ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ “ΕΤΕΡΟΣ ΕΓΩ”


Από την «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»,15/1/2017

ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΕΜΜΟΝΟΛΗΨΙΕΣ

ΕΤΕΡΟΣ ΕΓΩFeelgood entertainmentΤου Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

dermetzo@otenet.gr

Από την προσεχή Πέμπτη προβάλλεται η ελληνική ταινία Ο έτερος εγώ του Σωτήρη Τσαφούλια που κέρδισε δυο βραβεία στο 57ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Το φιλμ διακρίνεται για την υψηλή κατασκευαστική του αρτιότητα: Αφήγηση με εξαιρετική εκκρεμότητα, λειτουργικοί χρόνοι, έξοχο μοντάζ, υπέροχη φωτογραφία, συνοδεύονται από πολύ δυναμικούς και καθαρά κινηματογραφικούς ρόλους. Η ιστορία ενός serial killer και πέντε ανεξιχνίαστων φόνων παραπέμπει στο κλασικό μοντέλο του σύγχρονου ενήλικου ψυχοπαθολογικού θρίλερ. Βέβαια, και στο παρελθόν είχαμε δει ανάλογες μυθοπλασίες αλλά συσκευασμένες τυπικά όπως πχ με την ακαδημαϊκή κινηματογραφική απόδοση του μυθιστορήματος της Άγκαθα Κρίστι “Δέκα μικροί νέγροι”. Στο σύγχρονο ψυχοπαθολογικό θρίλερ συναντούμε πάντα ένα ιδιαίτερο στοιχείο: Ο βασικός ήρωας είτε έχει είτε φαίνεται να έχει μια εμπλοκή με τα γεγονότα ή μια προσωπική ιδιορρυθμία. Στο Ο έτερος εγώ, ο νεαρός ιατροδικαστής που επιχειρεί να λύσει το αίνιγμα των πέντε φόνων είναι καταθλιπτικός, απομονωμένος, δεν διατηρεί ερωτική σχέση, ζει σε ένα δικό του κόσμο, ελαφρά παραισθητικό.

ΟΙ ΟΡΟΙ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Ο ιατροδικαστής ανακαλύπτει μια τελετουργία στους φόνους και ιδίως στην εμφάνιση ενός αριθμού ως κάποιου σήματος. Συμπεραίνει λογικά πως ο δολοφόνος επιχειρεί να του προσφέρει κάποια ίχνη που θα φτάσουν σε ένα μαθηματικό θεώρημα του Πυθαγόρα. Γιατί ο δράστης θέλει να δώσει αυτά τα στοιχεία; Είναι αυταρέσκεια, μορφή εξήγησης, πρόκληση; Το Ο έτερος εγώ θα πάρει το δρόμο του και θα οδηγηθεί σε λύσεις και εξηγήσεις και ιδίως στην κάθαρση του ιατροδικαστή που φεύγει πια από τον κόσμο των σκιών και εισέρχεται στον πραγματικό. Το ερώτημα που τέθηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης είναι κατά πόσο αυτή η άψογη και εντυπωσιακή παραγωγή είναι μια μορφή ρεπλίκας του σύγχρονου ψυχοπαθολογικού θρίλερ. Προσωπικά, το βρίσκω θετικό ότι έχουμε ένα εγχείρημα προς αυτή την κατεύθυνση, ωστόσο είναι πολύ λογικό να ανατρέξουμε στις ρίζες.

ΚΟΠΙΑΡΟΝΤΑΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

Το ενήλικο ψυχοπαθολογικό θρίλερ ουσιαστικά νομιμοποιείται τη δεκαετία του ’90 όταν γυρίζεται η οσκαρική Σιωπή των αμνών (1991) του Τζόναθαν Ντεμί, απο το μυθιστόρημα του Τόμας Χάρις. Παράλληλα, όλοι θυμόμαστε πως στα τέλη της δεκαετίας του ’80 ο Μάικλ Μαν, με ένα στυλιστικό, φορμαλιστικό και ελαφρά υπερρεαλιστικό ύφος, θα μας προσφέρει τον Ανθρωποκυνηγό (1988), με τον βασικό ήρωα αστυνομικό-ιχνηλάτη να διαθέτει μια σχεδόν μεταφυσική επαφή με τον δολοφόνο. Το σενάριο ήταν πάλι διασκευή ενός μυθιστορήματος του Χάρις. Τη δεκαετία του ’90, όταν ο κόσμος λατρεύει πια τον Άντονι Χόπκινς και τις ταινίες γύρω από τον ιδιοφυή ψυχοπαθή ψυχίατρο Χανιμπάλ Λέκτερ, γυρίζονται πολλά άλλα φιλμ.

