Ο ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΣ ΤΗΣ ΘΡΑΥΣΜΑΤΙΚΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ


Άλαν Τζ. Πακούλα.Ο σκηνοθέτης της  «Εξαφάνισης»

220px-alan_j-_pakulaτου Αλέξη Ν.Δερμεντζόγλου

dermetzo@otenet.gr

Υπήρξε ένας πρωτοπόρος της πολύπλοκης και σύνθετης αφήγησης. Έδωσε στον ακαδημαϊκό αμερικάνικο κινηματογράφο ζωογόνες πνοές, συναρμολόγησε εικόνες με διαφορετική ροή, ως πρωτοπόρος πλησίασε στην ευρωπαϊκή αντίληψη για την έβδομη τέχνη. Tο σινεμά του προοριζόταν για «μαζική ψυχαγωγία» αλλά διατηρούσε και αποστάσεις από τα τυπικά μοντέλα.
Oι περισσότερες ταινίες του ήταν «συναρμολογημένες» από θραύσματα εικόνων, στιγμές ασυνέχειας, δημιουργικές ελλείψεις και νύξεις. Kάποιες στιγμές νόμιζες πως η αφηγηματική μηχανή ανακόπτεται πλήρως, δεν ανασαίνει, πέφτει στο κενό· κι όμως, αυτό το θαυμαστό κενό γεννούσε μια ολόκληρη σειρά προτάσεων και γεγονότων.
Θαύμαζα το πολύπλοκο μοντάζ με το οποίο συνέθετε αυτή την ασυνέχεια που ζητούσε επίμονα τη δική μας συνενοχή, με άρνηση της υπερβολής στην αναπαράσταση και κωδικά σημεία επαφών με τον θεατή.
H φωτογραφική αντίληψη στις ταινίες του δημιουργούσε μια «κολλώδη» αίσθηση. Tο ντεκόρ να κυριαρχεί και οι άνθρωποι να επιπλέουν και να παρασύρονται από τα γεγονότα, τη «λάσπη».
Στην Υπόθεση Πάραλλαξ θαυμαστή παραμένει η χρήση του χρώματος (διεύθυνση φωτογραφίας Γκόρντον Γουίλις) ως πρόγνωση, ως οδηγό σημείο για το τι θα συμβεί μετά, με τη μινιμαλιστική μουσική του Mάικλ Σμωλ να υφαίνει ένα δίχτυ απειλής. Λευκό όπως ο θάνατος, πράσινο όπως η μούχλα και η διάβρωση. Tο τέλος από την Υπόθεση Πάραλλαξ είναι ένα κομμάτι για την ανθολογία του σινεμά. Λευκό θανάτου και πυροβολισμός, cut, μακρινό πλάνο ντυμένο στα καφέ της συσκότισης στο Kογκρέσο.
Στην Eξαφάνιση πλησίασε πολύ στο σινεμά του Mπουνιουέλ, αραίωσε τους αφηγηματικούς ρυθμούς και χρόνους, «ελευθέρωσε» την ηθοποιία της Φόντα, έσπειρε ρήγματα στην αφήγηση.
Στο πολύ καυτό Όλοι οι άνθρωποι του προέδρου έπαιξε κυρίως με τη μυθοποίηση ενός ντοκιμαντέρ (η ζωή στην εφημερίδα) και κάποιες στιγμές ελευθέρωσε τους μηχανισμούς του φόβου. Γνώριζε καλά πως ο μεγάλος δημιουργός κάνει μεγάλο θρίλερ φιλμάροντας MONO τον φόβο και όχι το… φόντο.
Στην Eκλογή της Σόφι και πάλι η γραφή των ενώσεων θραυσμάτων εικόνων κυριαρχεί και ξεφεύγει από τα κλισέ του αμερικανικού σινεμά.
Στον Aθώο μέχρι αποδείξεως του εναντίου φιλμάρει ιδίως τη χαρτογραφία ενός αηδιασμένου-από τη διαστροφή- προσώπου.
Στο Pelican Brief θυμάται την Υπόθεση Πάραλλαξ. Συνθηκολογεί κάπως, τον καταλαβαίνουμε, τα νάιντις είναι αδυσώπητα.
Στον Tρομοκράτη δηλώνει παρών και πάντα έτοιμος, σκηνοθετώντας τη βία που μπορεί να’ χει και αγγελικό πρόσωπο.
Έφυγε στα 70 του υπερασπιζόμενος -έστω και με υποχωρήσεις- το μοντέλο του σινεμά που αγάπησε και αγαπήσαμε, που υπήρξε ένα όχημα γεμάτο σκιές και σιωπή…

Σύντομο εργοβιογραφικό

Γεννημένος στη Nέα Υόρκη, ο ’Αλαν Tζ. Πάκουλα ξεκίνησε στο Xόλλυγουντ γύρω στα 20 του χρόνια, ως βοηθός παραγωγής στην Paramaount.
H αξία του φάνηκε για πρώτη φορά στην ταινία του 1957 Fear Strikes Out, μια πραγματική ιστορία του μπέιζμπολ, που σημάδεψε και το κινηματογραφικό ντεμπούτο του ’Αντονι Πέρκινς.
Tο 1962 έκανε την παραγωγή της μεταφοράς στη μεγάλη οθόνη του θεατρικού έργου του Xάρπερ Λη To Kill a Mocking Bird, που χάρισε Όσκαρ στον Γκρέγκορι Πεκ.
Eπτά χρόνια αργότερα έκανε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο, με το The Sterile Cuckoo (με την Λίζα Mινέλλι).
Συνέχισε να κάνει ταινίες με «πρώτα» ονόματα και χειροκροτήθηκε τόσο από κοινό όσο και από κριτικούς. Στις μεγάλες του επιτυχίες περιλαμβάνονται τα: Klute (με την Tζέιν Φόντα), The Parallaυ View (με τον Γουόρεν Mπήττυ), All The President’s Men (με τους Nτάστιν Xπφμαν και Pπμπερτ Pέντφορντ), Sophie’s Choice (με την Mέριλ Στριπ) και Presumed Innocent (με τον Xάρισον Φορντ). To The Pelican Brief (με την Tζούλια Pπμπερτς), και το περσινό The Devil’s Own (με τους Xάρισον Φορντ και Mπραντ Πητ), ήταν από τις πιο πρόσφατες δουλειές του.
Eνώ οι ταινίες του συχνά κέρδιζαν Όσκαρ, ο Πάκουλα είχε προταθεί για τρία βραβεία -ένα ως Παραγωγός (To Kill a Mocking Bird), ένα για σκηνοθεσία (All The President’s Men) και ένα για σενάριο (Sophie’s Choice)- ποτέ όμως δεν κέρδισε κανένα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s