57ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης


Οδηγός επιβίωσης

to-poster-mesa-stin-poli

του Μάριου Αμαξόπουλου

Το 57ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ξεκινάει σήμερα, για πρώτη φορά ημέρα Πέμπτη, μία από τις πολλές μικρές αλλαγές που φέρνει η νέα διεύθυνσή του υπό την Ελίζ Ζαλαντό και τον Ορέστη Ανδρεαδάκη. Σίγουρα το να διαδεχθείς τον Δημήτρη Εϊπίδη δεν είναι εύκολη υπόθεση, τα πρώτα δείγματα γραφής όμως ήδη από το καλοκαίρι είναι ενθαρρυντικά και μας βρίσκουν αισιόδοξους για την πορεία του θεσμού στο μέλλον. Η τελετή έναρξης θα πραγματοποιηθεί στις 20:00, φυσικά στο Ολύμπιον, όπου και θα προβληθεί το Paterson του Τζιμ Τζάρμους, η προηγούμενη ταινία του οποίου, Μόνο οι εραστές μένουν ζωντανοί, είχε επίσης ανοίξει το φεστιβάλ πριν τρία χρόνια. Όμως το Paterson δεν θα είναι η μοναδική ταινία του σπουδαίου αμερικανού σκηνοθέτη που θα προβληθεί φέτος, καθώς θα ακολουθήσει την Δευτέρα 7 Νοεμβρίου το ντοκιμαντέρ του Gimme Danger για τους θρυλικούς Stooges και τον Ίγκι Ποπ. Ακολουθεί μία συνοπτική παρουσίαση των ομολογουμένως πολλών τμημάτων και αφιερωμάτων της φετινής διοργάνωσης.

Διεθνές Διαγωνιστικό

Ο καθρέφτης κάθε σημαντικού κινηματογραφικού φεστιβάλ είναι το επίσημο διαγωνιστικό του πρόγραμμα. Το αντίστοιχο του φεστιβάλ Θεσσαλονίκης δυστυχώς είναι ένα τμήμα όχι και τόσο δημοφιλές στο κοινό του, αδίκως όμως, διότι τα τελευταία χρόνια το επίπεδο του διεθνούς διαγωνιστικού ήταν αρκετά υψηλό. Φέτος, δεκαεπτά ταινίες –δύο περισσότερες από πέρυσι- πρώτες ή δεύτερες ταινίες δημιουργών απ’ όλον τον κόσμο, θα διεκδικήσουν τον Χρυσό Αλέξανδρο και τα υπόλοιπα βραβεία του φεστιβάλ. Ξεχωρίζει το βραβευμένο  στο τμήμα Ένα κάποιο βλέμμα του φετινού Φεστιβάλ Καννών, Η πιο ευτυχισμένη μέρα στη ζωή του Όλλι Μάκι του Γιούχο Κουοσμάνεν από τη Φιλανδία, που κέρδισε το 1ο βραβείο για την αφήγηση της πραγματικής ιστορίας ενός μποξέρ που έγινε σύμβολο στη χώρα του τη δεκαετία του ’50 διεκδικώντας τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή. Στο ίδιο τμήμα στις Κάννες απέσπασε το βραβείο σεναρίου το Γυρίζοντας τον κόσμο, μια γαλλοελληνική παραγωγή των αδελφών Ντελφίν και Μυριέλ Κουλέν, που και έχει ως πρωταγωνίστριες την Αριάν Λαμπέντ και τη Γαλλίδα τραγουδίστρια Σοκό.

i_still_hide_to_smoke_1

Στην ηλικία μου ακόμα κρύβομαι για να καπνίσω

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την πόλη έχει και το Στην ηλικία μου ακόμα κρύβομαι για να καπνίσω της Ραϊανά -βασισμένο σε δικό της θεατρικό έργο- που γυρίστηκε το καλοκαίρι του 2015 στο Μπέη Χαμάμ (Λουτρά Παράδεισος) της Θεσσαλονίκης, σε παραγωγή της Μισέλ Ρέι-Γαβρά. Στο πρόγραμμα συμμετέχει ακόμη η Λαίδη Μάκμπεθ του Ουΐλιαμ Όλντροϊντ, βασισμένη στη νουβέλα του 19ου αιώνα Lady Macbeth of Mtsensk District του Νίκολαϊ Λέσκοφ, που είχε γίνει ταινία και από τον Αντρέι Βάιντα τη δεκαετία του ’60. Πραγματική αποκάλυψη η ανερχόμενη Αγγλίδα ηθοποιός Φλόρενς Πιού στον πρωταγωνιστικό ρόλο.