Ο ανθρωποκυνηγός

Ο ανθρωποκυνηγός

ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ

Τότε εμφανίζεται ο Ντέιβιντ Φίντσερ με την ταινία-έμβλημα Seven (1995). Στο φιλμ ακούγεται η σημαδιακή φράση “αυτή η ιστορία δε θα’χει καλό τέλος”. Ο Φίντσερ αναδεικνύει όλο τον μισανθρωπικό του πεσιμισμό, ξεδιπλώνει μια φιλοσοφία που δεν αφήνει περιθώρια για ίχνος αισιόδοξου διαδρόμου. Οι εξαιρετικοί και ιδιοφυείς αδερφοί Χιούζ μας προσφέρουν τον Επισκέπτη από την κόλαση (2001) με τον Τζόνι Ντέπ εξαιρετικό στο ρόλο ενός ιχνηλάτη-αστυνομικού της βικτωριανής εποχής. Εδώ έχουμε τα ψυχοπαθολογικά εγκλήματα ενός τύπου εξειδικευμένου στο χειρουργικό νυστέρι. Σκοτώνει πόρνεςς σε μια ταινία που αποτελεί μια άλλη και ανατρεπτική εκδοχή για την ιστορία του Τζακ του αντεροβγάλτη. Η εξαιρετική επέμβαση των αδερφών σκηνοθετών αφορά τόσο στη βασανισμένη φιγούρα του αστυνομικού, που είναι εξαρτώμενος από ναρκωτικές ουσίες, όσο και στο εύρημα “ποιος είναι ο δολοφόνος”. Μιλάμε για μια σαφή πολιτική παρέμβαση στην επίσημη Ιστορία, που όμως δεν θα έχει ευτυχή κατάληξη.

Seven

Seven

ΟΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΧΑΝΙΜΠΑΛ

Η κορυφαία ταινία που προέρχεται από μυθιστόρημα του Χάρις είναι ο Χάνιμπαλ (2001) του μεγίστου Ρίντλεϊ Σκοτ. Εδώ γίνονται σαφή κάποια πράγματα: Η σχέση των φόνων διαθέτει μια τελετουργία παρμένη από την τέχνη, ενώ ο Χάνιμπαλ υπερασπίζεται και κάποιες ηθικές αξίες, όσο παράξενο κι αν φαίνεται αυτό. Ιδιαίτερη τόλμη, όμως, καταχωρείται με την καταγραφή της βαθύτατης ερωτικής έλξης που έχει αυτός με την διώκτρια του Κλαρίς, που την υποδύεται εκπληκτικά η Τζούλιαν Μουρ. Και φτάνουμε τώρα στην εκπληκτική τηλεοπτική απόδοση του Hannibal, όπου τον Λέκτερ υποδύεται με εκπληκτική ακρίβεια ο εξαιρετικός Δανός ηθοποιός Μάντς Μίκελσεν. Διαπλάθει, μάλιστα, έναν ρόλο αντιδιαμετρικά με αυτόν του Άντονι Χόπκινς. Είναι μεν κι αυτός φλεγματικός αλλά διαθέτει περισσότερο μια δεικτική υποβόσκουσα ειρωνεία. Σκληρός, αδίστακτος και ταχύτατος, ενώ ταυτόχρονα δείχνει να διαθέτει μια έλξη για τον διώκτη του, τον οποίο συμπαθεί, εκτιμά και αντιμετωπίζει με κατανόηση. Τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά, η δε σκηνοθεσία καταφέρνει να κρατάει ένα ρυθμό που κινείται μεταξύ παραληρήματος και παραίσθησης. Θεωρώ αυτή την τηλεοπτική σειρά υποδειγματική.

Hannibal:Η σειρά

Hannibal:Η σειρά

Το Ο έτερος εγώ μου θυμίζει πολύ επεισόδιό της. Η συγκεκριμένη παρατήρηση δεν κατέχει κατ’ανάγκη αρνητικά σημεία αλλά αναγνώριση κάποιων δεδομένων για να μπορέσουμε να κατατοπιστούμε. Την ελληνική ταινία την παρακολουθούμε με τρομερό ενδιαφέρον, δε σου αφήνει περιθώρια βαρεμάρας  αλλά από κει και μετά, βεβαίως, μπορείς να κρίνεις τόσο το σενάριο όσο και τις επιρροές της. Κανείς, τελικά, δεν είναι τέλειος.

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s