ΑΠΩΛΕΙΑ, ΕΚΔΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΕΝΟΧΕΣ


«ΤΖΟΥΛΙΕΤΑ» του Πέδρο Αλμοδόβαρ

julαπό τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Η Τζουλιέτα, μια γυναίκα μεσήλικη, μα όχι μεσόκοπη ζει με τις ενοχές. Ενοχές πεπραγμένων, αλλά και αδράνειας. Οι άνθρωποι ζούνε με τις ενοχές στα όρια μιας μαζοχιστικής κατάστασης. Ειδικά στην περίπτωση της απώλειας, τους απασχολεί πως θα ήταν τα πράγματα εάν, έπρατταν αλλιώς, ή δεν αδρανούσαν.

Η Τζουλιέτα λοιπόν ζει με τη βασανιστική παρουσία των ενοχών δύο απωλειών ζωής και μιας απώλειας παρουσίας. Και αυτή της παρουσίας, δηλαδή της απουσίας της κόρης της μοιάζει να είναι αβάσταχτη. Η κόρη της μόλις ενηλικιώθηκε εγκατέλειψε το σπίτι της, προς άγνωστη κατεύθυνση, κόβοντας κάθε επαφή με την μητέρα της. Και όπως λέει ο Αλμοδόβαρ, μπορεί κάτι τέτοιο να είναι πιστευτό στις Βόρειες Χώρες, εξ’ ου και τα διηγήματα της καναδής  Άλις Μονρό, πάνω στα οποία στηρίζεται η ταινία, όχι όμως και στην Μεσογειακή Ισπανία. Αλλά τούτο είναι μια άλλη ιστορία, που σχετίζεται με τεχνικούς λόγους, αλλά και με τις ανάγκες του σκηνοθέτη. Τα γυρίσματα αρχικά προγραμματίστηκαν για τον Καναδά και μετά τη ΝΥ, αλλά ματαιώθηκαν από τον ίδιο τον Αλμοδοβάρ.

Το ερώτημα γιατί τα παιδιά με σχετική ευκολία αποδίδουν ευθύνες στους γονείς, «τιμωρούν» δια της ρήξης και της φυγής μ’ αυτούς, είναι σχετικά εύκολο να απαντηθεί. Όσο πιο νέος κανείς, τόσο πιο σκληρός με τους ανθρώπους και ας είναι καλά το θράσος της νιότης. Εξάλλου με τι παρακαταθήκη ζωής μπορεί να αξιολογήσει ένας 18άχρονος ή 20άχρονος τα πράγματα. Έχει επαναλαμβάνω το ελαφρυντικό της νιότης και της απειρίας. Και πως έρχονται στα γράδα τους τα πράματα; Μα φυσικά όταν αποκτήσει την ανάλογη εμπειρία ο νέος. Όταν λοιπόν επιβεβαιώνεται η ρύση, «εκεί που είσαι ήμουνα, εδώ που είμαι θα έρθεις», τότε παίρνουν τα πράματα τον δρόμο της επαναξιολόγησης και της αναθεώρησης, σκέψεων, στάσεων και συμπεριφορών. Έτσι λοιπόν θα πρέπει να έρθει το γιόμα του χρόνου, ώστε και η κόρη της Τζουλιέτα, η Αντία,  να βιώσει ανάλογα πράγματα με την μητέρα της, για να ακολουθήσει πιθανώς και ο δρόμος της συμφιλίωσης. Είναι τότε που και η ίδια η κόρη θα πάρει τη σκυτάλη των ενοχών από την μητέρα, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει  και απαλλαγή της μητέρας από τις ενοχές. Αν δεχτούμε πως, η στάση της κόρης και η φυγή της είναι μια μορφή εκδίκησης, τότε τι είναι η μοίρα που φροντίζει για ανάλογα βιώματα πόνου με της μητέρας και στην κόρη; Είναι η μοίρα εκδικητική ή απλά φροντίζει να αντισταθμίζει τα πράματα; Πάντως σε κάθε περίπτωση με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, οι ενοχές μοιάζουν να είναι όχι απλά απότοκο πράξεων και απραξίας, αλλά συστατικό στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης, ή της ανθρώπινης κατάστασης. Για ακόμη μια φορά στο επίκεντρο στις ιστορίες του Αλμοδόβαρ βρίσκονται γυναίκες, με τον άνδρα να παίζει ρόλο κυρίως δια της απουσίας του. Πάντως οι χαρακτήρες, παρότι λειτουργούν υπό την επήρεια ενός βαρύθυμου ψυχικού κόσμου, εντούτοις έχουν μια ζωντανή παρουσία δια των όμορφων χρωμάτων είτε που ενδύονται, είτε που τους περιβάλλουν. Κοστούμια, διάκοσμος, φόντο δράσης θάλασσα, τοπίο κλπ. Από την ταινία απουσιάζει παντελώς η κωμική χροιά. Ο ισπανός δημιουργός  μεταφέρει την επώδυνη  εμπειρία του «ψυχρού»  Βορρά, στα καθ’ ημάς μεσογειακά εγνωσμένα, με την απαραίτητη διαφοροποίηση. Όπου στο φόντο καιροφυλακτεί η συμφιλίωση, όχι με την καινούργια πραγματικότητα, αλλά σαν απόπειρα εξομάλυνσης των προβλημάτων και αναπλήρωσης του χαμένου χρόνου.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s