ΕΠΑΝΕΡΧΕΤΑΙ Ο «ΝΟΝΟΣ»


(αναδημοσίευση από την «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ»,27/6/2016)

ΤΑΙΝΙΕΣ ΠΟΥ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΟΥΝ ΤΗ ΜΑΦΙΑ

Ο νονός

Ο νονός

του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

Η έξοδος την προσεχή Πέμπτη του πολύκροτου Νονού του Κόπολα είναι ένα σημαντικό γεγονός. Μια από τις πλέον εμβληματικές ταινίες του `70, σε εξαιρετικές κόπιες θα μυήσει τους νέους σινεφίλ στα μυστικά της Μαφίας. Από το μυθιστόρημα  του Πούτζο προκύπτει μια τοιχογραφία που θα συνεχιστεί τις επόμενες δεκαετίες με τα φιλμ Νονός 2 και Νονός 3. Η επιτυχία της ταινίας οφείλεται στο ότι ο Κόπολα συνδυάζει με μαεστρία εθνογραφικά στοιχεία, εξαιρετική ατμόσφαιρα και υψηλές κατασκευαστικές αξίες, χτίζοντας ένα έπος και ταυτόχρονα ρέκβιεμ. Οι εποχές αλλάζουν, οι οικονομικές σχέσεις εξελίσσονται και επηρεάζουν και τους χαρακτήρες  που υποδύονται κορυφαίοι σταρ. Παράλληλα, ο Κόπολα έκαμε πιο οικείο και «φιλικό»  το θέμα της Μαφίας. Αν κάποιος τον κατηγορήσει ότι «έδωσε» την ανθρώπινη διάσταση των παραβατικών, δεν θα έχει δίκιο για πολλούς λόγους. Οι αναφορές στις διάφορες φαμίλιες, στις στενές σχέσεις μεταξύ τους, στις αντιπαραθέσεις τους αλλά και στην αλληλεγγύη καθορίζουν το εύρος μιας οργάνωσης με βαθύτατες ρίζες.

Η ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΡΟΖΙ

Η Μαφία δεν θα μπορούσε να σταθεί, αν δεν διέθετε ισχυρές προσβάσεις στον κοινωνικό ιστό και τους απλούς ανθρώπους που πολλές φορές δέχονταν από τα ανώτατα στελέχη ευεργεσίες και εξυπηρετήσεις. Ακόμα και οι σύμμαχοι, πριν από την απόβαση στη Σικελία, ήλθαν σε συνεννόηση με τη Μαφία.

Τζουλιάνο ο αρχιληστής

Τζουλιάνο ο αρχιληστής

Ο κινηματογράφος δεν μπορούσε να αφήσει το θέμα ανεκμετάλλευτο.  Γυρίστηκαν εξαιρετικές ταινίες. που διαθέτουν ένταση, κοινωνιολογική ανάλυση, δράση, οικονομικές διαπλοκές. Κορυφαίοι δημιουργοί ανέλυσαν τέτοιες περιπτώσεις. Εξετάζοντας τους Ιταλούς, θα σταθώ και στις μνημειώδεις δημιουργίες του Φραντσέσκο Ρόζι, που ανέλυσε με βαθύτατο, πολιτικό τρόπο τα θέματα της Μαφίας, δείχνοντας και τις άνωθεν διασυνδέσεις. Το πώς συνδέεται το κράτος με το παρακράτος είναι μια πολύ σοβαρή και επικίνδυνη ιστορία. Αξέχαστη παραμένει η δημιουργία του Τζουλιάνο ο αρχιληστής, όπου με λιτό τρόπο αλλά και δαιδαλώδη αφήγηση δείχνει τις βαθιές ρίζες του θέματος. Στηριζόμενος σε πραγματικά γεγονότα, θα μας αφηγηθεί και την ιστορία του Λάκι Λουτσιάνο, του περιβόητου αρχιγκάνκγστερ ιταλικής καταγωγής.

