57o ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ


(αναδημοσίευση από τη «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ»,7/11/2016)

Το άγνωστο κορίτσι

Το άγνωστο κορίτσι

ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΟΝΙΜΕΣ ΚΑΙ ΘΕΤΙΚΕΣ

Του Αλέξη Ν.Δερμεντζόγλου

dermetzo@otenet.gr

Από μια πρώτη γεύση,από τις ταινίες και τα αφιερώματα του 57ου φεστιβάλ κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, οι απόψεις μου είναι πως έφτασαν αλλαγές γόνιμες και θετικές.Υπάρχει σαφέστατα η αλλαγή της θεματολογίας και των επιλογών των ταινιών που είναι και το μόνο που μας ενδιαφέρει. Για να το θέσω απλά, πέραν των πλήρως αναβαθμισμένων  εθνικών ταινιών,υπάρχουν επιτέλους φίλμ που επιθυμείς και αδημονείς να τα παρακολουθήσεις. Νομιμοποιείται επιτέλους και η απόλαυση ,βασικό στοιχείο για την θέαση  μιας κινηματογραφικής ταινίας. Για όσους θέλουν το κάτι παραπάνω ,υπάρχουν και αρκετά ενδιαφέροντα «πειραματικά» φίλμ.Στον μέσο πολίτη όμως είσαι υποχρεωμένος να του προσφέρεις  ελκυστικό θέαμα  που βέβαια θα έχει και την ουσία του. Υπάρχουν άφθονες τέτοιες δημιουργίες ,άρα  το φεστιβάλ απευθύνεται – όπως  και ήταν ο πρό ετών στόχος του- στο σύνολο της πόλης.

ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ

Σε ότι αφορά στα οπτικά προϊόντα, είναι καλό και θετικό να κρίνω κάποια από αυτά ,να προτείνω κάποια άλλα  και να ξεχωρίσω ορισμένα αφιερώματα.Αρχικά να σημειώσω πως,  στο λεγόμενο  καλλιτεχνικό σινεμά  των δημιουργών, παρουσιάζονται  δημιουργίες με  υψηλό ενδιαφέρον.Στους τόνους του νουάρ κινιούνται κορυφαία ονόματα.

Ο εμποράκος

Ο εμποράκος

Στο ΄Αγνωστο κορίτσι των αδελφών Νταρντέν ,οι Βέλγοι σκηνοθέτες  δεν παύουν να κάνουν  μυθοπλαστικό ντοκιμαντέρ  των κοινωνικών οπτικών τους ,ούτε να τοποθετούν  ηθικά διλήμματα ,αλλά τώρα πρόσθεσαν και μυστήριο. Είναι η έρευνα  μιας νεαρής γιατρού ,που αφού άφησε μια ασθενή της χωρίς περίθαλψη, τώρα αναζητάει την ταυτότητά της.Μια πολύ μεγάλη ταινία έρχεται από το Ιράν και τον Ασγκάρ Φαρχαντί  και είναι Ο εμποράκος. Εδώ έχουμε ένα από τα πλέον πρωτότυπα σενάρια  όλων των εποχών.Σε ένα θεατρικό ανέβασμα του Θάνατου του εμποράκου  του Μύλλερ,ένας άνδρας θα επιτεθεί στην γυναίκα.Τότε ο σύζυγος μόνος του θα αναζητήσει την εκδίκηση.

ΟΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΠΟΥ ΚΑΙΝΕ

Ωστόσο οι σεναριακές ανατροπές θα οδηγήσουν σε αλήθειες και εξελίξεις ιδιαίτερα ανησυχιτικές.Ο Φαρχαντί  παίζει σε δυό ταμπλώ.Αυτο των ηθικών αντιστοιχήσεων και συγκρίσεων και το βαθύτερο ,το έμμεσα πολιτικό.Πέραν των άλλων,οφείλω να ομολογήσω,πως ως κινηματογραφιστής (επίπεδο αφήγησης και αξιών παραγωγής)είναι ο καλύτερος στο Ιράν.

