ΔΥΟ ΤΑΙΝΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΙΑ ΣΕ CRASH TEST


(αναδημοσίευση απο την ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ,17/10/2016)

Η υπηρέτρια

Η υπηρέτρια

Του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

Μια ταινία (Η υπηρέτρια) που παρουσιάζεται από την περασμένη Πέμπτη και μια άλλη (Η μεγάλη επιστροφή) που θα προβάλλεται από την προσεχή Πέμπτη,μας δίνουν το μέτρο και τις δυνατότητες  του ασιατικού κινηματογράφου, δεδομένου μάλιστα ότι στο τελευταίο φεστιβάλ Βενετίας  μια δημιουργία από τις Φιλιππίνες  κέρδισε Χρυσό λιοντάρι.Η Υπηρέτρια  γυρίστηκε από τον Νοτιοκορεάτη δημιουργό  του Old boy  Τσάν Γούκ Πάρκ ηλικίας 52 χρόνων. Η μεγάλη επιστροφή  διαθέτει την κολοσσιαία υπογραφή  του γενάρχη του νέου κινέζικου  σινεμά  Ζάνγκ Γιμού(πρωτοστάτησε στην οργάνωση των Ολυμπιακών αγώνων του Πεκίνου) ηλικίας 65 χρονών. Πρωταγωνιστεί  η παλιά αγαπημένη  Γιόνγκ Λή  στα 51 της.Το φίλμ γυρίστηκε το  2014,κέρδισε 15 βραβεία, και έρχεται με καθυστέρηση στη χώρα μας. Δυό  κορυφαίοι λοιπόν δημιουργοί του ασιατικού σινεμά εμφανίζονται σχεδόν μαζί και είναι η μεγάλη ευκαιρία να κάνουμε ένα crash test  μεταξύ  τους.

Τσάν Γούκ Πάρκ

Τσάν Γούκ Πάρκ

ΧΩΡΙΣ ΜΝΗΜΗ

Ο Γιμού με την παράδοση όλων των φίλμ , που άσκησαν  αντικαθεστωτική κριτική σε σημείο να του δημιουργηθεί πρόβλημα, γυρίζει τώρα μια  σπουδαία και θλιμμένη μελαγχολική ταινία βασισμένη  στα δραματικά γεγονότα που έγιναν στην Κίνα της πολιτιστικής επανάστασης. Γυρίζει  λοιπόν πίσω και ασκεί κριτική αλλά το πάει και παραπάνω. Η ιστορία μιας γυναίκας  ,που δεν αναγνωρίζει τον άνδρα της  όταν  εκείνος για χρόνια έλειψε σε στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας έως ότου αναμορφώθηκε(;), ξεφεύγει από την πολιτική κριτική. Όταν ένας γιατρός εξηγεί στον δύστυχο σύζυγο το φαινόμενο του de ja vu λέγοντάς του και για τις περιπτώσεις  όπου κάποιοι νοιώθουν  ότι όλα που τους συμβαίνουν τάχουν  ξαναδεί. Ουσιαστικά μιλάμε για την διαδικασία μιας μεγάλης στρέβλωσης. Τι είναι το ανεπανόρθωτο που συνέβη ,ποια διαδικασία επέφερε αυτήν την επαναληπτικότητα,πως μπλοκαρίστηκαν σκέψεις,εικόνες και γεγονότα;

Η μεγάλη επιστροφή

Η μεγάλη επιστροφή

ΘΙΑΣΟΣ… ΣΚΙΩΝ

Ουσιαστικά ο Γιμού,μας μιλάει  όχι τόσο για μια μεγάλη επιστροφή, όσο για μια τεράστια επέλαση του καπιταλισμού που αλλοιώνει πλέον  κάθε παρελθόν,επιφέρει πολλαπλή αμνησία,όχι μόνον ιστορική και ιδεολογική,αλλά καταστροφική  και για την ίδια την δομή  των σχέσεων και της οικογένειας. Ο άνδρας θα κάμει το πάν για να επαναφέρει την μνήμη της γυναίκας θα προσπαθήσει,με διάφορα κόλπα,να την υποχρεώσει να θυμηθεί,θα γίνει  ηθοποιός και πολλά άλλα μαζί.Δεν θα σας αποκαλύψω το τέλος  ,που είναι  στην κυριολεξία συνταραχτικό, ελλειπτικό, υπέροχο.΄Ενας θίασος μαριονέτων  και ηθοποιών η Κίνα.΄Ολοι επιχειρούν να πείσουν τους άλλους για την αλήθεια της εικόνας.Ποιός είναι αυτός  ο άνδρας και γιατί στους οφθαλμούς της συζύγου του αλλοιώθηκε η εικόνα του,τα χαρακτηριστικά του;Κι όταν ο Μπάρτ λέει «Όσο αυξάνουν οι φωτογραφίες  τόσο λιγοστεύει η ζωή»,η αξιοποίηση μιας φωτογραφίας με τον άνδρα νέο δίπλα στην γυναίκα  του (που τώρα δεν τον θυμάται) δεν βοηθάει σε τίποτα.Η ζωή λείπει,η αναπαράσταση  δεν δύναται να της προσφέρει ταυτότητα,υπόσταση,ουσία.

