέδιο των αδελφών έχει και απρόοπτα που, συνεπάγεται απώλεια αθώων. Εδώ βρίσκεται και η ένσταση, από τον διώκτη ρέιντζερ, Μάρκους. Ξεχωρίζει από την μια πλευρά, αυτή των έκνομων, η συνέπεια εφαρμογής του σχεδίου με σαφέστατο και ηθικό κίνητρο και από την άλλη η αίσθηση καθήκοντος από την πλευρά των διωκτών. Βέβαια αυτή η αίσθηση καθήκοντος διολισθαίνει σε διάθεση εκδίκησης για τον θάνατο του συναδέλφου, αλλά και τούτο εντάσσεται στο ηθικό ενέργημα. Στην άλλη πλευρά έχουμε την αναμφισβήτητη αυτοθυσία προς χάριν του πλησίον και ενός καλύτερου  μέλλοντος του Άλλου, έστω και σε ενδοοικογενειακό επίπεδο. Κλείνοντας, για το περιεχόμενο και την ιδεολογ’ια του, να επισημάνω μια διακριτική μορφή ιδιότυπης αλληλεγγύης, αυτήν της σερβιτόρας που, δεν συντάσσεται με την καθεστηκυία τάξη «δίνοντας του ληστές», σε αντίθεση με κάποιους που έσυραν το χέρι τους μέχρι το πιστόλι, για χάρη της τράπεζας.  Η συνολική αισθητική της ταινίας όπως προείπα είναι Κοενική και ασκεί γοητεία, με την παραξενιά, το αλλόκοτο, το διαφορετικό, το αποκλίνον, αλλά και το λιτό, το κοφτό, το υπονοούμενο. Με χαρακτήρες που ενεργούν, πράττουν με ηθικό έρεισμα και δεν κάνουν κήρυγμα με ναρκισσιστικές λογοδιάρροιες, τάχα μου με φιλοσοφικό περιεχόμενο. Και το χιούμορ ανά πάσα στιγμή στον αέρα, αλλόκοτο, ενίοτε σαρκαστικό, ειρωνικό έως και αυτοειρωνικό. Με ερμηνείες πολύ καλές από όλους, μέχρι και τους πιο μικρούς ρόλους, έμπλεες ολύμπιας ηρεμίας, είπαμε κούλνες, των Μπεν Φόστερ, Κρις Πάιν, Τζιλ Μπίμπιγχαμ, Μπακ Ταίηλορ, Κέιτι Μίξον και φυσικά τον ανυπέρβλητο Τζεφ Μπρίντζες.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s