«ΑΓΑΝΑΚΤΗΣΗ» του Τζέιμς Σάμους


ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΡΚΟΥΣ, ΓΙΑ ΜΕΝΑ, ΓΙΑ ΣΕΝΑ, ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ.indignation-jpg-1από τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Οχάιο 1951. Στο πρώτο τους ραντεβού, μέσα  στο δανεικό αυτοκίνητο, σκύβει ανάμεσα στα σκέλια του, χωρίς πολλά-πολλά. Σήμερα, εσείς άντρες φαλλοκράτες και μη, τι θα σκεφτόσασταν μετά το πέρας της ηδονής; Πάμε παρακάτω.

Δεν ξέρω αν τελικά μπορεί κανείς να αποδράσει από την μοίρα του, αλλάζοντας ρότα στη ζωή του; Μάλλον όμως αξίζει να αντισταθείς σε ότι σε περιβάλλει και είναι κόντρα στα θέλω σου. Το «χαλαρώνω» και απολαμβάνω τον βιασμό δεν είναι παρά ευφυολόγημα για τα καφενεία με μαύρο χιούμορ. Ο Μάρκους Μέσνερ θέλει να αποδράσει από το ασφυκτικό πατρικό ενδιαφέρον, αλλά κυρίως από τον παραλογισμό ενός πολέμου όπου τον περιμένει η κρεατομηχανή μιας ξένης προς αυτόν ιδεολογίας. Ο 18άχρονος Μάρκους θα αφήσει πίσω του το μικρό Νιούαρκ στο Νιου Τζέρζι και το κρεοπωλείο του πατέρα του και θα βρεθεί στο μικρό κολλέγιο Γουάινσμπεργκ στο Οχάιο. Ωστόσο αν η υπερβολική επιτήρηση του πατέρα του, εκφρασμένη υπό την οπτική της συντήρησης του ήταν αφόρητη κατάσταση πια, το κολλέγιο θα αποδειχθεί περισσότερο αφόρητο, τόσο στο σκέλος του συντηρητισμού, όσο και στον έλεγχο ακόμη και της προσωπικής ζωής του. Παρόλα αυτά θα του δοθεί η ευκαιρία να εντρυφήσει στα ενδότερά του και να αντιπαρατεθεί τελικά με έναν κόσμο που του φαίνεται ξένος. Βρισκόμαστε στα 1951, στον απόηχο του Β΄ παγκόσμιου πολέμου, αλλά και στον καινούργιο, εναρκτήριο λάκτισμα του «Ψυχρού πολέμου», τον πόλεμο της Κορέας. Φανταστείτε πως, μέχρι και έλληνες βρέθηκαν εκεί. Για τον Μάρκους εκτός του άλλων οι σπουδές ήταν μονόδρομος, καθότι σε διαφορετική περίπτωση τον περίμενε ο στρατός και ο πόλεμος, όπου ήδη είχαν σκοτωθεί δύο ξαδέλφια του. Εξαιρετικός μαθητής που κέρδισε και την υποτροφία για το κολλέγιο, δε θα είχε κανέναν λόγο να βρεθεί στον πόλεμο. Εξάλλου όταν έρθει η ώρα να πεθάνεις, οφείλεις να ξέρεις τον λόγο για τον οποίο πεθαίνεις. Έστω κι αν δεν είναι ηρωικός. Αυτή είναι και η ατάκα που αρχίζει η ταινία. Το ομώνυμο μυθιστόρημα του Φίλιπ Ροθ, δεν είναι παρά η τοιχογραφία της αμερικάνικης κοινωνίας εκείνης της εποχής, που την καθιστά ερμηνευτικό εργαλείο του σήμερα, με τα φέρετρα να γεμίζονται, όχι στην Κορέα, αλλά στο Ιράκ και όπου αλλού ασκείται η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Γιατί η ίδια λογική κυριαρχούσε και τότε σχετικά με την έννοια πατρίδα και τα ιδεώδη που την απαρτίζουν. Ο πουριτανισμός που επικρατεί στο κολλέγιο, με