ΤΟ ΣΙΝΕΜΑ ΤΙΜΑΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ


(αναδημοσίευση από την «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ»,9/5/2016)

ΕΝΔΕΚΑ ΥΠΕΡΟΧΟΙ…  ΑΝΘΡΩΠΟΙ!

΄Ενας υπέροχος άνθρωπος

΄Ενας υπέροχος άνθρωπος

του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

 Ο άνθρωπος που γνώριζε το άπειρο είναι μια ταινία που θα παρακολουθήσουμε από την προσεχή Πέμπτη και αφηγείται την πραγματική ιστορία ενός διακεκριμένου επιστήμονα, που, δυστυχώς,  πέθανε νεότατος στα 33 του. Είναι η περίπτωση του ιδιοφυούς Ινδού μαθηματικού Σρινιβάσα Ραμανουτζιάν που σπούδασε συνδυαστική  και θεωρία των αριθμών και κατά τη διάρκεια του Α’  παγκόσμιου πολέμου εντυπωσίασε ιδιαίτερα τους Βρετανούς μαθηματικούς.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο κινηματογράφος ασχολείται με διακεκριμένους επιστήμονες που έκαμαν το παν για να προοδεύσει η ανθρωπότητα. Μαθηματικοί, φυσικοί, γιατροί, χημικοί, ψυχαναλυτές, ερευνητές έγιναν ταινίες, μερικές εκ των οποίων μάλιστα γνώρισαν ιδιαίτερη επιτυχία και μπήκαν και στα Όσκαρ. Σκηνοθέτες επιπέδου των Ντέιβιντ Φίντσερ, Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, Ρον Χάουαρντ, Μέλβιν Λερόι, Μάικλ Άπτεντ, Φρεντ Σκεπίσι, Γουίλιαμ Ντιτερλέ, Τζον Χιούστον και άλλοι αντιμετώπισαν την εποποιία της έρευνας και την πρόοδο με στιλ και άποψη, ενώ ανέδειξαν με γλαφυρό τρόπο τη δυναμική κάποιων πρωτοπόρων που βοήθησαν ώστε οι ανακαλύψεις τους να μας στείλουν σ’ έναν άλλο κόσμο με ανοιχτούς ορίζοντες.

ΒΛΑΒΕΣ ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ

Ακολουθεί μια λίστα με τις 11 πιο γνωστές ταινίες που ασχολούνται με διάσημους ερευνητές ή επιστήμονες. Έτσι, θα σας δοθεί η ευκαιρία να ξαναδείτε κάποια φιλμ και ιδίως να γνωρίσετε κάποιους διακεκριμένους ανθρώπους που κρύβονται πίσω από την πρόοδο. Ψυχαγωγία συνδυασμένη με τη γνώση αποτελεί έναν ιδανικό συνδυασμό. Για λόγους αρχής προτάσσω την ιατρική.

Έχουμε αρχικά τον Λουί Παστέρ (διάσημο Γάλλο χημικό)(1936) του Γουίλιαμ Ντίτερλε με τον Πολ Μιούνι στο βασικό ρόλο. Πρόσφερε κορυφαίο όπλο στο χώρο της Ιατρικής αλλά και της προστασίας.

Λουί Πσστέρ

Λουί Πσστέρ

Και να πάμε τώρα σε μια συγκλονιστική περίπτωση που γίνεται ακόμα πιο επίκαιρη, αν θυμηθούμε ότι πρόσφατα από έρευνες που έγιναν στο Ηνωμένο Βασίλειο απεδείχθη πως τα μικρά παιδιά που παίζουν ποδόσφαιρο εμφανίζουν προβλήματα στον εγκέφαλό τους. H ταινία Concussion  του Πίτερ Λάντεσμαν με τον Γουίλ Σμιθ. αφηγείται την ιστορία του Νιγηριανού μετανάστη Μπένετ Ομάλου (σήμερα είναι μόλις 48 ετών) που ήταν παθολόγος και νευροπαθολόγος. Κατά τη διάρκεια της θητείας του στο πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ παρακολούθησε μια σειρά τραγικών ιστοριών βετεράνων παικτών του  σκληρού αθλήματος του φούτμπολ. Οι παίχτες έκαμαν αμέτρητες συγκρούσεις με το κεφάλι και εμφάνιζαν βαριές εγκεφαλικές βλάβες που οδηγούσαν στον Άλτσχάιμερ, στην άνοια, στην κατάθλιψη.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ

Έτσι, ανακάλυψε τη Χρόνια Τραυματική Εγκεφαλίτιδα (CTE), πολεμήθηκε όσο κανένας άλλος, αλλά τελικά όλα επαληθεύτηκαν παρόλο ότι το αμερικανικό ποδόσφαιρο παραμένει πάντα ιδιαίτερα σκληρό.

Ο Τζον Χιούστον με βασικό πρωταγωνιστή τον Μοντγκόμερι Κλιφτ γύρισε την ταινία Φρόιντ: Το κρυφό πάθος, αναφερόμενος στην ψυχανάλυση και στην ερμηνευτική των ονείρων. Στα 2011 ο Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ μας πρόσφερε το Μια επικίνδυνη μέθοδος, όπου ο Βιγκο  Μορτένσεν υποδύεται τον Φρόιντ και ο Μάικλ Φασμπέντερ τον Καρλ Γιουνγκ, τον άλλο μεγάλο θεμελιωτή της ψυχανάλυσης.

Φρόιντ:Το κρυφό πάθος

Φρόιντ:Το κρυφό πάθος

Μια αδάμαστη επιστήμονας έγινε ταινία στα 1943. Είναι η Μαντάμ Κιουρί του Μέλβιν Λε Ρόι με την Γκρι Γκάρσον στο βασικό ρόλο. Πολωνικής καταγωγής πήγε στο Παρίσι κι εκεί έγινε διάσημη. Στα 1903 κέρδισε το Νόμπελ Φυσικής για την έρευνά της πάνω στη ραδιενέργεια (η οποία τελικά και τη σκότωσε) και στα 1911 το δεύτερο Νόμπελ, αυτό της Χημείας, για την ανακάλυψη στοιχείων όπως το πολώνιο και το ραδόνιο.

Μαντάμ Κουρί

Μαντάμ Κιουρί

Και μια και αναφέρομαι σε γυναίκες επιστήμονες, είναι η σειρά να τιμηθεί η Ντάιαν Φόσεϊ που ταξίδεψε στην Αφρική, για να διαπιστώσει γιατί εξαφανίζονταν οι γορίλες του βουνού. Έκαμε το παν για την προστασία τους. Έτσι προέκυψε και η εξαιρετική ταινία Γορίλες στην ομίχλη (1988) του Μάικλ Άπτεντ με τη Σιγκούρνεϊ Γουίβερ ιδανική στο βασικό ρόλο.

ΣΠΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ

Και τώρα να ασχοληθούμε με τρία οσκαρικά φιλμ. Αρχικά έχουμε το Παιγνίδι της μίμησης, που βασίζεται στην ιστορία του Βρετανού μαθηματικού Άλαν Τούνιγκ. Κατά τη διάρκεια του Β’  παγκόσμιου πολέμου κλήθηκε να σπάσει ένα ειδικό κώδικα που χρησιμοποιούσαν τα γερμανικά υποβρύχια προκαλώντας αμέτρητες καταστροφές στα συμμαχικά πλοία. Άρχισε μια επίπονη και δύσκολη έρευνα με πολλούς βοηθούς. Τελικά κατασκεύασε τον πρώτο ηλεκτρονικό υπολογιστή και χάρις σ’ αυτόν κατάφερε να σπάσει τον κώδικα. Είδαμε τουλάχιστον τρεις φορές την ιστορία του σε κινηματογραφικές και τηλεοπτικές ταινίες. Η πιο γνωστή απ’ αυτές είναι Το παιγνίδι της μίμησης, μια ατμοσφαιρική, ανθρωπιστική δημιουργία, που, εκτός των άλλων, καταγράφει και το προσωπικό πρόβλημα του ήρωα, που πέθανε καταδικασμένος για ομοφυλοφιλία.