Άλλη μία φετινή αλλαγή είναι ότι οι ελληνικές ταινίες που θα διεκδικήσουν τον Xρυσό Aλέξανδρο και τα υπόλοιπα βραβεία αυξήθηκαν από τις συνήθεις δύο σε τρεις. Πρόκειται για το πολυαναμενόμενο Park της Σοφίας Εξάρχου –ήδη βραβευμένο στο φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν- το Άφτερλωβ του πρωτοεμφανιζόμενου Στέργιου Πάσχου και την δεύτερη ταινία του Γιάννη Σακαρίδη με τίτλο Πλατεία Αμερικής και ένα πολύ δυνατό καστ (Γ. Στάνκογλου, Μ. Παπαδημητρίου, Θ. Μπαζάκα, Ε. Λίτσης). Τις ταινίες του διαγωνιστικού τμήματος θα κρίνει πενταμελής επιτροπή αποτελούμενη από τον σημαντικό Ιρανό σκηνοθέτη Αμίρ Ναντερί ως πρόεδρο, τον Γαλλοτυνήσιο διευθυντή φωτογραφίας Σοφιάν Ελ Φανί, τη Γαλλίδα σεναριογράφο Φρεντερίκ Μορώ, τον διακεκριμένο προγραμματιστή φεστιβάλ Πίτερ Σκάρλετ και την Εύα Στεφανή, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών αλλά και διακεκριμένη σκηνοθέτρια ντοκιμαντέρ.

park2

Park

Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου

Από φέτος, το Πανόραμα Ελληνικών Ταινιών αναβαθμίζεται σε Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, το οποίο, όπως προβλέπει ο νόμος, δεν θα είναι διαγωνιστικό. Τις ελληνικές ταινίες ωστόσο περιμένουν πέντε ανεξάρτητα βραβεία. Το Βραβείο Κοινού FISCHER, το Βραβείο της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών–FIPRESCI- και το Βραβείο της ΠΕΚΚ, ενώ μια επιτροπή φοιτητών του τμήματος κινηματογράφου του ΑΠΘ θα απονείμει δύο δικά της βραβεία. Στόχος της νέας διεύθυνσης είναι να αναβαθμιστεί η παρουσία των ελληνικών ταινιών και ταυτόχρονα να δοθεί στους δημιουργούς η ευκαιρία να αξιοποιήσουν τις αναπτυξιακές δομές που τους προσφέρει το τμήμα της Αγοράς του Φεστιβάλ. Συμμετέχουν είκοσι τέσσερις ταινίες μεγάλου μήκους, από τις οποίες οι δεκατρείς -μία λιγότερη σε σχέση με πέρυσι- σε πρώτη προβολή. Παράλληλα, θα παρουσιαστούν και τέσσερις ταινίες Ελλήνων δημιουργών που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό και συμμετέχουν στην ενότητα Έλληνες της Διασποράς, από τις οποίες ξεχωρίζει η μικρού μήκους ταινία του διεθνούς φήμης διευθυντή φωτογραφίας –υποψήφιου για Όσκαρ για το Νεμπράσκα– Φαίδωνα Παπαμιχαήλ, με τίτλο Μια όμορφη μέρα και πρωταγωνιστή τον Τζέιμς Μπρόλιν.

Το δημοφιλέστερο όμως γεγονός του ελληνικού τμήματος θα είναι για ευνόητους λόγους η πρεμιέρα, το Σάββατο 5 Νοεμβρίου, του ντοκιμαντέρ 90 χρόνια ΠΑΟΚ-Νοσταλγώντας το μέλλον, που σκηνοθέτησε ο Νίκος Τριανταφυλλίδης. Μια κινηματογραφική αφιέρωση του πρόωρα χαμένου σκηνοθέτη στην αγαπημένη του ομάδα και στην ιδέα που αυτή αντιπροσωπεύει. Τέλος, η διοργάνωση θα τιμήσει έναν από τους πιο αγαπημένους Έλληνες σκηνοθέτες που έφυγε φέτος από τη ζωή, τον Νίκο Παναγιωτόπουλο, με μια διαφορετική εκδήλωση. Την Τρίτη 8 Νοεμβρίου θα προβληθεί η ταινία του Αυτή η νύχτα μένει, όχι σε κάποια από τις αίθουσες του Φεστιβάλ, αλλά στο νυχτερινό κέντρο Barbarella Live, ενώ αμέσως μετά την προβολή ο Σταμάτης Κραουνάκης θα ταξιδέψει το κοινό με τις αξέχαστες μουσικές του φιλμ που συνέθεσε ο ίδιος.