Ο μαφιόζος

Ο μαφιόζος

Ο σπουδαίος Αλμπέρτο Λατουάντα με το Μαφιόζο θα μας δείξει έξοχα τη σικελική διασύνδεση και δράση της Μαφίας.

ΝΤΑΜΙΑΝΟ Ο …  ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ

Ο Έλιο Πέτρι στη συγκλονιστική δημιουργία Ο καθένας το δικό του από μυθιστόρημα του Σάσια καθορίζει και το βαθύτατο πλέγμα των διασυνδέσεων της Μαφίας. Κράτος, εκκλησία, δημόσιοι λειτουργοί, αστυνομία,  εξουσία είναι σε έντονη συνάφεια για να εκτελούν τους ανίερους σκοπούς της. Ο μέγας Νταμιάνι θα μας προσφέρει μια σειρά ταινιών όπου οι αναλύσεις του είναι χαρακτηριστικές. Συγκλονιστικό, αστυνομικό δράμα η Εξομολόγηση ενός αστυνομικού με τους Φράνκο Νέρο, Μάρτιν Μπάλσαμ. Τολμηρότατες σχεδόν αθυρόστομες οι πολιτικές καταγγελίες στη Μαφία (που λογοκρίθηκε στην Ελλάδα) με τον Φράνκο Νέρο. Πάλι Νταμιάνι και Νέρο στο συγκλονιστικό Ο θάνατος ενός επιθεωρητή.

Ο Πασκουάλε Σκουτιέρι θα μας δώσει το Ο νόμος είμαι εγώ και ο Βαλεντίνο Ορσίνι το Ένας άνθρωπος για κάψιμο.

 

Ο ΛΕΟΝΕ ΚΑΙ Ο ΣΚΟΡΣΕΖΕ

Από Ιταλούς δημιουργούς άφησα για το τέλος τον μέγα Σέρτζιο Λεόνε στην αμερικανική ταινία του Κάποτε στην Αμερική, που είναι μια συγκλονιστική τοιχογραφία του ξεθωριασμένου αμερικανικού «ονείρου», της χαμένης αθωότητας και της εμπλοκής στην παραβατικότητα. Σπουδαίοι ηθοποιοί υποστηρίζουν το εγχείρημά του, που ξεφεύγει από το να είναι μόνον μια απεικόνιση της ζωής στη Μαφία. Υπάρχει δηλαδή μια κολοσσιαία διαφορά με το Νονό του Κόπολα.

Όσο για τις ΗΠΑ, μας πρόσφεραν άφθονο υλικό. Και μια και αναφέρομαι στον Φράνσις Φορντ Κόπολα, να θυμίσω πως στον Νονό 3 ακούγεται η περίφημη φράση Η οικονομία αποτελεί τη σκανδάλη του όπλου. Σ’ αυτό το άκρως πολιτικό φιλμ μαθαίνουμε πως η Μαφία «ξέπλενε» τα παράνομα και αφορολόγητα κέρδη της μετατρέποντάς τα σε νόμιμες επιχειρήσεις.

Ο Νεοϋορκέζος Μάρτιν Σκορσέζε διαθέτει μια δημιουργική καταγραφή  της Μαφίας. Γυρίζονται σπουδαίες ταινίες γύρω απ’ αυτήν. Να σημειώσω τους Κακόφημους δρόμους, που είναι η εισαγωγή στη ζωή στην παραβατικότητα. Θα ακολουθήσουν τα έξοχα βραβευμένα Καλά  παιδιά, όπου, εκτός των άλλων, παρακολουθείς πόσο δύσκολο είναι να επιβιώσεις (χώροι προστασίας μαρτύρων), όταν καρφώσεις μυστικά της οργάνωσης. Ο Σκορσέζε και πάλι θα υπογράψει το αριστουργηματικό Καζίνο, όπου δίπλα στον Ντε Νίρο στέκει έξοχα η Σάρον Στόουν. Τα απόκρυφα ενός καζίνο, μιας από τις νομιμόφρονες επιχειρήσεις της Μαφίας, ανατέμνονται πάντα με βάση την  ιδιαίτερη προβληματική  του. Σκορσέζε:  Οι ήρωες είναι συνήθως εκπεσόντες άγγελοι που διέπραξαν τη θεία ύβρη και επιθυμούν να γίνουν μικροί θεοί.