Ζάνγκ Γιμού

Ζάνγκ Γιμού

Η ΠΟΡΤΑ ΠΟΥ ΚΛΕΙΝΕΙ

Πρόκειται περί συνταραχτικού ουμανιστικού φίλμ,στα όρια των περιοχών του νουάρ,που αποτελεί  μια μελαγχολική πρόβλεψη για το μέλλον της Κίνας.Μπορεί η ανάπτυξη να καλπάζει,οι ελεύθερες αγορές της να εξαπλώνονται αλλά η ζωή έχει χαθεί.Από τον απομονωτισμό ενός αυστηρού και ιδιόρρυθμου σοσιαλισμού, στην ξέφρενη επέλαση του καπιταλισμού,το άτομο συνεθλίβη,έχασε την εικόνα του,απώλεσε την ταυτότητά του.Από την  εποχή των μεγάλων απαγορεύσεων  στη σύγχρονη ζωή της ελευθερίας,έχει μείνει μόνον  μια μικρή μισάνοιχτη πόρτα,η μνήμη, που κι αυτή κλείνει.Εδώ που τα λέμε η περίπτωση της μετάλλαξης της Κίνας  είναι τόσο περίεργη και φοβερή,ώστε μόνο με μια αμνησία (δηλαδή λοβοτομή) διορθώνεται.Ο μέγας Γιμού αφηγείται με ημιτόνια,ελλείψεις,υπαινιγμούς,σύμβολα,κρυφές πολιτικές αναφορές,εκφράζοντας μια βαθύτατη πικρία. Αυτή δεν είναι η δική του Κίνα, που μέσω των ταινιών του επιχείρησε να αλλάξει,αλλά μια μη αναγνωρίσιμη  εικόνα της.

ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ ΣΕ ΑΓΑΠΗ

Ως εκ τούτου  ο δημιουργός ταυτίζεται με την γυναίκα. Δεν αναγνωρίζει ,δεν καταλαβαίνει, δεν πιστεύει, αρνείται αυτή την επιστροφή. Ο Πάρκ ,από την άλλα μεριά, τοποθετεί την ιστορία του στην εποχή που η Κορέα ήταν υπό  Ιαπωνική κατοχή. Ο Κορεάτης δεν είναι ο Γιμού.Δεν πιστεύει  στη αργή  σημειολογική ανάλυση. Επιλέγει πάντα την μπαρόκ αισθητική ,τα κοντράστα των έντονων χρωμάτων, την βία, το αίμα και τις σκηνές σόκ. Πιθανά μας μεταφέρει και πολιτικά συμπεράσματα. Επειδή οι λαοί δεν έχουν να χωρίσουν τίποτα μεταξύ τους, τίποτα δεν αποκλείει ο ι αντίπαλοι να αγαπιούνται μεταξύ τους, ακόμα και να ερωτεύονται.

ΕΝΑ ΑΝΑΤΡΕΠΤΙΚΟ ΜΕΤΑΝΟΥΑΡ

Οld boy

Οld boy

Η ταινία του Η υπηρέτρια  είναι ένα καθαρόαιμο ,ανατρεπτικό ,τολμηρό  μετανουάρ. Δίπλα σε μια νέα Ιαπωνίδα με πλούτη, κάποιοι  ναυλώνουν, μεταμφιέζουν  και μεταφέρουν δίπλα της ,  δήθεν ως υπηρέτρια, μια κοπέλα. Στόχος τους η περιουσία  της πρώτης ,με την δεύτερη να παίζει ένα σημαντικό ρόλο σ΄όλα αυτά. Αυτές είναι οι προθέσεις  αλλά οι εξελίξεις τελείως διαφορετικές. Ο Πάρκ  πάντα θυμάται την πρώτη του μεγάλη  επιτυχία Old boy  (2003),με το απίθανο σενάριο ,τις τρομερές ανατροπές τις συγκλονιστικές εξελίξεις.΄Ετσι και στην Υπηρέτρια το χιτσκοκικό «Τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται» επικρατεί: Αρχικά τα πράγματα  εξελίσσονται  σύμφωνα με την προσχεδιασμένη ίντριγκα. Στην συνέχεια  θα υπάρξουν δυό μεγάλες ανατροπές.

Ο ΜΑΧΗΤΗΣ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ

Ο ανθρώπινος παράγοντας  πάντα θα κερδίζει τον σχεδιασμό, θα είναι πάντα απρόβλεπτος. Μέσα από πολύ αισθησιακές λεσβιακές σκηνές, η μια ανατροπή  θα φέρει την άλλη και έτσι η ίντριγκα  θα μετατοπίζεται συνεχώς. ΄Εκθαμβοι οι θεατές  θα φτάσουν στο τέλος (δεν σας το αποκαλύπτω γιατί δεν είναι σωστό να  σας καταστρέψω την έκπληξη) τα πάντα  θα έλθουν πάνω κάτω. Ο Πάρκ  είναι σαφώς  ένας εφετζής  σκηνοθέτης. Δεν διαθέτει την μινιμαλιστική  ηθική του Γιμού.Του αρέσει το πληθωρικό, το υπερβολικό, το αίμα, η επιτήδευση. Πιστεύει πως εκφράζει  το σύγχρονο σινεμά και  ειδικά τις σινεφίλ επιθυμίες των νέων. Ενδιαφέρουσα η Υπηρέτρια του που δεν κέρδισε πάντως  κάποιο μεγάλο βραβείο. Φανερά μιλάει  κι αυτός για την μεγάλη περιπέτεια, τον διχασμό για την κατοχή της χώρας από το άλλο, για την παγίδα  της σκηνοθεσίας στις σχέσεις. Θωρώ όμως το έργο του άκρως  επιτηδευμένο  και γι΄ αυτό η αφήγηση είναι τόσο στιλιστική και φορμαλιστική. Όμως η επιτήδευση ποτέ δεν υπήρξε αρετή, άσχετα αν «πουλάει».Στο crash  test των δυό ταινιών, ο Γιμού κερδίζει κατά κράτος. Θα μου πείτε, ο παλιός είναι αλλοιώς  ,και θα σας απαντήσω: όχι μόνον ο παλιός αλλά και ο ιδεολόγος,ο μαχητής των αλλαγών.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s