15 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ


(αναδημοσίευση από την ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ,13/9/2016)

ΠΩΣ ΑΛΛΑΞΕ ΤΗΝ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΣΙΝΕΜΑ Η 11Η ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

Δίδυμοι πύργοι

Δίδυμοι πύργοι

του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

dermetzo@otenet.gr

11 Σεπτεμβρίου του 2001,σαν πρχθές δηλαδή πρίν ακριβώς 15 χρόνια, ένα πρωινό στο πολύβουο Μανχάταν με τους δίδυμους πύργους του στο εμπορικό κέντρο να ατενίζουν υπερήφανοι τον ουρανό. Δυό αεροπλάνα  επιπίπτουν πάνω τους  ως καμικάζι. Η κατάρρευση, οι 3000 νεκροί, το απίστευτο γεγονός, δεν άλλαξε η ζωή μόνον των Αμερικανών αλλά και όλων μας αυτό το τρομοκρατικό χτύπημα. Η αήττητη Αμερική λαβώθηκε μέσα στο σπίτι της. Ακολούθησαν οι πόλεμοι.Ωστόσο από τότε μέχρι σήμερα(μετά τα αλλεπάλληλα τρομοκρατικά χτυπήματα)τα πάντα συγκλίνουν ώστε  τα μέτρα πρόβλεψης και προστασίας να είναι ακόμα πιο αποτελεσματικά. Ειδικοί δορυφόροι που εντοπίζουν μέχρι και μικρολεπτομέρειες , παρακολουθήσεις κινητών, οθόνες υπολογιστών καταγράφουν το κάθε τι.Παράλληλα η τεχνολογία επιχειρεί να ανακαλύψει νέες διόδους και τρόπους ώστε να προλαβαίνει τα εφευρήματα  των αντιπάλων, του τρομοκράτη, του τζιχαντιστή, του φέροντος την ασύμμετρη απειλή. Για την 11η Σεπτεμβρίου το σινεμά πρόσφερε τις μαρτυρίες του με μερικές πολύ γνωστές και  αποτελεσματικές ταινίες.

Zero dark

Zero Dark thirty

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΣΥΜΜΕΤΡΟΥ

Να σημειωθούν  οι Δίδυμοι πύργοι του ΄Ολιβερ Στόουν,η περίφημη (και τραγική) Πτήση 93 του Πώλ Γκρήνγκρας ,το Εξαιρετικά δυνατά και απίστευτα κοντά του Στίβεν Ντάλντρι ,το καλό τηλεφίλμ  Slight 93 και άλλες μυθοπλασίες μαζί με μερικά πολύ ενδιαφέροντα ντοκιμαντέρ. Ένα το κρατούμενο, ο εφιάλτης της τρομοκρατίας με  παράπλευρη απώλεια την κατάργηση της ιδιωτικής ζωής. Συστήματα παρακολουθήσεων, κάμερες εσωτερικών κυκλωμάτων, κάμερες στους δρόμους, δορυφόροι,, γιγαντοοθόνες,  λές και η καταστολή μαζί με την τεχνολογία λειτουργούν τρομοκρατικά. Όμως αυτό το γιγαντιαίο σύστημα παρακολούθησης υποκλοπών κα προστασίας δεν μπορεί να σε γλυτώσει από το απρόοπτο και ιδίως το ασύμμετρο. ΄Ατομα ,που δεν είχαν απασχολήσει ποτέ τις μυστικές υπηρεσίες, επιτίθενται με αυτοκτονικό πάθος καμικάζι, χειραγωγημένοι από μια προπαγανδιστική «μεγάλη ιδέα» .Ανώφελα μακελειά που δεν οδηγούν πουθενά παρά μόνον στον φόβο.

