ΕΝΑΣ, ΕΝ ΑΓΝΟΙΑ ΤΟΥ(;), ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΕΛΒΙΛ


catherine-deneuve-alain-delon-and-jean-pierre-melville-on-the-set-of-un-flic-1972«Είμαι δεξιός,

Γιατί είμαι ατομιστής  μέχρι το κόκκαλο.

΄Ομως  ξέρω,

πως μόνον οι κομμουνιστές

μπορούν μα μας σώσουν»

«΄Ενας σκηνοθέτης πρέπει  να

είναι μάρτυρας των καιρών του»

Jean –Pierre Melville

 

του Γιάννη Κιριμλίδη

Σούρουπο. Ατμόσφαιρα γκριζογάλαζη και υποφωτισμένη. Ρυθμικό μουγκρητό αφρισμένης θάλασσας. Ανεμοβρόχι. Απρόσωπες παραθαλάσσιες πολυκατοικίες ερμητικά κλειστές. Ένα αυτοκίνητο, με τέσσερις ταξιδιώτες, κινείται με ταχύτητα νεκροφόρας στην άδεια παραλιακή λεωφόρο. Ερημιά νεκροταφείου. Τρεις από τους ταξιδίωτες, αποβιβάζονται ένας-ένας. Μπαίνουν στο εσωτερικό μιάς μαρμαροεπενδυμένης τράπεζας, σαν να εισέρχονται οικειοθελώς στο μαυσωλείο τους.

Η εισαγωγική «σεκάνς» ήταν το μόνο σπάραγμα της ταινίας, που έμενε στη μνήμη μου, σαράντα και πλέον χρόνια από τότε που την πρωτοείδα. Και μπορεί, τότε, να μη κατανόησα τη βαθύτερη σημασία της, το καταθλιπτικό όμως αίσθημα που προκαλούσε έμενε ανεξίτηλο. Τώρα, που την ξαναείδα για την ανάγκη του παρόντος σχολίου, αντιλαμβάνομαι απολύτως τη σημασία της  τόσο δυσοίωνης  ατμόσφαιρας. Την αποδίδει μεγαλοφυώς ο σκηνοθέτης με τον φωτογράφο, εκμεταλλευόμενοι ποιητικά τους χώρους, τους ήχους και τις καιρικές συνθήκες, για να καταδείξουν την τραγικότητα του αδιεξόδου. Αδιεξόδου, που αντιμετωπίζουν απελπισμένοι μεσοαστοί, προσπαθώντας να ξεφύγουν από την προδιαγεγραμμένη μοίρα τους. Όπου, σύμφωνα με το μελβιλικό τσιτάτο των τίτλων, θα βρεθούν εκτεθιμένοι στη «δυσπιστία» (των χαφιέδων και της βίας) και στον «χλευασμό» (της εξωσυζυγικής σχέσης) της επίσης μεσο-μικρο-αστικής αστυνομίας.%cf%87%ce%bb%ce%b5%cf%85%ce%b1%cf%83%ce%bc%cf%8c%cf%82Στις προγενέστερες ταινίες του Μελβίλ (Ο Χαφιές, Η Δεύτερη Πνοή, Ο Στρατός των Σκιών, Ο κόκκινος Κύκλος) αναδεικνύονται κυρίως οι ατομικές αρετές και ιδιότητες των παραβατικών ηρώων του (η συνέπεια, η συντροφικότητα, η ανταπόδοση κλπ).

Στον «Μπάτσο», αποκαλύπτει μία διαφορετική οπτική για τον κόσμο και τους ανθρώπους – παράλληλα με τον εμμονικό πεσιμισμό του για την τελική τύχη των τελευταίων. Εγκαταλείπει την απλοϊκή διάκριση  σε «καλούς» και «κακούς», πλάθοντας χαρακτήρες σύνθετους και αντιφατικούς. Εδώ, παρακολουθούμε μεσοαστούς, μισθωτούς ή επαγγελματίες, να δραστηριοποιούνταιι παράλληλα, ως ληστές τραπεζών και τρένων. Η σύζυγος ενός εξ ααυτών είναι συνεργός του  κακοποιού σύζυγου  της, ενώ ταυτόχρονα, διατηρεί παράνομη σχέση με τον αστυνομικό, που τον καταδιώκει . Ο τελευταίος, αποχωρεί από τη σκηνή με άδειο βλέμμα, όταν συνειδητοποιεί, ότι στην πραγματικότητα αυτοκτονεί, «τοις κείνων ρήμασι πειθόμενος». Με την έννοια αυτή, ο Μελβίλ δημιουργεί – εν αγνοία του (;) – μία ταινία απολύτως σύγχρονη και πολιτικά προφητική, που συνιστά ελεγεία της σύγχρονης μεσοαστικής τάξης, καθώς αυτή συνθλίβεται παγκοσμίως μεταξύ της άρχουσας και της εργατικής τάξης.%ce%bf%ce%b9%cf%89%ce%bd%cf%8c%cf%82 ΥΓ:  Πέρα από την επικαιρότητα της ταινίας, λόγω της παγκόσμιας ταξικής συγκυρίας, έκπληξη αποτελεί το γεγονός, ότι, ενώ  προγραμματίσθηκε σε ανύποπτο χρόνο, η προβολή της συμπίπτει με την τρέχουσα ημεδαπή κοινωνικο-αστυνομική πραγματικότητα.%cf%84%cf%8c%cf%84%ce%b5-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%83%ce%ae%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%b1Εδώ βέβαια, η υπόθεση είναι εμπλουτισμένη και  περισσότερο «προχώ», καθότι, πέρα από την δισυπόστατη φύση των εμπλεκόμενων μεσοαστών, παρόμοια φύση διαθέτουν και κάποιοι από τους υποτιθέμενα διώκτες τους.

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s