ΗΤΑΝ ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΛΕΓΑΝΕ ΑΜΠΑΣ


«΄Οσο αυξάνουν οι φωτογραφίες,

 τόσο λιγοστεύει η ζωή»

(Ρόλαντ Μπάρτ)

abbas kiarostamiΤου Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

dermetzo@otenet.gr

Μεγάλη απώλεια για τον κινηματογράφο ο χαμός προχθές το βράδυ σε ηλικία 76 χρονών του γενάρχη του ιρανικού σινεμά, σκηνοθέτη και σεναριογράφου, Αμπάς Κιαροστάμι, που γνωρίσαμε στην Ελλάδα από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Μεταξύ των 44 ταινιών που γύρισε, πολλές διαγωνίστηκαν σε διεθνή φεστιβάλ και κέρδισαν μεγάλα βραβεία, ενώ το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης του απένειμε Χρυσό Αλέξανδρο για το σύνολο του έργου του.

Εκείνο που ξεχώριζε στη θεματολογία του ήταν ότι ασχολούνταν με απλά καθημερινά θέματα, ανθρώπους που βρίσκουμε δίπλα μας και αντιμετωπίζουν καθημερινά ή πολύπλοκα προβλήματα. Μεταξύ των 44 ταινιών που γύρισε υπάρχουν μερικές αξιομνημόνευτες. Εκείνο όμως που αξίζει να σημειωθεί είναι πως, ενώ τα θέματά του ήταν απλά και ανθρωπιστικά, πολλές φορές υιοθετούσε μια σύνθετη καθαρά θεωρητική γραφή, σχολιάζοντας πολλαπλά τα θέματα της αναπαράστασης, της σχέσης ζωής και σινεμά, των ταυτοτήτων και ρόλων, και την υποθετικότητά του να είσαι κάποιος άλλος μέσα σε ένα δοσμένο κοινωνικό χώρο.

Σε αυτό το θεωρητικό επίπεδο, η πιο αξιοσημείωτη ταινία του είναι το Close Up (1990), που βραβεύτηκε στα Φεστιβάλ Κωνσταντινούπολης και Μόντρεαλ. Θέμα της το υποθετικό γύρισμα μιας ταινίας από τον γνωστό σκηνοθέτη Μοχσέν Μαχμαλμπάφ, που εισδύει γι’ αυτόν το λόγο στο σπίτι μιας οικογένειας. Αυτό το φιλμ, λοιπόν, όσο αιρετικό κι αν φαίνεται, είναι η απάντηση του Κιαροστάμι στον Πολίτη Κέιν του Όρσον Γουέλς.

Η γεύση του κερασιού

Η γεύση του κερασιού

Η ταινία που τον έκανε γνωστό στην Ελλάδα είναι το Πού είναι το σπίτι του φίλου μου; (1987), μια τρυφερότατη, ουμανιστική ταινία, με πολλά βραβεία στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο. Η πιο διάσημη και μινιμαλιστική ταινία του είναι Η γεύση του κερασιού (1997), που κέρδισε χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών, μια φιλοσοφική, υπαρξιακή αναζήτηση πάνω στην περίπτωση ενός ανθρώπου που θέλει να αυτοκτονήσει.

Κατά τον γράφοντα, η καλύτερη ταινία του είναι Ο άνεμος θα μας πάρει (1999), που απέσπασε στη Βενετία το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής και το βραβείο των κριτικών (FIPRESCI). Είναι ίσως η πιο δυσνόητη δημιουργία, ελλειπτική και συμβολική, με την ιστορία ενός μηχανικού που προσπαθεί συνεχώς να μιλήσει σε ένα κινητό μπροστά σ’ ένα πηγάδι. Το φιλμ με περίπλοκο τρόπο ασκεί κριτική στο καθεστώς της πατρίδας του. Άλλη αξιοσημείωτη ταινία του είναι το Μέσα στους ελαιώνες (1994), ενώ στα 2010 γυρίζει το Γνήσιο Αντίγραφο με τη Ζιλιέτ Μπινός, άλλη μια πολύπλοκη ταινία γύρω από τη σχέση μοντέλου, ομοιώματος, τέχνης και παραχάραξης, πλησιάζοντας και πάλι το μοντέλο Γουέλς. Η απώλειά του ξεφεύγει από τα στενά πλαίσια του Ιράν, όπως ακριβώς και το σινεμά του, μια και ερευνούσε ταυτόχρονα τη ζωή αλλά και τα μεγάλα φιλοσοφικά θέματα.

Υ.Γ

 Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είχε την χαρά και την τιμή να συνδεθεί με τον Αμπάς Κιαροστάμι, έναν ευαίσθητο σπουδαίο δημιουργό, έναν υπέροχο άνθρωπο. Ο ίδιος επέστρεφε στο φεστιβάλ στηρίζοντας την πολυετή φιλία του με τους ανθρώπους του, ανάμεσά τους τον Μισέλ Δημόπουλο και βεβαίως τον Δημήτρη Εϊπίδη, ο οποίος σύστησε το ιρανικό σινεμά στην Ελλάδα και όχι μόνο, και ήταν από τους πρώτους που πραγματοποίησαν αφιερώματα στο έργο του ιρανού σκηνοθέτη σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

"Χρυσός Αλέξανδρο"για το σύνολο του έργου του

«Χρυσός Αλέξανδρος»  για το σύνολο του έργου του

Αποχαιρετάμε τον Αμπάς Κιαροστάμι με μερικά από τα δικά του λόγια που μοιράστηκε μαζί μας στη Θεσσαλονίκη:

«Για κάθε δημιουργό, οι ιδέες του είναι πιο σαφείς και πιο αγνές από τις δημιουργίες του»

«Βασική προϋπόθεση για να μην επαναλαμβάνεις τον εαυτό σου, είναι να θεωρείς πως ό,τι κάνεις, το κάνεις για πρώτη φορά»

«Ζητώ από τους ηθοποιούς μου να είναι ο εαυτός τους. Εκείνος που αλλάζει είμαι εγώ, προσπαθώντας να τους πλησιάσω για να βρεθούν σημεία ταύτισης μεταξύ μας»

«Η λογοκρισία έχει γίνει πια μέρος της συνείδησής μου. Παρά τις υποσχέσεις για περισσότερη ελευθερία, πρέπει να τηρώ τους κανόνες της. Δεν μπορώ πια να προσδιορίσω αν οι δημιουργίες μου απορρέουν μόνο από μένα ή κι από τη λογοκρισία».

«Ποίηση υπάρχει στην ίδια τη ζωή»

 

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s