ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ-3


«Ο ΜΑΦΙΟΖΟΣ» του Αλμπέρτο Λατουάντα mafiosopic

από τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Η αφήγηση ξεκινά με μιαν εξαιρετική σεκάνς σε ένα εργοστάσιο στο Μιλάνο, όπου η κάμερα παρακολουθεί τη γραμμή παραγωγής, με τους εργαζόμενους να χειρίζονται τις μηχανές, ενώ μέσα στο πλάνο παρακολουθούμε τον υπεύθυνο παραγωγής Αντόνιο Μπαταλαμέντι σε διαδικασία ελέγχου. Τίποτα το ανθρώπινο, παρά η μονοτονία και η θλίψη του βιομηχανικού εργάτη από την μια και  το άγρυπνο μάτι της απληστίας του κεφαλαιοκράτη, ως σαφές υπονοούμενο από την άλλη. Ναι, ο Αντόνιο είναι εξουσιοδοτημένος να μεριμνά για την απρόσκοπτη παραγωγή  με τα καλύτερα αποτελέσματα. Και καλύτερο αποτέλεσμα είναι, η όσο το δυνατό υψηλή παραγωγή. Οι συνέπειες και κυρίως ο τρόπος αξιοποίησής της, είναι ο επιβεβλημένος και άκριτος καταναλωτισμός που, στις μέρες μας τον είδαμε στη χειρότερη μορφή του.img_current_1163_017_largeΟ Αντόνιο λοιπόν, παίρνει άδεια από τη δουλειά του και περιχαρής, συν γυναιξί και τέκνοις ξεκινά για τη γενέτειρά του, στη Σικελία. Επιτέλους οι δικοί του θα γνωρίσουν την αγαπημένη του σύζυγο και τις λατρεμένες κορούλες του. Το κλίμα στο οικογενειακό περιβάλλον και όχι μόνον, εξ αρχής δεν είναι και το καλύτερο για την Μάρθα. Με σφιγμένους και επιφυλακτικούς τους γονείς του Αντόνιο για την «καλομαθημένη» ξανθιά από τον Βορρά, αλλά και η εγνωσμένη διαφορά κουλτούρας ανάμεσα σε Βορρά και Νότο, της δημιουργούν ένα κλίμα δυσάρεστο. Και ενώ στην πορεία, όλα τελικά βαίνουν καλώς στα «συγγενολογικά» με την αποδοχή της Μάρθας, ακόμη και από τη δύσκολη πεθερά της, ο Αντόνιο έχει ανοικτούς λογαριασμούς με την τοπική μαφία. Πιστός βέβαια στις αρχές της παράδοσης του Ιταλικού Νότου, οφείλει να ξεχρεώσει αυτούς που τον βοήθησαν. Η μετακόμιση στον πλούσιο Βορρά και η θέση στο εργοστάσιο είχε τελικά την υπογραφή του τοπικού προύχοντα Ντον Βιτσέντζο. Ο οποίος τώρα του ζητά να βοηθήσει, το χέρι που τον έχει βοηθήσει να ζει στην ευημερία του Βορρά. Ο Αντόνιο είναι έτοιμος για κάθε παροχή βοήθειας. Ωστόσο αυτό που του ζητούν δεν είναι απλό, κάθε άλλου. Μια εξαιρετική καταγραφή της εικόνας του φτωχού Νότου, με τις παραδόσεις στην παρανομία της Μαφίας, σε αντιδιαστολή με τον «πλούσιο» Βορρά και τις εγνωσμένες συνέπειες της βιομηχανικής εξέλιξης. Αυθεντική καταγραφή του τρόπου ζωής σε έναν παραμελημένο Νότο, των ανύπαρκτων κοινωνικών δομών από πλευράς κράτους, όπου το κύτταρο της οικογένειας παίζει σημαντικό ρόλο. Μια οικογένειας που διευρύνεται μέχρι την ιδιότυπη μορφή της Μαφίας. Ο Αντόνιο είναι ένας καθημερινός ανθρωπάκος που, κατάφερε να έχει μια καλή δουλειά και μια ζωή συνηθισμένη μεν, αλλά απαλλαγμένη από τη φτώχεια των παιδικών του χρόνων. Πως όμως κατάφερε τούτο το άλμα; Μα μέσω της ευρύτερης οικογένειας της Μαφίας     η οποία, εκμεταλλεύεται την απουσία του κράτους ή στην καλύτερη