ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΤΩN ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ-3


«ΣΥΝΩΜΟΤΕΣ» του Έντουαρντ Ντμίτρικ

walter-matthau-gregory-peck-mirage-1965-C8CM2Cαπό τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Γκρέγκορι Πεκ και Γουόλτερ Ματτάου; Τούτα τα ονόματα, αρκούν από μόνα τους να με στείλουν στις πρασινάδες και τα χαλίκια του Απόλλωνα. Βάλε και τον Ουκρανό, λέμε τώρα, Έντουαρντ Ντμίτρικ και το γλυκό έδεσε για τα καλά. Μυστήριο, πολύ μυστήριο από το πρώτο πλάνο της ταινίας και μέχρι τέλους, που σε σέρνει από την μύτη. Ένας Γκρέγκορι Πεκ, χαμένος, χωρίς ταυτότητα και μνήμη,  περιφέρεται θεατής και μέτοχος γεγονότων ανεξήγητων, ανερμήνευτων, με τη ζωή του να κινδυνεύει. Θέλει απεγνωσμένα να μάθει, ποιος είναι, τι κάνει και γιατί βρίσκεται στο στόχαστρο κάποιων. Η απουσία μνήμης δεν τον βοηθά καθόλου. Είναι ένας νεκρός ζωντανός. Μια συνωμοσία γύρω του, με πρόσωπα άγνωστα, μα φορτικά που του ζητούν επιτακτικά κάτι, το οποίο δεν γνωρίζει ή δε θυμάται. Η νουβέλα του Χάουαρντ Φαστ, με τη συνδρομή του Πέτερ Στόουν και την σκηνοθετική καθοδήγηση του Ντμίτρικ έχει μπει εξαιρετικά στις αφηγηματικές σιδηροτροχιές. Ο εκτροχιασμός του τρένου σίγουρος, αλλά πότε και κυρίως γιατί. Ένα «γιατί» που μας ταλανίζει, σ’ όλη μας τη ζωή. Ακόμη και τα αυτονόητα πέρασαν κάποτε, από τη στενωπό του γιατί. Μια ιστορία με ιδεολογικό και πολιτικό στίγμα που, διατρέχεται από μυστήριο, αλλά κυρίως έχει να αναδείξει αρχές που διέπουν τον ουμανισμό, την ειρήνη, την ακεραιότητα του επιστήμονα και κατ’  επέκταση του ανθρώπου. Μια ιστορία για την ανθρώπινη απληστία που επιζητά το κέρδος, με κάθε τίμημα, χωρίς όρια και φραγμούς, χωρίς την παραμικρή αναστολή ως απόρροια του ήθους. Το πάθος για ισχύ και η μετουσίωσή της σε εξουσία. Πλαίσιο αξιών από την μια που συμπυκνώνεται στο κέρδος και το εκπεφρασμένο του χρήμα και από την άλλη αυτού που, θέλει τον άνθρωπο να αντιστέκεται, να ορθώνει ανάστημα απέναντι στην αλλοτρίωση, την απώλεια ταυτότητας και τον συναισθηματικό θάνατο. Σύντομοι, κοφτοί διάλογοι, με σημαντική σημειολογία. Η αντίσταση του ενός είναι εφικτή, όπως έλεγε και ο Ρένος Αποστολίδης. Παρότι στο τέλος, θα απαιτηθεί συνεργασία για να επιτευχθεί ο στόχος της κυριαρχίας του καλού, όχι ως απλού θρησκευτικού όρου, αλλά ως αποτέλεσμα-συνέπεια ανδρείας και χρηστής στάσης ζωής. Από την άλλη η ενδοτικότητα τόσων και τόσων, στο κέρδος, το οικονομικό όφελος,, ανεξάρτητα με το όποιο τίμημα σε απώλεια αξιών, χάσιμο ανθρώπινων ζωών, περιβαλλοντικών συνεπειών. Η υποτακτικότητα απέναντι στην εξουσία και ο φόβος της αντίστασης. Το όχημα όλων των παραπάνω, η ραδιενεργό ακτινοβολία και όλα τα συμπαρομαρτούντα της. Υπάρχει η οπτική, μπορούμε να σκοτώνουμε, χωρίς να κινδυνεύουμε ως θύτες. Κλασική περίπτωση ανήθικης εξουσίας. Αλλά η εξουσία και το ήθος, έχουν πάρει διαζύγιο, άμα τη συνάψει του γάμου τους. Αυτή η οπτική, της ασφαλούς άσκησης εξουσίας, εκφράζεται και σήμερα με την εφαρμογή ενός περιορισμένου πυρηνικού πολέμου. Υπάρχει βέβαια και η αντίθετή της, όπου η πιθανότητα της κλιμάκωσης είναι σχεδόν βεβαιότητα. Ο φόβος για το «εγώ» μας, φυλά τα έρμα. Αλλιώς αλίμονο μας. Τη δεκαετία του 1960, υπήρχε τουλάχιστον η ισορροπία του τρόμου, σήμερα μας απέμεινε μόνον ο τρόμος. Και μην ξεχνάμε την φιλειρηνική διάθεση, μιας μαχητικής μερίδας του κόσμου, των πολιτών που βγαίνανε στους δρόμους, που διεκδικούσαν και απαιτούσαν ήθος.

Στην ερμηνευτική συνδρομή εκτός των προαναφερθέντων Πεκ και Ματτάου,  Ντάιαν Μπέικερ, Κέβιν Μακάρθι, Τζόρτζ Κένεντι, Ρόμπερτ Χ. Χάρις κα. Η Μουσική του Κουίνσι Τζόουνς και η φωτογραφία του Τζόζεφ ΜακΝτόναλντς.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s