ΟΙ ΚΩΔΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ


Κριτική του διακεκριμένου μέγιστου Αμερικανού Ρότζερ Έμπερτ για την ταινία ΓΡΑΜΜΕΝΟ ΣΤΟΝ ΑΝΕΜΟ που θα προβληθεί την Δευτέρα 7 Νοεμβρίου στις 21:00 στο ΒΑΚΟΥΡΑ1 απο την Κινηματογραφική λέσχη των εργαζομένων της ΕΡΤ3 και το ΚΕΜΕΣwritten-on-the-wind-9«Οι γνώμες πάνω στα μελοδράματα του Ντάγκλας Σερκ διίστανται από όταν κυκλοφόρησαν στη δεκαετία του ’50. Τότε, οι κριτικοί τα χλεύασαν και το κοινό τα αγκάλιασε. Σήμερα οι περισσότεροι θεατές τα απορρίπτουν ως ποπ σκουπίδια, αλλά σε σημαντικούς κινηματογραφικούς κύκλους ο Σερκ θεωρείται μεγάλος κινηματογραφιστής. Ένας Γερμανός που ξέφυγε από τον Χίτλερ για να γίνει ο έξυπνος υπονομευτής του αμερικανικού μεταπολεμικού υλισμού.

Το Γραμμένο στον Άνεμο είναι ένα διεστραμμένο και αισχρά αστείο μελόδραμα όπου μπορούμε να δούμε τα σπέρματα του Ντάλλας, της Δυναστείας και των άλλων σαπουνόπερων. Ο Σερκ καθιέρωσε τον τόνο τους, όπου η σοκαριστική συμπεριφορά παρουσιάζεται με παθιασμένη ιερότητα, ενώ υποβόσκει η παρωδία.

Όλες οι κριτικές της ταινίας πάνε κάπως έτσι: είναι για τον πλούτο, τον αλκοολισμό, τη νυμφομανία, την ανικανότητα, την αυτοκτονία και τα συγκαλυμμένα στοιχεία αιμομιξίας και ομοφυλοφιλίας. Είναι μια ταινία φτιαγμένη για χλευασμό και οίκτο.

Για να εκτιμηθεί μια ταινία όπως το Γραμμένο στον Άνεμο χρειάζεται περισσότερη εξυπνάδα απ’ ότι για την κατανόηση ενός αριστουργήματος του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, επειδή τα μοτίβα του Μπέργκμαν είναι ορατά και έντονα, ενώ στον Σερκ το στυλ επικαλύπτει το μήνυμα. Οι εσωτερικοί χώροι είναι άγρια υπερβολικοί, και οι εξωτερικοί είναι ψεύτικοι. Θέλει να αντιληφθούμε το τεχνητό, να δούμε ότι δεν χρησιμοποιεί το ρεαλισμό, αλλά ένα υπερβολικό στυλ των χολιγουντιανών στούντιο.

Οι ηθοποιοί είναι το ίδιο τεχνητοί με τα σκηνικά. Δείχνουν σαν εξώφυλλα από φωτορομάντζα και μιλούν με κλισέ από βίπερ. Ο Σερκ δεν γύριζε τις ταινίες του κατά λάθος, και η ευχαρίστηση τού Γραμμένο στον Άνεμο είναι ο τρόπος που διαστρεβλώνει τη φυσική αξία των ηθοποιών για να τη χρησιμοποιήσει ειρωνικά.

Σίγουρα ο Σερκ χαμογελούσε όταν σκηνοθετούσε. Ανατρέπει το lifestyle που δοξάζει. Αν δούμε μόνο το περιτύλιγμα, είναι μόνο μια φτηνή σαπουνόπερα. Αν δούμε το στυλ, τον παραλογισμό, την υπερβολή, και τη σάτιρα, είναι μια ανατροπή όλων των δραμάτων που χειρίζονταν με ιερότητα τέτοια υλικά.

Το να εκτιμούμε τη φτήνια του Γραμμένο στον Άνεμο δε σημαίνει ότι την αποδεχόμαστε. Σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ όσο καταλαβαίνουμε, οι ζωές και οι αποφάσεις μας καθορίζονται από ποπ κλισέ και συμβάσεις. Ταινίες που εξάρουν τη φαντασία μας μάς βοηθούν να τις δούμε, να διασκεδάσουμε με αυτές και με τους εαυτούς μας. Καθαρίζουν την ατμόσφαιρα.

Ο Ντάγκλας Σερκ είχε δύο καριέρες. Πέρασε τα πρώτα 37 του χρόνια στη Γερμανία, δουλεύοντας ως θεατρικός σκηνοθέτης, ειδικευμένος στο κλασικό ρεπερτόριο. Η φήμη του βασίζεται σε μια σειρά αμερικανικών μελοδραμάτων, δουλεύοντας με τον Ροκ Χάτσον περισσότερο από κάθε άλλο σταρ. Ίσως επειδή εκτιμούσε ότι η κρυφή ομοφυλοφιλία του Χάτσον λειτουργούσε ως λεπτή υπονόμευση των εμπορεύσιμων χαρακτήρων που ενσάρκωνε.

Ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ, άλλος ένας Γερμανός με εμμονή στις αμερικανικές μελοδραματικές φόρμες, είπε ότι ο Σερκ άσκησε τη μεγαλύτερη επίδραση στο έργο του. «Έχω δει χίλιες φορές το Γραμμένο στον Άνεμο”, δήλωσε ο Ισπανός σκηνοθέτης Πέδρο Αλμοδόβαρ, “και ανυπομονώ να το ξαναδώ”. Το στυλ του Σερκ εξαπλώθηκε με τόση ευρύτητα ώστε κανείς δε μπορεί να κάνει μελόδραμα χωρίς ευθεία αναφορά σ’ εκείνον. Με αμέτρητους ορατούς και αόρατους τρόπους, η έξυπνη υπονόμευση του Σερκ λόξευσε την αμερικανική κουλτούρα, και συνεισέφερε στο άνοιγμα μιας νέας εποχής της ειρωνείας.»

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s