ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ-3


«ΠΑΛΙΟΖΩΗ, ΠΑΛΙΟΚΟΣΜΕ» του Ντίνο Ρίζι

una-vita-difficileαπό τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Η Ιταλία  στην περίοδο τη ναζιστικής κατοχής, αλλά κυρίως στην εποχή που ακολούθησε τη λήξη του πολέμου, μέσα από την προσωπική ιστορία του Σίλβιο Μανιότσι. Ο Μανιότσι ήταν φοιτητής στην διάρκεια του πολέμου και εντάχτηκε στο αντάρτικό ενάντια στους Γερμανούς, δρώντας κυρίως ως δημοσιογράφος σε παράνομα έντυπα της εποχής. Κάποια στιγμή σε ένα χωριό θα του σώσει τη ζωή μια κοπέλα, η Έλενα, σκοτώνοντας έναν γερμανό στρατιώτη, λίγο πριν αυτός τον εκτελέσει και θα τον φιλοξενήσει στον εγκαταλειμμένο  νερόμυλο του παππού της. Η ερωτική ιστορία του ζευγαριού θα είναι η αφορμή για καταγραφή της μεταπολεμικής περιόδου στην Ιταλία, με τις πολιτικές ανακατατάξεις που έλαβαν χώρα. Δημοψήφισμα με το ερώτημα Μοναρχία-Δημοκρατία, απόπειρα δολοφονίας του Τολιάτι, γεν. γραμματέα του ΚΚΙ και της γενικότερης κοινωνικοπολιτικής κατάστασης. Στο επίκεντρο η ιδεολογία και η υπεράσπισή της κόντρα σε αντίξοες συνθήκες. Οι μέθοδοι του συστήματος για αλλοίωση συνειδήσεων, η παραποίηση της αλήθειας, αλλά και καθαρά ανθρωποκεντρικά ζητήματα, όπως ο βιοπορισμός, ο ρόλος του χρήματος, η ανάγκη του έρωτα. Και το κυρίαρχο ερώτημα, τι κάνει κανείς απέναντι στην απόπειρα εκμαυλισμού από το σύστημα; Ενδίδει ή αρνείται; Και ναι μεν στην ενδεχομένη ενδοτικότητα να υπάρχουν ερινύες, αυτοαμφισβήτηση και αναίρεση του ιδεολογικού υπόβαθρου, αλλά στην άρνηση το κόστος είναι σαφώς μεγαλύτερο. Όταν ο Σίλβιο βρει στοιχεία για κάποιο οικονομικό και κατ’ επέκταση και πολιτικό σκάνδαλο, θα δεχτεί την απόπειρα δωροδοκίας του ενδιαφερομένου. Λεφτά και εύκολη ζωή. Ο Σίλβιο θα αρνηθεί και λίγο αργότερα θα βρεθεί στη φυλακή. Ο συνεργάτης και συνάδελφός του θα ενδώσει και θα βρεθεί να κυκλοφορεί με γεμάτη τσέπη και ακριβά αυτοκίνητα. Ωστόσο ο Ρίζι με την ιστορία του Ροντόλφο Σονέγκο, θα μας αντιπαραβάλλει και την διόλου εύκολη πορεία της συνθηκολόγησης. Όταν ο Μανιότσι αποφασίζει να ενδώσει, σαφώς ετεροχρονισμένα, το τίμημα είναι ο απόλυτος εξευτελισμός του, παρουσία και της αγαπημένης συζύγου του. Η οποία, ειρήστω εν παρόδω, θα ήθελε και με τη συνδρομή της πεθεράς, μια μικροαστική ζωή. Ωστόσο, η ελευθερία κοστίζει πολύ ακριβά στο χρηματιστήριο των ηθικών αξιών. Και τίθεται σαφώς το ερώτημα για το πλαίσιο των ηθικών αξιών και το νόημά τους στην πορεία ενός ατόμου. Και δε σας κρύβω, με την συνδρομή και της απώλειας του θράσους της πάλαι ποτέ νιότης μου, αναρωτήθηκα για τη στάση της άρνησης του Σίλβιο. Τι του ζητούσε; Να μην δημοσιεύσει τα στοιχεία του σκανδάλου, να τα πνίξει. Εξάλλου τι έχει γίνει με τη δημοσίευση και τη γνώση τόσων και τόσων σκανδάλων. Ο καπιταλισμός έχει μείνει αλώβητος και μεις πια δε δίνουμε σημασία στα δημοσιευμένα σκάνδαλα. Έλα όμως που, κανείς δεν τελειώνει άπαξ με την ενδοτικότητα, η οποία μετεξελίσσεται σε χιονοστιβάδα στην καθημερινή ζωούλα σου. Και για τούτη τη γαμημένη, έστω και ψευδαίσθηση ελευθερίας, έχει χυθεί άπλετο μελάνι και αίμα. Ζωτικής σημασίας η ελευθερία, ακόμη και ως ψευδαίσθηση. Ο καημένος ο Σίλβιο θα χάσει την Έλενα, θα χτυπήσει πόρτες και πόρτες για την έκδοση του μυθιστορήματός του «Μια δύσκολη Ζωή», θα συνθηκολογήσει με το σύστημα, ίσως για να ξανακερδίσει την Έλενα. Θα εξευτελιστεί για χάρη του έρωτα. Ω …Ολύμπιοι θεοί, δεν την αντέχω ετούτη την προσωπική ξεφτίλα. Και όπως είπε και ο Ταρκόφσκι, ο έρωτας σε πονά πολύ, σε κάνει και υποφέρεις, δεν αντέχεται. Και ο προσωπικός πόνος είναι όντως πολύ βαρύς, δεν αντέχεται. Να γιατί εξαγοράζονται συνειδήσεις. Επειδή άλλο το γενικό και άλλο το ειδικό, άλλο το κοινωνικό και άλλο το προσωπικό, το μοναχικό. Και επειδή στη θέση της απώλειας του θράσους της νιότης μου, δεν έχει έρθει ακόμη η σοφία των γηρατειών, αδυνατώ να ταχτώ με την μια ή την άλλη άποψη. Ο Σίλβιο Μανιότσι πάντως δοκίμασε και τα δύο. Και το συμπέρασμα, ουδέν ισχυρότερο του προσωπικού, της προσωπικής εμπλοκής. Και παρότι έλλογα όντα, ακόμη το γαμημένο το συναίσθημα έχει τον πρώτο λόγο. Εξαιρετική φωτογραφία του Λεονίδα Μπαρόνι και η υποκριτική παρουσία των Αλμπέρτο Σόρντι, Λέα Μασάρι.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s