Τα καλά παιδιά

Τα καλά παιδιά

ΚΑΙ Ο ΝΤΕ ΠΑΛΜΑ ΜΕΣΑ

Αλλά και το πολύκροτο ασπρόμαυρο Οργισμένο είδωλο, που αφηγείται τη ζωή του γνωστού πυγμάχου Τζέικ Λα Μότα, δείχνει σαφείς διασυνδέσεις της Μαφίας στα στημένα ματς. Στον Πληροφοριοδότη, που κέρδισε το Όσκαρ, ο Σκορσέζε γυρίζει το ριμέικ μιας ταινίας από την Ανατολή και είναι εκθαμβωτικός ο τρόπος που μας δείχνει σχέσεις διαπλοκής, κατάδοσης, προδοσίας αλλά και παρακολούθηση γύρω από τη Μαφία.

Πέρα από τον Σκορσέζε, και ο Μπράιαν Ντε Πάλμα είχε στο φιλμικό του έργο πάρε δώσε με τη Μαφία. Καταγράφω τρία αριστουργηματικά και διεισδυτικά φιλμ: Φυσικά τους Αδιάφθορους γύρω από την ειδική ομάδα δίωξης της Μαφίας. Ακόμα, μνημειώδης παραμένει ο Σημαδεμένος (ριμέικ της κλασικής ταινίας) με τον Αλ Πατσίνο σε έναν ρόλο καταπληκτικό να παίζει με παροξυσμικό στιλ τον τύπο από την Κούβα που μετατρέπεται σ’ έναν αιμοδιψή πάμπλουτο μαφιόζο μέχρι την τελική του πτώση.

Ο σημαδεμένος

Ο σημαδεμένος

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΜΑΡΤΥΡΩΝ

Στην Υπόθεση Καρλίτο πάλι με τον Αλ Πατσίνο έχουμε μεν μια ιστορία γύρω από τη Μαφία, αλλά ιδίως μια περίπτωση εξαγνισμού. Ο βασικός ήρωας επιχειρεί να ξεφύγει, δεν συμμετέχει άλλο, αλλά δυστυχώς το παρελθόν του δεν του το επιτρέπει με το τέλος του να είναι τραγικό και το «όνειρο» να τινάζεται στο αέρα.

Το αμερικανικό σινεμά μάς πρόσφερε αμέτρητα φιλμ γύρω από τη Μαφία μερικά εκ των οποίων ιδιαίτερα αξιόλογα. Να σημειώσω τον Βρετανό Μάικλ Νιούελ. Στο Ντόνι Μπράσκο η ιστορία περιστρέφεται γύρω από την περίπτωση ενός πληροφοριοδότη που εισέρχεται στα άδυτα της Μαφίας για να μεταφέρει αποδεικτικά στοιχεία. Ο Τέρενς Γιανγκ γύρισε τον Φάκελο Βαλάτσι με τους Τσαρλς Μπρόνσον και Λίνο Βεντούρα. Στηρίζεται στην αυτοβιογραφία του Βαλάτσι και είναι μια αποτελεσματική ταινία γύρω από μαρτυρίες που «καίνε».

Ντόνι Μπράσκο

Ντόνι Μπράσκο

Ο όρος Μαφία πολιτογραφήθηκε διεθνώς. Υπάρχουν πια αναφορές με ρωσική, αλβανική και άλλες. Κατά βάση εκφράζεται κάθε  εγκληματική οργάνωση για έλεγχο ναρκωτικών, πορνεία, παράνομο τζόγο, επιχειρηματικές δραστηριότητες  που καλύπτονται με ένα κύκλο διαπλοκών, με διεφθαρμένους κρατικούς λειτουργούς. Η ανάληψη εκτελέσεων ανθρώπων και απαγωγών σε αναζήτηση λύτρων καθορίζουν κι άλλες δραστηριότητες αυτής της τρομερής μάστιγας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s