εκκλησιασμό και κηρύγματα, αλλά και τον έλεγχο στην προσωπική ζωή του Μάρκους είναι εκνευριστικά, αν όχι αφόρητα για κάθε νέο της ηλικίας του. Ο Μάρκους μπορεί να έχει το θράσος της νιότης, αλλά διακρίνεται από προσήλωση στον στόχο του που, είναι οι σπουδές του, αλλά κυρίως από μια καθαρότητα μυαλού. Ιδεολογικά δείχνει στανιαρισμένος, παρότι εβραίος, δεν έχει αντίστοιχο θρησκευτικό προσανατολισμό, ενώ είναι γοητευμένος από τον πραγματισμό του άρτι βραβευθέντα με Νόμπελ, Μπέρναρντ Ράσελ. Η ερωτική εμπειρία με την Ολίβια τον ξαφνιάζει, ενώ αργότερα του δημιουργεί συναισθηματική εξάρτηση. Όμως η ζωή στο κολλέγιο γίνεται όλο και περισσότερο καταπιεστική. Νομίζω πως ο  Τζέιμς Σάμους έμπειρος σεναριογράφος («Παγοθύελλα», «Τίγρης και ο Δράκος», «Hulk»)  κ.α., κυρίως σε ταινίες του Ανγκ Λη, μεταφέρει με αξιοπιστία το μυθιστόρημα του Ροθ, σκηνοθετώντας λιτά και με ρυθμό, καταφέρνει αφενός μεν να δημιουργήσει οπτικά το κλίμα της εποχής, αφετέρου να δώσει το ιδεολογικό στίγμα των ηρώων, με επιλεκτική και καίρια χρήση του λόγου. Τα κομμάτια με πλούσιο λόγο δεν είναι κουραστικά, αν και είναι στοχαστικά, τουναντίον είναι ευχάριστα και γοητευτικά. Οι συνομιλίες του Μάρκους με τον κοσμήτορα κινούνται σε αυτά του δοκιμίου, χωρίς όμως να δημιουργούν αδυναμία θέασης. Εκτός του κεντρικού χαρακτήρα του Μάρκους, στο αφηγηματικό τοπίο βρίσκονται και άλλοι χαρακτήρες, που συνθέτουν με αξιοπιστία τον κοινωνικό ιστό της εποχής με το αντίστοιχο ιδεολογικό στίγμα. Η Ολίβια, αντίθετα με τον Μάρκους προέρχεται από μια αστική οικογένεια, ωστόσο με περισσό συντηρητισμό που, την φέρνει εκτός ορίων. Το κολλέγιο λειτουργεί εξίσου καταπιεστικά και για τους δύο.   Ο κοσμήτορας είναι ο κατεξοχήν εκπρόσωπος της καθεστηκυίας τάξης. Εκείνο που μένει ως κατακλείδα είναι η αδυναμία απόδρασης από την μοίρα σου. Γιατί ετούτη ορίζεται από άλλους και μάλιστα με το τέλειο πρόσχημα της δημοκρατίας, αντιπροσωπευτικής συμπληρώνω εγώ για αποφυγή τυχόν παρεξήγησης. «Δημοκρατία είναι, όταν δύο λύκοι και ένα πρόβατο ψηφίζουν για το ποιον θα φάνε». Τελικά και στην περίπτωση του Μάρκους θα ψηφίσουν, οι άλλοι δύο. Αυτός θα θεωρήσει σκόπιμο να μας αφηγηθεί την ιστορία του από κει, που τον στείλανε, την Κορέα. Στο βιβλίο, γιατί στην ταινία βλέπουμε τις θύμισες της γηραιάς Ολίβια. Άξια μνείας η ερμηνεία του νεαρού Λόγκαν Λέρμαν, αλλά και αυτή του Στρέισι Λετς.

 INFO: «ΑΓΑΝΑΚΤΗΣΗ»του Τζέιμς Σάμους. Δράμα. Υποδύονται οι: Σάρα Γκαντόν, Λόγκαν Λέρμαν, Τρέιει Λετς, Λίντα Έμοντ, Μπεν Ρόσφιλντ, Μέλανι Μπλέικ Ρουθ, Ντάνι Μπερστάιν, Νόα Ρόμπινς, Μπράιαν Μπάρτον

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s