ΑΔΕΣΠΟΤΑ ΣΚΥΛΙΑ


Mια προσπάθεια ανάλυσης 

της Τζένης Μαρτσοπούλουadespota-skylia-4Ο Σαμ Πέκινπα γεννήθηκε στο Φρέσνο της Καλιφόρνια το 1925 και ήταν μέλος πλούσιας οικογένειας δικηγόρων, δικαστών και πολιτικών. Σπούδασε κινηματογράφο στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια. Ανήκει στους σκηνοθέτες που στη δεκαετία του ‘60 αμφισβήτησαν τους κινηματογραφικούς κανόνες σε τεχνικό και αφηγηματικό επίπεδο. Ο ατίθασος χαρακτήρας του και η επιμονή στις απόψεις του τον οδήγησε πολλές φορές σε συγκρούσεις με τους παραγωγούς, με αποτέλεσμα να μπει για τρία  χρόνια στην μαύρη λίστα του Χόλυγουντ. Αλκοολικός μέχρι το τέλος της ζωής του το 1984.

Στον ιστορικό ορίζοντα του πολέμου του Βιετνάμ, ο Πέκινπα σκηνοθετεί το 1971 την ταινία “Straw Dogs” ή “Αχυρένια Σκυλιά” («Αδέσποτα Σκυλιά» ο ελληνικός εμπορικός τίτλος). «Σκυλιά» καμωμένα από άχυρο που θα τσακιστούν από τον τυφώνα της δύναμης της συνειδητής ανθρώπινης αποφασιστικότητας.

«Το σπίτι μου είμαι εγώ» θα πει ο Ντάστιν και θα ακολουθήσει η λυσσαλέα, με νύχια και με δόντια υπεράσπιση του χώρου του, των αξιών του, της αξιοπρέπειάς του από την βίαιη και θρασύτατη καταπάτησή τους. Η σύγκριση υποκρυπτόμενη και ταυτόχρονα πασιφανής. Κάθε σπιθαμή της Βιετναμέζικης γης ποτίστηκε με το αίμα του λαού της, σε έναν αγώνα πέρα από αντοχές και όρια ενάντια στην αυθαιρεσία και στην βαρβαρότητα της αμερικάνικης εισβολής. Τα πράγματα όμως αλλάζουν και ο καθένας μας μπορεί να βρεθεί στην απέναντι όχθη.

Ο φιλήσυχος Αμερικανός ερευνητής μαθηματικός David (Dustin Hoffman) αποφασίζει να ζήσει για ένα διάστημα με την σύζυγό του Amy (Susan George)στην πατρική της κατοικία, έξω από ένα χωριό της Αγγλίας. Εκεί θα γνωρίσει μια παρέα παλιών γνώριμων της Amy, τώρα πια παράνομων απατεώνων και αλητών και με την προτροπή της θα τους προσλάβει στο κτήμα για επισκευές.

Η αποκωδικοποίηση του χαρακτήρα και της συμπεριφοράς αυτών αλλά και της συζύγου του γίνεται σταδιακά με βλέμματα, εικόνες και λόγια. Αυτό ταυτόχρονα με την κατάρρευση της ιδέας της απόσυρσης και της «ατομικής όασης». Οι προκλήσεις υπάρχουν παντού, η αλληλεπίδραση και η ρήξη είναι αναπόφευκτες και, όπως θα αποδειχθεί, όποιος θέλει να έχει υπόσταση και να προχωρήσει, πρέπει να ξεπεράσει τον εαυτό του.

Οι ρωγμές στην σχέση του ζευγαριού θα δώσουν χώρο να «τρυπώσουν» τα ποντίκια του Chris. Εκεί υφαίνεται και ο ιστός της αμοιβαίας προδοσίας του ζευγαριού. Κάτω από την φιλειρηνική και διαπραγματευτική διάθεση του David υποβόσκει η δειλία του και η αδυναμία του να την υπερασπιστεί, και η άπληστη ανάγκη της Amy για το μόνιμο ενδιαφέρον και την προσοχή του «αρσενικού» καταλήγει σε ανοιχτή σεξιστική πρόκληση. Οι αδυναμίες του ζευγαριού δίνουν τροφή στον πρωτογονισμό των «αδέσποτων» επαρχιωτών. Η εισβολή ξεκινάει.

