ΜΑΡΤΣΕΛΟ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΙ: ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ


(αναδημοσίευση από τη «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» ,18/12/2016)

Ο Μελισσοκόμος

Ο μελισσοκόμος

Του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

dermetzo@otenet.gr

Την προσεχή Τρίτη συμπληρώνεται μια εικοσαετία από την “αποχώρηση” του κορυφαίου Ευρωπαίου ηθοποιού Μαρτσέλο Μαστρογιάννι. Γενικά ξεκληρίζεται η αδάμαστη γκάμα των ηθοποιών της Γηραιάς Ηπείρου της δεκαετίας του ’60, μια και απέμειναν μόνο οι υπέργηροι Ζαν Λουί Τρεντινιάν και Μισέλ Πικολί, καθώς και οι παλιοί γόητες, στα 80 τους πια, Αλέν Ντελόν και Ζαν Πολ Μπελμοντό. Τον Μαστρογιάννι ευτυχήσαμε να τον θεωρήσουμε δικό μας άνθρωπο εμείς οι Έλληνες, όχι μόνο γιατί ταυτιζόμαστε με τους ρόλους του, αλλά και γιατί ο Θόδωρος Αγγελόπουλος τον επέλεξε ως ειδικό σηματοδότη για να πρωταγωνιστήσει στις ταινίες του Ο μελισσοκόμος (1986) και Το μετέωρο βήμα του πελαργού (1991). Μεσουράνησε για το πρωτοφανές διάστημα των 55 χρόνων στο σινεμά, από το 1942 ως το 1997, γυρίζοντας συνολικά 133 ταινίες. Πρωταγωνίστησε και στα βραβεία. Δεν είναι λίγο τρεις προτάσεις για Όσκαρ, μια Χρυσή Σφαίρα, δυο βρετανικά BAFTA, βραβείο στις Κάννες, στη Βενετία και τιμητική βράβευση στα γαλλικά Σεζάρ.

ΕΥΤΥΧΗΣΕ ΜΑΖΙ ΤΟΥΣ

Ευτύχησε να συνεργαστεί με δημιουργούς υψηλού επιπέδου, τους Μικελάντζελο Αντονιόνι, Φεντερίκο Φελίνι, αδερφούς Ταβιάνι, Πιέτρο Τζέρμι, Βιτόριο ντε Σίκα, Λουκίνο Βισκόντι, Έλιο Πέτρι, Έτορε Σκόλα, Ρόμαν Πολάνσκι, Τζον Μπούρμαν, Νικίτα Μιχάλκοφ, Θόδωρο Αγγελόπουλο. Έπαιξε κοντά σε πανέμορφες σταρ, όπως οι Σοφία Λόρεν, Στεφανία Σαντρέλι, Φέι Ντάναγουεϊ, Ζαν Μορό, Μόνικα Βίτι, Ανίτα Έκμπεργκ. Μαλιστα, δίπλα στην τελευταία πληθωρική Σουηδέζα ηθοποιό, αξιομνημόνευτη παραμένει η σκηνή με το νερό στη Φοντάνα ντι Τρέβι στη Γλυκιά Ζωή (1960) του Φεντερίκο Φελίνι.

Γ΄λυκιά ζωή

Γλυκιά Ζωή

ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΕΞΕΦΡΑΣΕ

Ο Μαρτσέλο Μαστρογιάννι εξέφρασε ιδανικά τον αρσενικό των δεκαετιών του ’60 και ’70. Χαμηλότονος, πανέμορφος, χαλαρός, με διακριτική φώνη, συνήθως αποστασιοποιημένος και αποξενωμένος από τα πράγματα. Ήρωας με βαθύτατα υπαρξιακά προβλήματα αλλά και αριβίστας, έτοιμος να αναρριχηθεί, να προδόσει τα ιδανικά του, κυνηγώντας την ευδαιμονία, τον καταναλωτισμό, ξεχνώντας τον έρωτα και τις αξίες της ζωής. Κάποτε βέβαια χρειάστηκε να παίξει ένα ρόλο διαφορετικό. Ήταν στα 1977 στην αριστουργηματική Ξεχωριστή μέρα του Έτορε Σκόλα, δίπλα στη Σοφία Λόρεν. Απομονωμένος από τους γείτονες, θεωρούμενος ομοφυλόφιλος και τρυφηλός, απωθημένος στη γωνία από τον καθημερινό  και πολιτικό φασισμό, ανέδειξε τελικά την αξία της προσωπικότητας και το στυλ του.