nicholas_triandafyllidis

Νίκος Τριανταφυλλίδης

Ανοιχτοί Ορίζοντες

Το πολύ δημοφιλές αυτό τμήμα δεν θα μπορούσε φυσικά να λείπει από το φετινό πρόγραμμα. Οι Ανοιχτοί Ορίζοντες αναδεικνύουν τις πλέον πρωτοπόρες και τολμηρές κινηματογραφικές φωνές του παγκόσμιου ανεξάρτητου σινεμά. Καταξιωμένοι σκηνοθέτες, καθώς και πολλά υποσχόμενοι νέοι δημιουργοί, υπογράφουν τις 39 ταινίες που μας ταξιδεύουν σε διάφορες γωνιές του πλανήτη για να αφηγηθούν συγκλονιστικές ανθρώπινες ιστορίες, που καλύπτουν μια ευρεία θεματική γκάμα. Εμείς σας προτείνουμε το Πάση Θυσία (Hell or high water) του Ντέηβιντ Μακένζι (Young Adam), ένα αμερικανικό νεο-γουέστερν στα χνάρια των αδελφών Κοέν. Στους βασικούς ρόλους της ταινίας, που σίγουρα θα «παίξει» στα επερχόμενα βραβεία Όσκαρ, οι Κρις Πάιν, Μπεν Φόστερ και ένας εκπληκτικός Τζεφ Μπρίτζες. Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει και η ταινία Κλούβα του Μοχάμεντ Ντιάμπ –γυρισμένη όλη μέσα σε ένα αστυνομικό όχημα- επίσημη πρόταση της Αιγύπτου στην κατηγορία του ξενόγλωσσου Όσκαρ. Επίσης θα προβληθεί και μία από τις πιο πολυσυζητημένες ταινίες του πρόσφατου Φεστιβάλ Καννών, το Aquarius του Κλέμπερ  Μεντόνσα Φίλιου, ένα αλληγορικό σχόλιο για τη σύγχρονη Βραζιλία, με την σπουδαία ηθοποιό Σόνια Μπράγκα (Το φιλί της γυναίκας αράχνης) σε ένα ρεσιτάλ ερμηνείας.

Ειδικές Προβολές

Οι Ειδικές Προβολές αποτελούν το πλέον εμπορικό τμήμα κάθε χρόνο, καθώς συγκεντρώνουν ταινίες σπουδαίων δημιουργών, βραβευμένες σε μεγάλα διεθνή φεστιβάλ. Φέτος, θα μπορέσει κανείς να δει τις τελευταίες ταινίες αγαπημένων σκηνοθετών, όπως οι αδερφοί Νταρντέν (Ένα άγνωστο κορίτσι), ο Ασγκάρ Φαραντί –μη χάσετε τον Εμποράκο– και ο Τέρενς Ντέιβις (Σιωπηρό πάθος). Το κοινό του Φεστιβάλ θα έχει την ευκαιρία να διαπιστώσει αν άξιζε όλος ο θόρυβος που δημιουργήθηκε στο φεστιβάλ του Σάντανς -και αναμένεται να το οδηγήσει ως τα Όσκαρ- γύρω απ’ το αμφιλεγόμενο Γέννηση ενός έθνους του Νετ Πάρκερ. Επίσης ο σημαντικός Γάλλος σκηνοθέτης Στεφάν Μπριζέ, που μας είχε εντυπωσιάσει πέρυσι με το εξαιρετικό Νόμο της αγοράς, επιστρέφει με κάτι τελείως διαφορετικό, μεταφέροντας στην οθόνη το μυθιστόρημα Μια ζωή του σπουδαίου Γάλλου συγγραφέα του 19ου αιώνα Γκι ντε Μωπασάν. Τέλος, για τους εξοικειωμένους με το έργο του Μεξικανού Αμάτ Εσκαλάντε -Αργυρός Αλέξανδρος για το Αίμα στο 47ο Φεστιβάλ- δείτε την τελευταία του ταινία με τίτλο Ο άγριος τόπος, ίσως το πιο παράξενο φιλμ του φετινού προγράμματος.