Αόρατος εχθρός

Αόρατος εχθρός

ΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗ ΠΟΛΛΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

«Φοβάμαι τον φόβο» επαναλάμβανε βασικός ήρωας του Βίμ Βέντερς στον Αμερικάνο φίλο. Πρέπει ίσως να αναλύσουμε την «φιλοσοφία» ενός τρομοκράτη για να τον εντοπίσουμε έγκαιρα. Παράλληλα ο φόβος απλώνεται παντού, καταλαμβάνει τους πάντες, η λαγνεία του καίει κάθε κορμί. Πού θα είναι το επόμενο χτύπημα και ποιοι θα είναι  οι δράστες; Το ανεντόπιστο ,το ανώνυμο, το χωρίς ταυτότητα διαλύει την ηρεμία. Παράλληλα οι μηχανισμοί των συστημάτων παρακολούθησης  «μαζεύουν» εκ των πραγμάτων πολλές και άχρηστες πληροφορίες για την ιδιωτική ζωή των υπόπτων. Και το ερώτημα παραμένει σταθερό.Η διαρροή τέτοιων αυστηρά προσωπικών δεδομένων που μπορεί να οδηγήσει; Άλλη λοιπόν μια παράπλευρη απώλεια.Ο κόσμος λοιπόν δεν είναι πιά ο ίδιος ,όπως πρίν από 15 χρόνια. Στο σημείωμα αυτό θα επιχειρήσω να αναλύσω πως επηρεάστηκαν τα μέτρα προστασίας  από το τραγικό συμβάν του Μανχάταν και τι προέκυψε ως μαρτυρία από το σινεμά.

ΟΙ ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ

Η ιστορία δεν άφησε ανεπηρέαστο και τον χαρακτήρα και το στιλ  του 007 του Τζέημς Μπόντ.Να υπενθυμίσω την ειδική συσκευή που του εμφυτεύουν  στο φίλμ του Σαν Μέντες Spectre . Ανά πάσα στιγμή γνωρίζουν που είναι, πως κινείται ,που βρίσκεται, τι κάνει, σε ποια χώρα ταξιδεύει. Πρόσφατα είδαμε τον Αόρατο εχθρό  με την ΄Ελεν Μίρεν ως συνταγματάρχη των ειδικών βρετανικών  μυστικών υπηρεσιών.Η ταινία μας πληροφορεί  και για την λειτουργία των  Drones δηλαδή των μη επανδρωμένων ρομποτικών συστημάτων  που χτυπούν  απ΄ ευθείας τον εχθρό. Παράλληλα δορυφόροι κατευθύνουν την επιχείρηση ενώ οι στρατιωτικοί πίσω από γιγαντοοθόνες παρακολουθούν τι συμβαίνει και δίνουν τις ανάλογες εντολές.Στο φίλμ  μαθαίνουμε πως δεν αρκεί να χτυπήσεις τον σωστό τρομοκράτη ,αλλά να αποφύγεις και τις παράπλευρες απώλειες αθώων.

Spectre

Spectre

ΤΑ ΠΡΟΕΒΛΕΨΑΝ ΚΟΡΥΦΑΙΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ

Ωραία η ελληνική μαρτυρία του ικανού  Σαλονικιού σκηνοθέτη Βασίλη Κατσίκη CCTv  που  ασχολείται με τις κάμερες παρακολούθησης  εσωτερικών  χώρων ,που καταργούν  τελείως την ιδιωτική ζωή.΄Ετσι όσα προέβλεψαν Φρίτς Λάνγκ ,Τέρρυ Γκίλιαμ(Μπραζίλ),Κόπολλα ( Η συνομιλία),Τόνυ Σκώτ (Δημόσιος κίνδυνος), επαληθεύονται απόλυτα. Το σινεμά ήταν πάντα ένα βήμα  πιο μπροστά (δες και το Αλφαβίλ τπθ Γκοντάρ)από τα όσα θα συνέβαιναν αργότερα χάρις στο «κοφτερό» μυαλό των υπέροχων σκηνοθετών.Η σειρά του Τζέησον Μπόρν μας μυεί για τα καλά  στα συστήματα και στις τεχνικές της παρακολούθησης. Με κομένη την ανάσα παρακολουθούμε απίθανα αλλά δυνατά πράγματα.Στην αποθέωσή της φτάνει η τεχνολογία στο Τελεσίγραφο  του Μπόρν (2007) του Πώλ Γκρήνγκρας.Σ΄ αυτό το φίλμ συμβαίνουν τα πάντα με τους δορυφόρους να παρακολουθούν κάθε λεπτομέρεια , κάθε κίνηση.