Μια ξεχωριστή μέρα

Μια ξεχωριστή μέρα

Η ΑΠΟΞΕΝΩΣΗ

Εκπληκτικά απέδωσε την αποξένωση και την αλλοτρίωση στη Νύχτα (1961) του Μικελάντζελο Αντονιόνι, όπου παίζει το ρόλο ενός ιδιαίτερα πετυχημένου συγγραφέα που συνεχώς απομακρύνεται συναισθηματικά από τη γυναίκα του. Στην αριστουργηματική Γλυκιά Ζωή του Φεντερίκο Φελίνι παίζει το ρόλο ενός δημοσιογράφου που βαθμιαία χάνει την πίστη στις αξίες του επαγγέλματός του, καταστρέφει την αθωότητα του παρελθόντος του και ενσωματώνεται κυνικά στο σύστημα. Η αποθέωση της αποξένωσης καταγράφεται στον Ξένο (1967) του Λουκίνο Βισκόντι, από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Αλμπέρ Καμί. Είναι χαρακτηριστικό τι λέει όταν τον ρωτούν στο δικαστήριο “γιατί σκότωσες;” και εκείνος απαντά “έφταιγε ο ήλιος”. Ο άνθρωπος, λοιπόν, ξένος ως προς τον ίδιο του τον εαυτό. Στο αριστουργηματικό πολιτικό φιλμ των αδερφών Ταβιάνι Αλονζανφάν (1974) παίζει έναν τύπο που βολεύεται, δηλώνει επαναστάτης, αλλά τελικά του αρέσει μόνο η καλοπέραση.

ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΡΟΛΟΙ

Ο Μαστρογιάννι ποτέ δεν τυποποιήθηκε όπως και ποτέ δεν έμεινε με μια γυναίκα. Γοητευτικός, με πολλές περιπέτειες,είχε μάλιστα και μια κόρη με την Κατρίν Ντενέβ, την Κιάρα Μαστρογιάννι. Μνημειώδης παραμένει ο ρόλος του στο υπέροχο σουρεαλιστικό ονειρικό φιλμ 8 ½ (1963) όπου ο Φεντερίκο Φελίνι τον βάζει να υποδυθεί τον ίδιο ως σκηνοθέτη που βρίσκεται σε κρίση. Ο Ρόμαν Πολάνσκι στις αρχές της δεκαετίας του ’70 τον αξιοποίησε σε μια κατάμαυρη σουρεαλιστική, αναρχική, ταξική σάτιρα: στο Τι; (1972). Υποδύεται δίπλα σε γνωστούς ηθοποιούς έναν σχεδόν παραλυμένο από τις ηδονές τύπο. Ο Αγγελόπουλος στον έξοχο Μελισσοκόμο τον διαχειρίστηκε εξαιρετικά για να δείξει εύστοχα το τέλος της Ιστορίας, της Ιδεολογίας, του Έρωτα, αλλά και του Κινηματογράφου. Ο τρόπος που τελειώνει η ταινία κοινοποεί την άποψη πως η μόνη λύση στον σύγχρονο κόσμο είναι ο ήρωας να κρούσει τις πόρτες του σύμπαντος.

Τι;

Τι;

ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΓΕΛΙΟ

Με τον Μαστρογιάννι μέσω των ταινιών του συγκινηθήκαμε αλλά και γελάσαμε πολύ. Τον είδαμε να κάνει απίθανα πράγματα, ιδίως για να φτάσει την υπερβολή στον έρωτα. Γελάσαμε όμως πολύ ως μεσογειακοί γιατί κάποια μυθοπλαστικά καμώματά του μας θύμισαν τις δικές μας στρεβλώσεις. Μέσα από ένα σωρό εξαιρετικές και αγαπημένες σάτιρες ξεχωρίζω το Διαζύγιο αλα ιταλικά (1961). Η ταινία ,που μπήκε στα Όσκαρ, του έδωσε μία από τις τρεις υποψηφιότητες αλλά και το BAFTA Καλύτερου Ηθοποιού.Σε αυτή την καταπληκτική δημιουργία του Πιέτρο Τζέρμι, με το περίτεχνο σενάριο που κέρδισε Όσκαρ, έχουμε μια ιστορία που διεξάγεται στην ιδιόρρυθμη Σικελία. Εκεί ένας άνδρας (Μαστρογιάννι) που ορέγεται μια πανέμορφη νέα κοπέλα (Στεφανία Σαντρέλι), προσπαθεί να βρεί τρόπο να απαλλαγεί από τη γυναίκα του. Σκηνοθετεί ένα έγκλημα τιμής με δράστη τον ίδιο και, όταν αποφυλακίζεται, είναι πια με το αντικείμενο του πόθου του. Όμως, η τύχη άλλα του επιφύλασσε, με τον Μαστρογιάννι να αποτελεί το σύμβολο της μεγάλης αντίφασης του ’60.

Διαζύγιο αλά Ιταλικά

Διαζύγιο αλά Ιταλικά

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s