Μυστήριο και στοιχεία νουάρ σε μια ταινία βραβευμένη  στο Λοκάρνο το Χωρίς θεό της Ραλίτσα Πέτροβα,συμπαραγωγή Βουλγαρίας,Δανίας,Γαλλίας.Το ερώτημα που τίθεται είναι:Πως είναι δυνατόν μια γυναίκα να περιθάλπει ανήμπορους αλλά και να τους κλέβει τις ταυτότητές του και να τις προωθεί  σε παράνομα κυκλώματα;

ΕΝΑ ΠΟΛΥΕΡΓΑΛΕΙΟ …ΖΩΗΣ

Πάμε τώρα στο  φίλμ -ανεξάρτητο αμερικάνικο- που ενδέχεται να θεωρηθεί  και το γεγονός  το φεστιβάλ,και εν πάσει περιπτώσει να συζητηθεί πολύ.Πρόκειται για το Swiss Army man  των Ντάν Κουάν και Ντάνιελ Σάινερτ.Το εύρημα είναι πως ο Ντάνιελ Ράντκλιφ στα 27 του χρόνια πια παίζει τον ρόλο ενός… νεκρού.Ο τίτλος (Ο άνδρας του ελβετικού στρατού) περιέχει μια αντίφαση,δεδομένου ότι στην Ελβετία δεν έχουν στρατό.Νομίζω πως ελεύθερα μπορεί  να ερμηνευτεί ως Ο Ελβετικός σουγιάς δηλαδή  εκείνο το πολυεργαλείο  με το οποίο μπορείς να κάνεις τα πάντα.Στην περίπτωση του φίλμ το πολυεργαλείο αποτελεί ένας νεκρός  ξεβρασμένος στην …άμμο.Χάρις σ΄ αυτόν τον θα επιβιώσει ένας ναυαγός. Ο νεκρός  θα αξιοποιηθεί ως ταχύπλοο ,πηγή νερού και πολλά άλλα, με στόχο την επιστροφή στο σπίτι για την οποία συνεχώς του μιλάει ο άλλος.

Swiss army man

Swiss Army man

ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ «ΜΑΥΡΗ» ΚΩΜΩΔΙΑ

Το πολύ μακάβριο εύρημα είναι πως τα καύσιμα του νεκρού είναι τα πτωματικά αέρια .Στη συνέχεια εισδύουν κάποια βίντεο και η  επιστροφή στον πολιτισμό, στο σπίτι μιας οικογένειας που εκπλήσσεται αφάνταστα.Η κινηματογράφηση είναι δύσκολη αλλά διεκπεραιώνεται  σωστά .΄Οσο για το φίλμ,πρέπει να αναλυθεί  έτσι,χωρίς εξηγήσεις. Οποιαδήποτε ερμηνεία  θα οδηγήσει  στο προφανές,στο μελόδραμα ,στο «εύκολο»,στα θέματα επικοινωνίας και μοναξιάς.Μια «μαύρη» κωμωδία του φανταστικού ,παντεταρισμένη  με την «αυθεντικότητα» του ανεξάρτητου αμερικάνικου σινεμά,λειτουργεί με την σοβαροφάνεια των προθέσεων  των σημαινόμενων. Τα τελευταία, ως αλλοτριωμένα,θα πρέπει να αφαιρεθούν. Το Swiss Army man είναι για θέαση,όχι για συζήτηση.

ΟΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ

Επιτέλους ένα αίτημα γίνεται πραγματικότητα και δεν αφορά μόνον στους νέους αλλά και σ΄ όλους εμάς που θεωρούμε,και δικαίως, πως οι ταινίες τρόμου και φανταστικού δεν είναι παρακατιανά προϊόντα αλλά  μια σπουδαία εμπειρία ,αν έχεις κα τις κατάλληλες  επιλογές.Αναφέρομαι στην ζώνη  Round midnight που επιτέλους απενεχοποιεί τον τρόμο και την απόλαυση.Προσωπικά θα ήθελα τίτλους φίλμ που λείπουν, αλλά αρχικά η πρωτοβουλία είναι καλή  και έλειπε  αφάνταστα όταν το φεστιβάλ φορούσε το επίσημο κοστούμι του.Δυστυχώς πρόλαβα να δώ δύο μόνον μέχρι στιγμής και ακολουθεί μια σύντομη κριτική  παρουσίασής τους. Η έγχρωμη  γαλλική δημιουργία Αίμα στα χείλη(1975) γυρίστηκε από τον Γάλλο Ζαν Ρολέν.Ο τελευταίος πρόσφερε πολλά φίλμ φανταστικού και τρόμου.Εδώ έχουμε μια βαμπιρική ιστορία.Ο μικρός Φρεντερίκ ανακαλεί στη μνήμη του συνεχώς ένα κάστρο με μια πανέμορφη γυναίκα.Στο φίλμ υπάρχουν σκληρές σκηνές ,τα χρώματα είναι εντυπωσιακά ,ενώ ω αισθητική παραπέμπει στο ιταλικό giallo.Το τέλος, με το ζεύγος στην… θάλασσα,ποιητικό.Ως ταινία ,τίποτα το σπουδαίο .

Αίμα στα χείλη

Αίμα στα χείλη

Και πάμε τώρα στο ασπρόμαυρο Απόψε θα πάρω την ψυχή σου (1964) του σπουδαίου ,για το είδος του,Βραζιλιάνου σκηνοθέτη Ζοζέ Μουζίκα Μαρινς.Το σημαντικό γι΄ αυτόν είναι πως γύρισε 8-9 φίλμ τρόμου και φανταστικού που για την Βραζιλία ήταν γεγονός.

Απόψε θα πάρω την ψηχή σου

Απόψε θα πάρω την ψυχή σου

ΕΝΑΣ ΒΙΑΙΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

Στο φίλμ μας αφηγείται την ιστορία του Κόφιν Τζό,ενός νεκροθάφτη που έχει ξεφύγει  από τα όρια της βίας,της λαγνείας και της ψυχοπάθειας.Επιθυμεί με κάθε τρόπο να αποχτήσει απόγονο αλλά σπέρνει παντού τον τρόμο,τον θάνατο και την καταστροφή.Όταν το τελευταίο θύμα του (μια γυναίκα που βίασε) αυτοκτονήσει,τότε αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση.Ο σκηνοθέτης «παίζει»ιδίως με την ασπρόμαυρη φωτογραφία,τους φωτισμούς,τις εξάρσεις βίας,αξιοποιώντας εξαιρετικά τον βασικό του ηθοποιό.

Η αφήγηση ακολουθεί μια επαναλαμβανόμενη κυκλικότητα, μια αναμενόμενη προδιαγραφή. Στο επίπεδο που ο δημιουργός είναι γνωστός στους φάν του είδους, καλώς επελέγη. Η ταινία του όμως μου φάνηκε ξεπερασμένη. Στα θετικά της ο γοτθικός τρόμος που εκπέμπει και κάποιες κρυφές συγγένειες  ή επιρροές από την ασπρόμαυρη περίοδο ου Μπουνιουέλ.

ΓΙΑ ΤΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ Σ΄ ΟΛΟΝ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ

Θα συνεχίσω  την διερεύνηση ούτως ή άλλως σε επόμενο  σημείωμα.

Τα γενικά συμπεράσματα βαίνουν προς μια αντίληψη πλήρους ανατροπής  των στερεοτύπων των προηγούμενων διοργανώσεων αλλά και των προκαταλήψεων. Του χρόνου ,είναι φανερό,πως θα  συμπληρωθούν  οι αλλαγές της φυσιογνωμίας του φεστιβάλ Προσωπικά θα ήθελα ένα μεγάλο αφιέρωμα  σ΄ ένα ποιοτικό αλλά και κατανοητό μεγάλο δημιουργό. ΄Ισως όμως όλα αυτά γίνουν στο Μουσείο κινηματογράφου ή στο ΠΑΥΛΟΣ ΖΑΝΝΑΣ που καλόν θα ήταν να μετατραπεί σε αίθουσα ρεπερτορίου. ΄Ιδωμεν.

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s