περίπτωση την διακριτική αδιαφορία του. Και τώρα ο Αλμπέρτο δεν έχει επιλογή παρά να εκτελέσει τα όσα του ζητά ο «Νονός» του. Την ίδια στιγμή βλέπουμε τις διασυνδέσεις της Σικελικής Μαφίας με αυτήν των ΗΠΑ και τον ιδιαίτερο κώδικα επικοινωνίας, στάσης, συμπεριφοράς και δράσης της. Από τη άλλη και μέσα από τούτη την καταγραφή βλέπουμε και τους κανόνες συμπεριφοράς στην κανονική κοινωνία του ιταλικού Νότου. Το να εμπλακεί κανείς με την Μαφία είναι σχεδόν μονόδρομος, αφού οι πολίτες έχουν εγκαταλειφθεί στην μοίρα τους, αφήνοντας την Μαφία να δρα και να λυμαίνεται την ανάγκη τους για στήριξη. Η Μαφία υπέχει ρόλο «κοινωνικής πρόνοιας», με το αζημίωτο φυσικά. Τελικά το κόστος για τον Αντόνιο, για την όποια οικονομική ευημερία, που μεταφράζεται σε οικογενειακή και προσωπική γαλήνη, είναι υψηλό και μη μετρήσιμο. Είναι κόστος συναισθηματικό και ψυχικό, αφού οι ερινύες γίνονται τακτικοί επισκέπτες. Τελικά το δικαίωμα στην εργασία γίνεται μια υποχρέωση, μια οφειλή σε κάποιον, όχι στο κράτος του δικαίου, αλλά στο παρακράτος και στις συμμορίες, όπως η μαφία. Που να πει τον πόνο του ο φουκαράς ο φτωχός του Ιταλικού Νότου και όποιου άλλου Νότου. Μα φυσικά στον Νονό της γειτονιάς του. Κάπου αλλού, στον πολιτικό της περιοχής του. Το αλισβερίσι μοιραίο, έτσι κι αλλιώς και το επιβάλλουν οι σαθρές δομές οποιασδήποτε κρατικής και κοινωνικής οντότητας.  Ο Αντόνιο θα εκτελέσει το καθήκον του, καθότι δεν έχει άλλη επιλογή. Θα επιστρέψει στον ευημερούντα Βορρά. Άλλοι τον ζηλεύουν, ίσως επειδή δεν ξέρουν. Αυτός ξέρει! Η ζωή θα συνεχιστεί ως είχε, πριν το ταξίδι στη γενέτειρα. Καλή ή κακή, ανάλογα με την οπτική του καθένα. Και για όποιες ερινύες, για όποιες πληγές, είναι και ο πανδαμάτωρ χρόνος. Η ίδια σεκάνς θα κλείσει την ταινία, σα να μην έγιναν ποτέ όλα αυτά που είδαμε. Πολύ καλή αφήγηση ήρεμων τόνων από τον Αλμπέρτο Λατουάντα, σε μια πορεία βραδυφλεγούς βόμβας, που δείχνει την επιφάνεια, αλλά και το υπόβαθρο των γεγονότων, που δείχνει την εικόνα δηλ. το φαίνεσθαι των χαρακτήρων και της κοινωνίας που ανήκουν, αλλά και το είναι τους με λεπτές πινελιές. Και ναι μεν δεν παρατηρείται η έκρηξη της βόμβας, πλην όμως το υπονοούμενο δυνατότερο και από πραγματική έκρηξη.Στην ερμηνευτική συνδρομή ο εξαιρετικός Αλμπέρτο Σόρντι, αλλά και οι άλλοι που μάλλον δεν είναι επαγγελματίες ηθοποιοί, αλλά έχουν την εικόνα, την μορφή αυτού που λέει περισσότερα απ’ όσα ο λόγος. Στα θετικά η ασπρόμαυρη φωτογραφία του Αρμάντο Νανούτσι και η μουσική του Πιέρο Πικιιόνι η οποία είναι χαρακτηριστική στη δραματική χροιά κυρίως στην εναρκτήρια και τελική σεκάνς. Μια σεκάνς που ξέχασα να αναφέρω πως, μου θυμίζει το «Μετρόπολις» του Φριτζ Λανγκ και «Μοντέρνοι Καιροί» του Τσάρλι Τσάπλιν. Η βιομηχανική επανάσταση καλά κρατεί, αλλά στην πίττα του κέρδους δε συμμετέχει ο άνθρωπος, ο εργαζόμενος, αλλά μόνον ο κεφαλαιοκράτης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s