ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΤΗΣ ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑΣ


potami-koukouvagias-2της Πόπης Μανωλίδου

Ο Ανρικό έχει δώσει τα όρια της ουτοπίας: η πραγματοποίησή της σχετίζεται και με τον κόσμο όπου κινούνται οι ήρωες. Δεν αρκεί μόνο το όνειρο, αλλά απαιτούνται και οι προϋποθέσεις για την πραγματοποίησή του. Γι’ αυτό και συνθλίβονται από τις αντικρουόμενες συνθήκες (παλιοί σύντροφοι, αστυνομία και σχέσεις που είναι αδιάφορες προς τις δικές τους επιλογές).

Στο Ποτάμι της Κουκουβάγιας το ίδιο θέμα τοποθετείται με όλες αυτές τις προϋποθέσεις. Ένας πολίτης παρακολουθεί τις προετοιμασίες του απαγχονισμού του από το στρατό της χώρας. Το έγκλημά του; Η υπονοούμενη απόπειρα δολιοφθοράς της γέφυρας παρά τις προειδοποιήσεις της πινακίδας. Μα εκείνος έκανε το καθήκον του. Πού βρισκόταν λοιπόν το έγκλημα; Μόνη επιλογή η δραπέτευση, που πραγματοποιείται μέσω του ποταμού. Στο τέλος όμως αποδεικνύεται φαντασιακή. Η αγωνία του θανάτου τον σπρώχνει σε μια φανταστική απόδραση, η οποία αποδεικνύεται ανέφικτη, και τελικά η ποινή πραγματοποιείται.

Απώλεια της ουτοπίας. Τίποτε όμως δεν θα συντελούσε στην ανάπτυξή της, αν ο ήρωας εκτιμούσε καλύτερα τα μηνύματα της πραγματικότητας. Η απαγορευτική πινακίδα για κάθε δολιοφθορά που αφορούσε γέφυρες, σήραγγες και τρένα οριοθετεί τη δράση των ανθρώπων και τα όρια της ουτοπίας. Η απαγορευτική πινακίδα δημιουργεί έναν κόσμο ανάγκης, που παγιδεύει μέσα του τον άνθρωπο. Όμως οι γέφυρες, οι σήραγγες και τα τρένα είναι οδοί διαφυγής από αυτόν τον κόσμο και η κοινωνία έχει τα μέσα για να αποτρέψει την οποιαδήποτε δολιοφθορά, χρησιμοποιώντας τη νόμιμη βία (στρατός). Ο ήρωας πάνω στο ικρίωμα συνειδητοποιεί το παράλογο: τι είναι σωστό και τι λάθος; Τι είναι καθήκον και τι παράνομη πράξη; Πότε μια τιμωρία είναι θεμιτή και πότε εφιάλτης; Ποιος θέτει τους κανόνες του παιχνιδιού;

Η διαφυγή είναι η μόνη λύση. Διαφυγή μέσα από έναν δρόμο που είναι ο μόνος αφύλακτος: τα νερά του ποταμού. Δημιουργείται μια προσωρινή, όπως αποδεικνύεται, νίκη απέναντι στην ανάγκη και τη βία, αλλά η μάχη δεν έχει τελειώσει. Η επιστροφή στον δικό του κόσμο αποδεικνύεται αγωνιώδης, δραματική. Μοιάζει με την τελευταία αναμέτρηση με το θάνατο, καθώς αυτός επιβάλλεται στο τέλος. Άλλωστε, δεν υπήρχε περίπτωση να γίνει αλλιώς. Όλα είναι με το μέρος του: η πινακίδα, οι κραυγές της κουκουβάγιας, και τα όργανα του στρατού.

Η διεκπεραίωση γίνεται μέσα σε μια ατμόσφαιρα που παραπέμπει σε θρίλερ, αλλά και στη λογοτεχνία του παραλόγου (Η Δίκη του Κάφκα). Ηχητικά και εικονοπλαστικά όλα συντείνουν εκεί: το κρώξιμο της κουκουβάγιας, η αγωνιώδης προσπάθεια διαφυγής, αλλά και ο δρόμος προς το σπίτι: μακρύς, με παρατεταγμένα δέντρα και χωρίς συγκεκριμένο τέρμα. Και τέλος, η χρονικά παρατεταμένη στιγμή της συνάντησης του ήρωα και της συζύγου του, που αποδεικνύεται αυτό που ήταν ορατό εξ’ αρχής: μόνη πραγματικότητα ο θάνατος, παρά την προσωρινή αναστολή του. Τελικά, τα όνειρα δεν παίρνουν πάντα εκδίκηση.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s