untamed1

Ο άγριος τόπος

Νέα Τμήματα

Τέσσερα καινούρια τμήματα συστήνει στο κοινό του Φεστιβάλ η νέα του διεύθυνση. Αρχικά, τo τμήμα Film Forward παρουσιάζει ριζοσπαστικές, πειραματικές ταινίες για απαιτητικούς θεατές. Η ζώνη Round Midnight δίνει μεταμεσονύκτια ραντεβού με καλτ ταινίες τρόμου και φαντασίας κυρίως των δεκαετιών ’60 και ’70. Ξεχωρίζει το αριστούργημα του Πούπι Αβάτι, Το σπίτι με τα γελαστά παράθυρα, ταινία ορόσημο για το «σινεμά giallo», που πρωτοπαρουσιάστηκε πριν ένα χρόνο στο κοινό της Θεσσαλονίκης από το ΚΕΜΕΣ και την Κινηματογραφική Λέσχη των εργαζομένων της ΕΡΤ-3.

Το τμήμα Αντικατοπτρισμοί αποτελεί μια εξαιρετικά πρωτότυπη πρόταση, καθώς περιλαμβάνει 12 ταινίες χωρισμένες σε ζευγάρια, οι οποίες συνομιλούν μεταξύ τους και συγκλίνουν είτε ως προς τη φόρμα και την αισθητική, είτε τη θεματική τους. Οι θεατές (προ)καλούνται λοιπόν να τις δουν ως ζεύγη και να εντοπίσουν τις εκλεκτικές συγγένειες που τις συνδέουν. Διακρίνουμε το «ζεύγος» Κριστίν και Η Κέιτ παίζει την Κριστίν που αναφέρονται στην αληθινή ιστορία της δημοσιογράφου Κριστίν Τσάμπακ, η οποία το 1974 αυτοκτόνησε στο αέρα της εκπομπής της στην τηλεόραση. Τέλος, το αφιέρωμα με τίτλο 2 ή 3 πράγματα που ξέρω γι’ αυτήν, περιλαμβάνει 5 ταινίες από γυναίκες σκηνοθέτιδες, με θεματικές που αφορούν κυρίως στο γυναικείο φύλο. Σας προτείνουμε ανεπιφύλακτα την τελευταία και καλύτερη, ως τώρα, ταινία της Κέλι Ράιχαρντ, με τον τίτλο Κάποιες γυναίκες. Ένα έξοχα γυρισμένο δράμα χαμηλών τόνων, που απέσπασε το βραβείο καλύτερης ταινίας στο φετινό κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Λονδίνου.

certain_women_1

Κάποιες γυναίκες

Ματιές στα Βαλκάνια

Στην εικοστή τρίτη του χρονιά, ένα από τα πιο συναρπαστικά τμήματα του Φεστιβάλ, που συνεχίζει με επιτυχία να επιμελείται ο Δημήτρης Κερκινός, θα παρουσιάσει τις πιο αξιόλογες ταινίες της πρόσφατης παραγωγής από την ευρύτερη βαλκανική χερσόνησο, όπου και φέτος, πρωτοστατούν οι κινηματογραφίες της Ρουμανίας και της Τουρκίας. Μη χάσετε το οικογενειακό δράμα Sieranevadaεπίσημη πρόταση της Ρουμανίας για την κατηγορία του ξενόγλωσσου Όσκαρ- του πρωτοπόρου του νέου κύματος, Κρίστι Πουίου (Η οδύσσεια του κυρίου Λαζαρέσκου). Ο Μπόγκνταν Μίρικα πραγματοποιεί ένα εντυπωσιακό ντεμπούτο με το ατμοσφαιρικό Όταν ξέσπασε η βία -βραβείο FIPRESCI στις Κάννες- μια διασταύρωση γουέστερν και θρίλερ, διανθισμένη με μαύρο χιούμορ και στιλιζαρισμένη βία. Ο Ρεχά Ερντέμ, που μας είχε εντυπωσιάσει στο 54ο Φεστιβάλ με το Τζιν, στη νέα του ταινία Μέγας ο κόσμος αφηγείται με στοιχεία μαγικού ρεαλισμού, γνώριμα στο έργο του, την ιστορία του Αλί και της Ζουχάλ, δυο νέων που δραπετεύουν στη φύση. Από τους υπόλοιπους τίτλους ξεχωρίζει η πρώτη ταινία του Τούρκου Μεχμέτ Τζαν Μέρτογλου, Άλμπουμ, μια εξαιρετική σάτιρα που, με αφετηρία τις προσπάθειες ενός παντρεμένου ζευγαριού να εμφανίσει το υιοθετημένο παιδί του ως βιολογικό του τέκνο, σχολιάζει τη σύγχρονη τουρκική κοινωνία και τον παραλογισμό της γραφειοκρατίας.

