57Ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ:ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ


(αναδημοσίευση από την ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ,6/11/2016)

ΣΤΟΥΣ ΓΚΡΙ ΤΟΝΟΥΣ ΤΟΥ ΝΟΥΑΡ (ΜΕΡΟΣ 2ο)

Αγάπη-αγαπη-αγάπη

Αγάπη-αγάπη-αγάπη

Του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

dermetzo@otenet.gr

Μεγάλη η ποσότητα και ποικιλία στο φεστιβάλ ελληνικού κινηματογράφου. Είδαμε πάρα πολλά φίλμ , κάποια εκ των οποίων κόπηκαν στην τελική τους. Είναι αλήθεια ότι είδα ταινίες με  κορυφαία μειονεκτήματα στα σενάρια και στην κινηματογράφηση. ’Ετσι ή αλλιώς όμως ,θα το επαναλάβω πως, αυτά τα σημειώματα  που γίνονται εδώ και χρόνια, αποτελούν  μια καλόπιστη έρευνα του συνόλου της ελληνικής παραγωγής κάθε χρονιά.Πέρα των άλλων, αποφεύγεται όσο γίνεται η αντιμετώπισή τους με την έννοια της κλασικής κριτικής.Στις τάσεις και ανιχνεύσεις φέτος υπάρχει και πάλι το φίλμ νουάρ. Το πιο καθαρόαιμο απ΄ αυτά είναι το Πέντρο Νούλα του Κάρολου Ζωναρά , που και η προηγούμενη ταινία του Μπίγκ Χίτ, ήταν όχι μόνον νουάρ αλλά και σχολιασμός του είδους και μια επανεγγραφή  της Μεγάλης κάψας του Φρίτς Λάνγκ. Με εντυπωσίασε στην νέα ταινία τουη ιδιαίτερη αισθητική της φωτογραφίας.Κατά τα άλλα,αξιοποίησε τους περισσότερους ηθοποιούς από το καστ της περασμένης του δουλειάς.

Πέντρο Νούλα

Πέντρο Νούλα

ΤΟ «ΤΙΠΟΤΑ» ΩΣ ΛΥΣΗ

Πέντρο Νούλα,δηλαδή Πέντρο ο κανένας. Στον τίτλο βρίσκεται και η τελική αποκωδικοποίηση του μυστηρίου.Ο σκηνοθέτης βασίζεται σε μια ιδέα-δίλημμα.Πως μπορεί να τελειώσει ως ταινία το συγκεκριμένο σενάριο; Επιλέγει μεν μια λύση,που την έχουμε παρακολουθήσει και άλλες φορές στα νουάρ,αλλά την θεωρώ ενδεδειγμένη για την διαχείριση από θεατές και κριτικούς της έννοιας της «πραγματικότητας».Ουσιαστικά ο κ.Ζωναράς μας κάνει μια βόλτα σε μια αυλή θαυμάτων όπου οι αποκλίσεις  από το πραγματικό  και το ελαφρά υπερεαλιστικό  ύφος μπορούν  να εξηγηθούν από το εύρημα  του τέλους.Καλή ατμόσφαιρα,σωστή διερεύνηση και για δεύτερη φορά  του νουάρ.

ΤΟ ΜΟΙΡΑΙΟ ΚΑΙ Η ΣΥΜΠΤΩΣΗ

Στο Αγάπη-αγάπη-αγάπη ο κ.Κώστας Ζάππας  παρόλο ότι αξιοποιεί την δική του αισθητική,είναι πολύ πιο βατός αφηγηματικά και προσεγγίζει κι αυτός το νουάρ και τους κώδικές του.Οι ήρωες στο περιθώριο αλλά ταυτόχρονα  η σύμπτωση  και το μοιραίο θα φέρουν τις τελικές λύσεις .Βρίσκω θετικά τα στοιχεία πως αναγνωρίζουμε μέν τους «σηματοδότες» -χαρακτήρες αλλά αυτοί δεν είναι κατ΄ ανάγκη μια αναφορά στην Ελλάδα. Ένα σινεμά λοιπόν ,που επιθυμεί να είναι διεθνές, χωρίς μια «ελληνικότητα»που να προτείνεται κραυγαλέα.Κατά κάποιο τρόπο θεωρώ πως ο κ.Ζάππας είναι ο πρόδρομος ή ο «πατέρας» του λεγόμενου Greek weird cinema.

