ΠΑΤΕΡΣΟΝ, του Τζιμ Τζάρμους


Ποίηση καθημερινή, σε κίνηση αργή

paterson-farahaniτου Κώστα Γ. Καρδερίνη

Ο Πάτερσον είναι οδηγός λεωφορείου (Άνταμ Ντράιβερ) και αφανής ποιητής που ζει στο… Πάτερσον. Η πόλη αυτή είναι πατρίδα του Ουίλιαμ Κάρλος Ουίλιαμς, ανανεωτή της αμερικανικής ποιητικής παράδοσης, πρόδρομο των μπητ. Ο Πάτερσον κολατσίζει με θέα τον αγαπημένο καταρράκτη του Ουίλιαμς. Εκεί συναντά κάποια στιγμή έναν ιάπωνα ποιητή (Ναγκάσε Μασατόσι) θαυμαστή του Ουίλιαμς, αυτόν τον ίδιο που στο Mystery Train (1989) ήτανε φαν του Καρλ Πέρκινς ταξιδεύοντας επί τούτου από τη Γιοκοχάμα στο Sun στούντιο του Μέμφις.

Όλη η πόλη είναι ένα ποίημα για τον Πάτερσον. Όλα του φαίνονται έμμετρα, εύηχα κι ωραία, βλέπει παντού διδύμους, βλέπει ομορφιές κατ’ επανάληψη. Μέσα σ’ αυτές συγκαταλέγεται και η μούσα του, η Λώρα (Γκολισφτέ Φαραχανί), θιασώτης -κι αυτή- της επανάληψης (patterns) και αποδέκτης της καθημερινής ποίησης του Πάτερσον. Ποιητές της καθημερινότητας είναι κι ο ράπερ Method Man (Κλιφ Σμιθ) που ριμάρει στο δημόσιο πλυντήριο και η νεαρή μαύρη γυναίκα (Τσάστεν Χάρμον) που λατρεύει την Έμιλι Ντίκινσον.

Η ποίηση ήταν και είναι εφαλτήριο για τον αγαπητό Τζιμ Τζάρμους. Στην παγίδα του νόμου (1986) ο αουτσάιντερ Ρομπέρτο Μπενίνι μελετάει Ουόλτ Ουίτμαν και τον συνονόματο Ρόμπερτ Φροστ και πλάθει στιχάκια με κάποιο χιούμορ (I scream, you scream, we all scream for ice cream). Στον Νεκρό (1995) ο ινδιάνος Κανένας (Γκάρι Φάρμερ) είναι λάτρης του Ουίλιαμ Μπλέικ περιβαλλόμενος από αδαείς και άσχετους λευκούς. Ο δε αθόρυβος Γκοστ Ντογκ (Φόρεστ Ουίτακερ, Ο τρόπος των σαμουράι, 1999) διαβάζει και έχει υπό μάλης τον δάσκαλο Γιούκιο Μίσιμα. Όλοι τους παρείσακτοι και περιθωριακοί, όπως εξάλλου και οι ποιητές στην εποχή τους, όπως ίσως ένιωθε κι ο Τζάρμους όταν ξεκινούσε.

Γιατί όμως κάποιοι ποιητές τελειώνουν σαν Τσακισμένα λουλούδια (2005); Μόνο οι εραστές (του βινιλίου) μένουν ζωντανοί (2013) και Πέρα απ’ τον Παράδεισο του 1984. Η ποίηση βρίσκεται σε Διακοπές διαρκείας (1980) και σφαδάζει Στα όρια του ελέγχου (2009), «μέχρι τα όρια της αντι-ποίησης». No limits, no control, no Frost. Όλα αυτά ανήκουν σε άλλη σφαίρα, σε μια άλλη Νύχτα στον κόσμο (1991), όχι στην πόλη του Πάτερσον.

 

Paterson (2016 ΗΠ, 109λ) Jim Jarmusch

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s