Παράλληλα φέτος, οι Ματιές στα Βαλκάνια πραγματοποιούν και ένα ξεχωριστό αφιέρωμα στο έργο του Ζεκί Ντεμίρκουμπουζ, έναν απ’ τους τρεις -μαζί με τον Τσεϊλάν και τον Καπλάνογλου- σημαντικότερους σύγχρονους Τούρκους σκηνοθέτες. «Μερικές φορές σκέφτομαι ότι αν δεν είχα μπει φυλακή δεν θα είχα γίνει σκηνοθέτης», έχει δηλώσει στο παρελθόν ο Ντεμίρκουμπουζ, ο οποίος, σε ηλικία 17 ετών, οδηγήθηκε στη φυλακή για τις αριστερές του πεποιθήσεις. Σχεδόν όλες του οι ταινίες έχουν κατά καιρούς προβληθεί στο πλαίσιο του συγκεκριμένου τμήματος του Φεστιβάλ, φέτος όμως είναι η πρώτη φορά που πραγματοποιείται συνολικό αφιέρωμα στο έργο του εκτός Τουρκίας. Ο Ντεμίρκουμπουζ θα είναι στη Θεσσαλονίκη για να παρουσιάσει στο κοινό το σύνολο των 11 ταινιών του και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το πως θα «εισπράξει» σήμερα το έργο του το νεανικό κοινό του Φεστιβάλ. Θα προβληθεί και η τελευταία του δημιουργία με τον τίτλο Στάχτες. Επιλέξτε να δείτε την καλύτερη ίσως ταινία του, το Πεπρωμένο (2006), ένα φιλμ που ο ίδιος είχε προαναγγείλει δέκα χρόνια πριν, όταν γύριζε την Αθωότητα (1997), μέσα από μια οκτάλεπτη συγκλονιστική σεκάνς εξομολόγησης.

big_big_world_2

Μέγας ο κόσμος

Αφιερώματα

Το 57ο Φεστιβάλ πραγματοποιεί δύο τολμηρά όσο και «δύσκολα» για το ευρύ κοινό αφιερώματα. Το πρώτο, στο έργο του ανατρεπτικού Γάλλου σκηνοθέτη Φιλίπ Γκραντριέ, πιστού σε ένα πολύ προσωπικό σινεμά, σχεδόν πειραματικό, σαρκικό και ιδιοσυγκρασιακό, που φλερτάρει με την σκοτεινή πλευρά του ανθρώπινου μυαλού. Από τις επτά ταινίες που θα προβληθούν, ξεχωρίζει το πιο πρόσφατο φιλμ του, Αν και νύχτα, όπου οι ήρωες, παραδομένοι στον πόνο, παρασύρονται στον κόσμο του σαδομαζοχισμού και των ταινιών snuff, σε ένα ζοφερό Παρίσι, μακριά από το φως της μέρας. Ο Γκραντριέ θα παραβρεθεί στη διοργάνωση για να παρουσιάσει τις ταινίες του και οι συζητήσεις μαζί του μετά τις προβολές αναμένεται να εξάψουν το ενδιαφέρον του κοινού.

Το δεύτερο αφορά στο, σχεδόν άγνωστο έξω από τη χώρα του, έργο του Αργεντινού Λεονάρδο Φάβιο (1938-2012), γεγονός που κάνει το αφιέρωμα αυτό ακόμα πιο πολύτιμο. Σκηνοθέτης και ηθοποιός, συνθέτης και τραγουδιστής, ο Λεονάρντο Φάβιο ήταν ο αγαπημένος των Αργεντινών και οι ταινίες του άλλαξαν το τοπίο του αργεντίνικου σινεμά. Οκτώ από αυτές θα προβληθούν στο φεστιβάλ, ανάμεσά τους και το εκπληκτικό του ντεμπούτο Το χρονικό ενός μοναχικού παιδιού (1965) με επιρροές από Μπρεσόν, Μπουνιουέλ και τον ιταλικό νεορεαλισμό. Μια καλή ευκαιρία να τους ανακαλύψουμε αμφότερους.

Το 57ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιηθεί από τις 3 έως και τις 13 Νοεμβρίου 2016 και το ΚΕΜΕΣ θα σας μεταφέρει όλα όσα θα συμβούν μέσα και έξω από τις αίθουσες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s