ΤόΝΙ ΈΡΝΤΜΑΝ, της Μάρεν Άντε


… ή πώς βλέπει η (επίσημη) Γερμανία την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωσηerdmann-hueller1του Κώστα Γ. Καρδερίνη

Βλέποντας το τρέιλερ είχα την εντύπωση ότι πρόκειται μάλλον για ξενέρωτη κωμωδία, με τον τρόπο που οι γερμανοί (δεν) ξέρουν να κάνουν χιούμορ. Στην σκοτεινή αίθουσα όμως αποκαλύφθηκε η έντονη κριτική στάση της φεμινίστριας/παραγωγού/σεναριογράφου/σκηνοθέτισσας Μάρεν Άντε απέναντι στη ζωή των συμπατριωτών της και στον τρόπο που εκμεταλλεύονται τα ευρωπαϊκά ιδεώδη και τους «αδελφούς» λαούς για ίδιον όφελος.

Φυσικά και υπάρχουν εξαιρέσεις και μια απ’ αυτές είναι ο (αντί)ήρωας της ταινίας αυτής. Ένας «πράσινος» μπαμπάς (Πέτερ Σιμόνισεκ), συνταξιούχος δάσκαλος μουσικής, ο οποίος ζει ουσιαστικά αποκομμένος, με μόνη συντροφιά έναν υπέργηρο σκύλο. Φαίνεται μιας-εξαρχής ότι η κόρη του, Ινές (Σάντρα Χίλερ), όχι μόνο δεν έπεσε κάτω απ’ τη μηλιά αλλά εξελίχθηκε σε σημαίνον στέλεχος της παγκοσμιοποιημένης άυλης επιχειρηματικότητας με διεθνή δράση και υπερπόντιες προοπτικές. Κόρη η οποία σνομπάρει τις οικογενειακές αξίες που παρακμάζουν και αργοπεθαίνουν μαζί με τους συγγενείς της.erdmann-hueller2Για να πάρουμε αποστάσεις (και διαστάσεις) από το θέμα, η μονομαχία των δυο τρόπων σκέψης μεταφέρεται στην πρωτεύουσα της Ρουμανίας, μια τρομαχτικά σύγχρονη μεγαλούπολη μιας χώρας που υποφέρει από την κάθετη καπιταλιστική «ευμάρεια» της μετά-Τσαουσέσκου εποχής της. Ο μπαμπάς-εισβολέας αφήνει πίσω το μακιγιάζ του αποτυχημένου Τζόκερ (με τη διπλή έννοια, του διασκεδαστή και του αντιπάλου δέους του Μπάτμαν) και μεταμορφώνεται σε Τόνι Έρντμαν, άνθρωπος (προς)γειωμένος και δούρειος ίππος συνάμα, προσπαθώντας με δονκιχωτικό και ανορθόδοξο τρόπο να αφυπνίσει τα ιδεώδη με τα οποία γαλούχησε την κόρη του.

Εγείρονται και κυματίζουν μεσίστια επικούρεια ζητήματα περί ζωής, αγάπης και ευτυχίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ουσία της ευτυχίας/ευδαιμονίας και στον/στους τρόπους επιδίωξής της από τον καθημερινό άνθρωπο που ζει και χαίρεται τη στιγμή, το σήμερα, το τώρα, το εδώ. Και δεν παύει να φιλοσοφεί τη ζωή του, την ύπαρξη του, τη θέση του στον κόσμο και την άμεση συνάρτηση της δικής του ευδαιμονίας με την ευτυχία των οικείων και των αγαπημένων του. Φυσικά και φυσιολογικά οι μύδροι κατευθύνονται κυρίως προ τους αυθάδεις και αλαζόνες συμπατριώτες αλλά όλο και κάποιο ξώφαλτσο κοτρόνι έρχεται και προς τα δω, σε όσους είναι παραδομένοι μοιρολάτρες.erdmann-huellerΣτο περιθώριο της προσπάθειας, βλέπουμε μέσα από διάφορα παράθυρα και μπαλκόνια, έναν άλλο κόσμο, ως ντοκιμαντερικό βεριτέ σχόλιο. Επιπλέον, η κάμερα πλησιάζει πρόσωπα και πράγματα με ωμό ρεαλισμό και αίσθηση διαστροφικού χιούμορ, όπως κάνουν σύγχρονοι ρουμάνοι σκηνοθέτες. Η πολυεπίπεδη και πλειότιμη ματιά της Άντε έχει εξελιχθεί από τότε που (αν) μας πρωτοπαρουσιάστηκε στις Ημέρες Ανεξαρτησίας – Κάποιος να τους Προσέχει στο 50ο ΦΚΘ (Το δάσος για τα δέντρα, Όλοι οι άλλοι). Ακόμη και η άποψή της για την απελευθερωτική δύναμη της μουσικής έχει ωριμάσει. Αντιδιαστέλλει εφήμερα τραγουδάκια με το ιδιαίτερο βάρος ενός The Greatest Love of All ή ενός Plainsong (1989) που προέρχεται από ένα ψυχοθεραπευτικό Disintegration των Cure (έστω κι αν ακούγεται αυτούσιο μόνο στους τίτλους τέλους).

Οι ερμηνείες των δυο πρωταγωνιστών σκίζουν. Η ανατολικογερμανή Σάντρα Χίλερ, με υιοθετημένο φυζίκ ανορεκτικής Γκουίνεθ Πάλτροου, ξεδιπλώνει όλη τη γκάμα της μεγιστοποιώντας την απόλαυση και την ψυχαγωγία μας. Ο αυστριακός Πέτερ Σιμόνισεκ είναι φαντασμα(γορι)καταπληκτικός. Απερίγραπτος. Να θυμίσω δυο ταινίες του που επίσης αξίζει να αναζητήσετε. Το μεταμοντέρνο μπεργκμανικό δράμα Οκτώβριος-Νοέμβριος (2013, Oktober November) του Γκετς Σπίλμαν. Και το τσεχοφικό ποίημα Αγάπη και Φόβος (1988, Three Sisters /Paura e amore) της Μαργκαρέτε φον Τρότα με τις «τρεις αδερφές» Φανί Αρντάν, Γκρέτα Σκάκι και Βαλέρια Γκολίνο.

Η ιδιόρρυθμη πικρόξινη χαμηλόφωνη σάτιρα Τόνι Έρτνμαν είναι υποψήφια για το Βραβείο LUX που απονέμεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Για το λόγο αυτό προβάλλεται επίσης στο πλαίσιο του 57ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Toni Erdmann (2016 Γερμανία /Αυστρία, 165λ) Maren Ade

 

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s