ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ-3


«ΗΜΑΣΤΑΝ ΤΟΣΟ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΙ» του Εττόρε Σκόλαceravamo-tanto-amati-1974-cov932-932x460  από τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Η ποίηση είναι η καλύτερη οικονομία του λόγου και  συμπυκνώνει τα νοήματά του. «Θέλαμε να αλλάξουμε τον κόσμο, αλλά ο κόσμος άλλαξε εμάς». Αυτό είναι το ρεζουμέ της ταινίας αυτής του Ετόρε Σκόλα. Τα υπόλοιπα είναι λιλιά και αρώματα στην αφηγηματική διαδρομή. Όμορφα μεν, αλλά δεν αλλάζουν την ουσία, τουναντίον φροντίζουν να την επιρρωννύουν. Τρεις φίλοι με απαρχή της φιλίας το πολεμικό μέτωπο, συναντιούνται σε μεταγενέστερους χρόνους. Κοινός παρονομαστής όλων εκτός του πολέμου και η Λουτσιάνα, μια όμορφη κοπέλα που γίνεται αντικείμενο ερωτικού πόθου. Η Λουτσιάνα θα γίνει και αντικείμενο έριδας, πλην όμως είναι το όχημα της ιστορίας και όχι το φορτίο. Αν και ο έρωτας είναι βαρύ φορτίο. Τρεις φίλοι από τα παλιά. Και τι παλιά! Σε συνθήκες που, απέναντί τους καραδοκούσε ο θάνατος. Ο εχθρός ένας και κοινός. Ο πολεμικός αντίπαλος, ο διαρκής κίνδυνος, ο θάνατος. Ο Αντόνιο, ο Νικόλα και ο Τζιάνι. Ο προλετάριος, ο διανοούμενος και ο αριβίστας. Δεν υπάρχει πια κάτι που να τους ενώνει, όπως τότε στον πόλεμο. Ο καθένας τραβάει τον δικό του τον δρόμο, διαγράφει την δική του πορεία, εκών, αλλά και άκων. Αλλά βλέπετε οι αναμνήσεις, μπορεί να φθείρονται, δεν εξαλείφονται. Ακόμη και στην άνοια, τα παλιά μένουν στο μυαλό, τα καινούργια χάνονται. Σε συνθήκες ανάγκης οι στόχοι απλοποιούνται. Σε συνθήκες ελευθερίας, έστω και τούτης της αντιπροσωπευτικής αστικής Δημοκρατίας, τα πράγματα μπερδεύονται. Στο τέλος-τέλος ο καθένας κάνει το κομμάτι του. Η προσαρμογή σχεδόν αναπόφευκτη. Άλλοι το λένε συνθηκολόγηση. Είναι που τελικά δεν μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο μας, αυτόν της ανισότητας και της αδικίας. Ίσως και να μπορούμε. Για την ώρα έτσι πορευόμαστε, επαναστατημένοι στα νιάτα και συνθηκολογημένοι στην ωριμότητα. Και οι διαπιστώσεις δεν είναι του γράφοντος, είναι απλά η συνεπικούρηση, των συμπερασμάτων των κινηματογραφικών χαρακτήρων του Σκόλα. «Το μέλλον μας ξεπέρασε». «Στους άμβωνες είναι πάντα οι αποτυχημένοι». Η ταινία του Σκόλα έχει πολλές κινηματογραφικές αναφορές, είναι και φόρος τιμής , για Αϊζενστάιν, Ροσελίνι, Ρενουάρ, Βιττόριο Ντε Σίκα, Φελλίνι, εκ των οποίων οι δύο τελευταίοι κάνουν και cameo εμφάνιση, μαζί με τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι..  Ο Αντόνιο θα μείνει εσαεί ένας προλετάριος με τις μικρές προσωπικές «επαναστάσεις» του. Ο Νικόλα, ένας διανοούμενος που κάνει την επανάσταση επί χάρτου. Και ο Τζιάνι γίνεται ο πετυχημένος του συστήματος, καθότι αριβίστας. Ίσως είναι απλά ρεαλιστής. Πάντως κανείς δεν ζει υπό συνθήκες συναισθηματικής πληρότητας και όλοι καταφεύγουν στο καταφύγιο των αναμνήσεων και της νοσταλγίας, του τότε. Τότε που ήτανε πολύ αγαπημένοι. Τότε που εξ ανάγκης είχανε ίδια πορεία και ίδιους στόχους. Στο τέλος στον άτυπο απολογισμό αφήνεται να διαφανεί η απουσία της ευτυχίας σε όλους. Εξάλλου η ευτυχία σύμφωνα με ατάκα της ταινίας, δεν υφίσταται, παρά μόνο ως αντίτιμο, στο να διάγει τη ζωή του κανείς, με τον τρόπο που του αποφέρει ευχαρίστηση. Η «κακομοίρα» η Λουτσιάνα ερήμην αυτής, γίνεται το έπαθλο νίκης για τους τρεις φίλους. Ακόμη και ο αριβίστας και πλούσιος πια Τζιάνι, απογοητεύεται στην άρνηση της Λουτσιάνα να επανασυνδεθεί μαζί της. Πιο ισορροπημένος δείχνει ο προλετάριος Αντόνιο, ο τελικός «νικητής» στη διεκδίκηση της Λουτσιάνα. Η ιδεολογική διαμάχη, έως και σύγχυση εξακολουθεί να τους συνοδεύει διαχρονικά. «Καλύτερα βρωμερός διανοούμενος, παρά προλετάριος-αστός» ανταπαντά ο Νικόλα στην έγκληση του Αντόνιο. Και η κατακλείδα του ιδεολογικού στίγματος, «ο κόσμος προχωρά επειδή υπάρχουν οι ταγμένοι υπηρέτες του συστήματος». Μέσα στην καταχνιά και την ιδεολογική σύγχυση έρχεται την τελευταία στιγμή η προτεινόμενη χαραμάδα ελπίδας. «Δε χρειάζεται να σκοτωνόμαστε για μια θέση στο σχολείο, αλλά να απαιτήσουμε σχολεία για όλους».Ο Σκόλα σχολιάζει τη διαδρομή του ανθρώπου στον σύντομο χρόνο της ζωής του, με τα καθημερινά προβλήματά του, τις υπαρξιακές ανησυχίες του, αλλά κυρίως την μεταλλαγή του. Μια μεταλλαγή για άλλους αναγκαία και για άλλους απλή συνθηκολόγηση με τον εχθρό, το σύστημα. Με συνεχή φλας μπακ και φόργουαρντ, με χιούμορ, ειρωνεία, μα και μελαγχολία μας κάνει μια βόλτα στης κοινωνίας τις λεωφόρους, αλλά και στις ατραπούς της ανθρώπινης ψυχής. Με εξαιρετική ερμηνευτική παρουσία των Νίνο Μανφρέντι, Βιτόριο Γκάσμαν, Στέφανο Σάτα Φλόρες, Στεφανία Σαντρέλι, Τζιοβάνα Ράλι, Άντο Φαμπρίτζι. Με την Όμορφη μουσική του Αρμάντο Ροβαγιόλι και την ωραία φωτογραφία, ιδιαίτερα στο ασπρόμαυρο κομμάτι, του Κλαούντιο Τσιρίλο, αλλά και αρκετά βραβεία ανά τον κόσμο να τη συνοδεύουν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s