Το τελεσίγραφο του Μπόρν

Τελεσίγραφο του Μπόρν

ΧΤΥΠΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΚΡΥΑ

Γνωστό και το φίλμ Συριάνα που μας δείχνει  πως οι πάντες παρακολουθούνται από ιδιαίτερα δορυφορικά συστήματα. Μάλιστα ,όταν παρακολουθείς κάποιον στόχο, μπορείς και να τον τινάξεις στον αέρα από μεγάλη απόσταση με εκτόξευση πυραύλου. Στο φίλμ παρακολουθούμε ένα ανάλογο περιστατικό.Η αποθέωση των παρακολουθήσεων  καταγράφεται στο Zero Dark thirty. Μια ειδική πράκτορας της CIA επιχειρεί ,μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου, να εντοπίσει τα ίχνη του βασικού ενόχου Μπίντ Λάντεν.Στο φίλμ βλέπουμε τα πάντα:Τις παρακολουθήσεις κινητών, την λειτουργία ειδικών δορυφόρων, τις υποκλοπές, τις σκηνές της δράσης και το εκτελεστικό έργο. ΄Αψογη η ταινία, σχεδόν ντοκιμαντέρ, καταγράφει και την εκτέλεση του αρχιτρομοκράτη, κάπου στο Πακιστάν.

Συριάνα

Συριάνα

ΠΑΙΓΝΙΔΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ

Για τις παρακολουθήσεις θα μιλήσει και ο Πολάνσκι(Αόρατος συγγραφέας).Φυσικά ο μέγας Ρίντλεϋ Σκώτ δεν θα μπορούσε να μείνει ασυγκίνητος. Γύρισε την Πλεκτάνη  με τους Λεονάντο Ντι Κάπριο ,Ράσσελ Κρόου.Εκεί οι παρακολουθήσεις εκ αποστάσεως είναι εύγλωττες.Μπρός σ΄ αυτά που συμβαίνουν σήμερα ,οι αφηγήσεις πολλών ταινιών του παρελθόντος  φαντάζουν με παιδικά παιγνιδάκια ,όπως οι παρακολουθήσεις των τηλεφώνων  στο Και οι δήμιοι πεθαίνουν του Φρίτς Λάνγκ. Ακόμα και στις Ζωές των άλλων τα πράγματα και τα εργαλεία είναι απλοϊκά .

Πλεκτάνη

Πλεκτάνη

ΧΩΡΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Η  εποχή, μετά το 2001,μας έμαθε δυό βασικά πράγματα:(1)Δεν υπάρχει πουθενά ασφάλεια από ασύμμετρο τρομοκρατικό χτύπημα.(2)Δεν υπάρχει πιθανότητα να έχεις ιδιωτική ζωή με τον έναν ή τον άλλον τρόπο.Το θέμα είναι λοιπόν συνταγματικό. Να μην ξεπερνιέται η λεπτή γραμμή μεταξύ  εθνικής ανάγκης (για παρακολουθήσεις) και παραβίασης του ιδιωτικού αβάτου ή διαρροής καθαρά προσωπικών στοιχείων. Με το συμφέρον της προστασίας να υπερισχύει με άλλα δήθεν  αθώα  αντικείμενα(π.χ. πιστωτικές κάρτες που μ΄αυτές εντοπίζεται , επ΄ ευκαιρία δείτε το Αδιέξοδο του Ρότζερ Ντόναλτσον) η ιδιωτική ζωή οδεύει προς τον παράδεισο ,όνειρο ενός άλλου παλιού κόσμου που απεδήμησε οριστικά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s