Η φωτογραφία «βρώμικη»,«λερωμένη», μεταφέρεται προς εμάς, νοιώθουμε ένοχοι, αν και θεατές.Παράλληλα οι αφομοιωμένες αναφορές από τους Φασμπίντερ και Ντάγκλας Σέρκ καθορίζουν και τον «γιγαντισμό» του ευρήματος. Ένα  δηλαδή μεσήλικο ζεύγος και ένα πολύ νεαρό αποδεικνύεται πως συνδέονται με μια παράξενη συγκυρία. Αυτό είναι το τυπικό γιγαντιαίο μελοδραματικό εφεύρημα,εκτυφλωτικό μέν, που ο σκηνοθέτης δεν το αφήνει έκθετο αλλά το κωδικοποιεί κοινωνικά. Κι έτσι μέσα στα λυωμένα χρώματα και τα γυμνά κορμιά,την χυδαιότητα αλλά και την αγάπη ,ανακύπτει το ερώτημα αν τελικά ο κόσμος μπορεί  να βελτιωθεί ή απλά όλα είναι μια πρόσκαιρη ανάφλεξη.

ΜΥΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΨΕΜΜΑΤΑ

΄Εκπληξη από την κυπριακή ταινία του Πέτρου Χαραλάμπους Το αγόρι στην γέφυρα .Ο ίδιος την χαρακτηρίζει κοινωνικό δράμα ενηλικίωσης, αλλά ο γράφων την εντάσσει σαφώς και στο νουάρ.Το σενάριο βασίζεται  στο μυθιστόρημα της Υβ Μάκης Η γή του χρυσού μήλου,βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα που συνέβησαν στην Λάρνακα  στην δεκαετία του ΄80 .Ο σκηνοθέτης επέλεξε να γυρίσει την ταινία στο χωριό  Καλοπαναγιώτης με την άγρια φυσική ομορφιά του.Το αγόρι στην γέφυρα ,αποφλοιώνονται  τα μυστικά και τα ψέματα της κυπριακής κοινωνίας από την δράση της ΕΟΚΑ στα 1955 μέχρι το σήμερα της ευμάρειας. Είναι μυστικά ιστορικά, πολιτικά, κοινωνικά, προσωπικά. Είναι προδοσίες ερωτικές, φιλικές αλλά ιδίως της ίδιας της Ιστορίας. Είναι ακόμα η αποκάλυψη για το πώς ρετουσάρετε η επίσημη Ιστορία  και σκηνοθετείται ο ηρωισμός μέσα από την αφήγηση ,το «παραμύθι».

Το αγόρι στη γέφυρα

Το αγόρι στη γέφυρα

ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ

Αυτά είναι τα στοιχεία νουάρ όπως και η αποκάλυψη για την δράση του φονικού στο τέλος.Δίπλα τους μπολιάζονται τα στερεότυπα των ταινιών ενηλικίωσης και απώλειας της αθωότητας χάρις στο εκπληκτικό παίξιμο του νεαρού μικρού ήρωα Σωκράτη. Θεώρησα την ταινία έκπληξη μια και σενάριο, σκηνοθεσία, επιλογή χώρων, ηθοποιοί ,δένουν αρμονικά στην κεντρική ιδέα.Το στοιχείο του νουάρ,που εισδύει και χτίζεται σταδιακά,αυξάνει το ενδιαφέρον  του θεατή και προσδίδει και την απαραίτητη και καλώς εννοούμενη εμπορικότητα.

Το νουάρ λοιπόν αποδεικνύεται πως είναι ένα κινηματογραφικό είδος που αγαπούν όλοι οι σκηνοθέτες παγκόσμια και βάζουν ένα στοίχημα να γυρίσουν τουλάχιστον μια ανάλογη δημιουργία.Μόνον που το είδος έχει πολλές απαιτήσεις  και κώδικες που αν δεν τους διαχειριστείς σωστά,σου σκάει στο χέρι.

Επίσης να σημειώσω για ένα φίλμ που αναφέρθηκα σε προηγούμενο σημείωμά μου.Το  Interlude  city of a dead woman της ΄Αντζελα  Ισμαήλου, γυρισμένο στην Πάτμο,είναι ,όπως σημείωσα,και αυτό ένα φίλμ  που διαθέτει στοιχεία νουάρ τα οποία και κατέγραψα.

interlude-city-of-a-dead-woman

Interlude city of a dead woman

Επίσης ο Βασίλης Βαφέας σε ραδιοφωνική του συνέντευξη στην εκπομπή «Σινεμά και μουσική» δήλωσε  πως το ασπρόμαυρο Ρισάλτο του διαθέτει πολλά στοιχεία νουάρ.

Η έρευνα θα συνεχιστεί και σε επόμενο σημείωμα με άλλες τάσεις και άλλα ελληνικά φίλμ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s