Το παιχνίδι της μίμησης

Το παιγνίδι της μίμησης

Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΜΑΣ

Στα Όσκαρ και η Θεωρία των πάντων με τον Έντι Ρεντμέιν  να κερδίζει Όσκαρ για το ρόλο του. Αφηγείται την ιστορία του διάσημου Φυσικού Στίβεν Χόκινγκ που διατύπωσε πρωτοποριακές θεραπείες παρά από το πρόβλημα ακινησίας του λόγω της βαρύτατης ασθένειας από την οποία πάσχει.

Και φθάνουμε στην περίπτωση του Τζον Φορμπς Νας, που στα 1994 κέρδισε το Νόμπελ μαθηματικών. Διατύπωσε τη θεωρία των παιγνιδιών μη μηδενικού αθροίσματος που ονομάστηκε ισορροπία Νας. Βοήθησε έτσι πολύ  σε διάφορους χώρους και ιδίως στην οικονομία. Η ιστορία του πολυτάραχη. Τον είχε προσλάβει ο στρατός για κρυπτογράφο, ενώ νοσηλεύτηκε για σχιζοφρένεια. Παρ’ όλ’ αυτά, έγινε διακεκριμένος. Την ιστορία του αφηγείται η οσκαρική ταινία Ένας υπέροχος άνθρωπος του Ρον Χάουαρντ με τον Ράσελ Κρόου στο βασικό ρόλο.

Η θεωρία των πάντων

Η θεωρία των πάντων

Ο ΑΪΝΣΤΑΪΝ ΚΑΙ ΤΟ FACEBOOK

Θα μπορούσε το σινεμά να ξεχάσει τον Άινστάιν και τη θεωρία της σχετικότητας; Η πιο γνωστή ταινία που έγινε γύρω απ’ αυτόν είναι Οι ερωτικές εξισώσεις του Φρεντ Σκεπίσι. Εδώ ο Άινστάιν επιχειρεί να βοηθήσει έναν τύπο να κατακτήσει την ανιψιά του. Το όλο κόλπο είναι  πως προσπαθεί να την πείσει πως ο νέος είναι ένας διάσημος επιστήμονας.

Και πάμε στην τελευταία περίπτωση με κάτι που πλέον κανένας άνθρωπος δεν αγνοεί. Ο Μαρκ Ζούκεμπεργκ δεν είναι βέβαια επιστήμονας με την κλασική έννοια του όρου. Ωστόσο, το ότι εφηύρε το κλασικό μέσο  κοινωνικής δικτύωσης facebook, που χρησιμοποιούν πλέον οι πάντες σ’ όλο τον κόσμο, είναι κάτι που τον κατατάσσει σε εφευρέτη- ερευνητή. Ο Ντέιβιντ Φίντσερ στο Social network αφηγήθηκε την ιστορία του με το δικό του τρόπο, καταγράφοντας και τις ανάγκες των άλλων και την εποχή που επιθυμούσε ένα νέο μέσο αστικής επικοινωνίας.

Φυσικά ο κινηματογράφος ασχολήθηκε με πολλούς φανταστικούς επιστήμονες καλούς και ιδίως κακούς με όραμα που κατέληξε σε κάτι το παράταιρο. Θυμηθείτε την περίπτωση του Δρ Τζέκιλ και κυρίου Χάιντ (από το μυθιστόρημα του Στίβενσον) και του Φράνκεστάιν από τη δημιουργική φαντασία της Μαίρη Σέλεϊ. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s