Ο βιασμός της Amy από τον πρώην φίλο της Charlie κινείται σχεδόν στο κέντρο της ιστορίας σαν ένας στρόβιλος που τα παρασύρει όλα στο κέντρο του. Όλη η τραγικότητα των σχέσεων των δύο φύλων αποτυπώνεται στη σκηνή αυτή. Το τράβηγμα από τα μαλλιά σαφέστατα παραπέμπει στον άνθρωπο των σπηλαίων και ασκείται σαν δικαίωμα του ισχυρού ακόμα και από τον πολιτισμένο David. Ο φόβος του πόνου, ο φόβος του θανάτου, ο φόβος της βίας, θα την δαμάσουν. Η ανάγκη της για τρυφερότητα την οδηγεί να φαντασιώνεται τον σύζυγό της με τον οποίο είναι πραγματικά ερωτευμένη. Έτσι αυτή η γυναίκα, η όποια γυναίκα, θα καταφέρει να εξανθρωπίσει ακόμα και την πράξη του βιασμού, θα τον αγκαλιάσει και θα μετατρέψει την πράξη βίας σε ερωτική πράξη, με αφορμή κάποια ψήγματα αισθημάτων που απέμειναν γιαυτόν από το παρελθόν. Αντιστέκεται στον δεύτερο βιασμό της αλλά και εδω υποβόσκει μια ακόμη προδοσία και ο νόμος της αγέλης. Ας μην ξεχνάμε πως η βία ενάντια στο γυναικείο σώμα έχει πολύ βαθιές ρίζες. Στα χιλιάδες χρόνια της ανθρώπινης ιστορίας, η γυναίκα, κουβαλώντας τον σπόρο της μητρότητας, πλείστως ταπεινωμένη και βιασμένη καταφέρνει να επιβιώνει, να αφομοιώνει την βαρβαρότητα και την βία και να δίνει ζωή και συνέχεια σαυτόν τον κόσμο.

Στην εξέλιξη της ιστορίας εναυσματικό ρόλο θα παίξουν ο χαζός του χωριού, ο αλκοολικός και η «ξέφραγη» κόρη του, με υπαινιγμούς παιδοφιλικών και αιμομεικτικών σχέσεων. Η κοινωνία της επαρχίας στέκει αδύναμη να υπερασπιστεί τους νόμους της όπως επίσης είναι επικοινωνιακά επιδερμική και τυπολάτρης. O David θα τραυματίσει σε ατύχημα τον Niles, τον χαζό του χωριού, ο οποίος λίγο πριν άθελά του έχει πνίξει το κορίτσι. Ο πατέρας της και η παρέα του θα θελήσουν να τον λυντσάρουν αλλά ο David θα υψώσει πια το ανάστημά του. Στις σκηνές βίας που ακολουθούν μας εντυπωσιάζει η ψυχραιμία και το θάρρος με τα οποία οπλίζει τον David η αποφασή του να θεσει υπο την προστασία του τον ψυχικά διαταραγμένο Niles.

Η απίστευτη δύναμη με την οποία ο David οδηγείται σε έναν ανελέητο αγώνα επικράτησης αντλείται από την απόφασή του να υπερασπιστεί  το ανθρώπινο δικαιώμα για δικαιοκρισία και δικαιοσύνη, να  υπερασπιστεί τον αδύναμο. Αυτή η ηθική αξία στέκει πάνω από την ζωή την δική του ή της γυναίκας του. Ο νόμος του όχλου δεν μπορεί να επικρατήσει και ας χυθεί όσο αίμα χρειαστεί γι’αυτό.Η εξαιρετική αντίφαση της ταινίας όπου η βία φέρνει μεγαλύτερη βία για να αποτραπεί η βία. Η ταινία του Πέκινπα τελειώνει με την κάθαρση μιας τραγωδίας και την “απελευθέρωση” των ηρώων της. Οι κακοί εξοντώνονται, η  Amy καταφέρνει να αντιδράσει με την προτροπή του David και για τον ίδιο δεν υπάρχει πια καταφύγιο….

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s