“ΕΠΟΜΕΝΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ: ΟΥΤΟΠΙΑ”


(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 27/3/2016)

utopia

Ένα πείραμα που αναμένει δικαίωση

του Στράτου Κερσανίδη

Σήμερα θα ξεκινήσω ανάποδα, δηλαδή από το τέλος της ταινίας στην οποία αναφέρεται το σημερινό κείμενο. Κι αυτό επειδή εκεί βρίσκεται το ζητούμενο, δηλαδή στη δικαίωση ενός αγώνα, ο οποίος -όπως διαβάζουμε στο φινάλε της ταινίας- βρίσκεται ακόμη σε εκκρεμότητα κάμποσους μήνες μετά την ανάληψη της διακυβέρνηση της χώρας από την Αριστερά.

Ας πάρουμε τώρα τα πράγματα από την αρχή με την υπόσχεση πως στο φινάλε του κειμένου θα επανέλθω.

Πως χτίζεται ένα αυτοδιαχειριστικό πείραμα από ανθρώπους που ως τότε δεν είχαν καν ακούσει τη λέξη αυτοδιαχείριση; Αυτό είναι το βασικό ερώτημα στο οποίο επιχειρεί να απαντήσει η ταινία του Απόστολου Καρακάση, “Επόμενος Σταθμός: Ουτοπία”.

Η αυτοδιαχείριση, ως λέξη μπορεί να είναι γοητευτική, ιδίως σε εκείνο το κομμάτι της Αριστεράς το οποίο θεωρεί πως έχει απεμπλακεί από τις δαγκάνες του σοβιετικού μοντέλου και φλερτάρει με ελευθεριακές μορφές οργάνωσης της κοινωνίας. Ωραία, τί γίνεται όμως όταν η θεωρία γίνεται πράξη; Και μάλιστα όταν ηξ ανάγκη σε οδηγεί να δοκιμάσεις αυτό το μοντέλο μέσα σε ένα εντελώς εχθρικό πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο;

Ο Απόστολος Καρακάσης παρακολουθεί και κινηματογραφεί τους εργάτες της ΒΙΟ.ΜΕ. στη Θεσσαλονίκη, οι οποίοι έχασαν τη δουλειά τους όταν οι ιδιοκτήτες αποφάσισαν να κλείσουν το εργοστάσιο. Τους εργάτες οι οποίοι αποφάσισαν να δράσουν αντί να μεμψιμοιρήσουν και να πάρουν τη ζωή στα χέρια τους. Αυτούς που έκαναν κάτι αληθινά επαναστατικό: να εφαρμόσουν την άμεση δημοκρατία, να εφαρμόσουν ένα δύσκολο πείραμα και να αποτελέσουν ένα παράδειγμα το οποίο τράβηξε την προσοχή χιλιάδων ακτιβιστών σε ολόκληρο τον κόσμο. Έχοντας απέναντί του το κράτος και την ιδιοκτησία αλλά με ένα μεγάλο κίνημα αλληλεγγύης το οποίο αναπτύχθηκε στο πλευρό τους, άντεξαν, αντέχουν και διεκδικούν.
Ένα θαυμάσιο ντοκιμαντέρ το οποίο παρακολουθεί και καταγράφει τα γεγονότα όπως δεν τα ξέρουμε. Γιατί ο Καρακάσης αποκαλύπτει την «κρυμμένη» πλευρά των γεγονότων χωρίς ωραιοποιήσεις αλλά με την ψυχρή ματιά του αποστασιοποιημένου παρατηρητή. Η αυτοδιαχείριση δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση, γιατί εκτός από τους εξωτερικούς παράγοντες, υπάρχουν και οι άνθρωποι που αναλαμβάνουν να την κάνουν πράξη. Κι έτσι βλέπουμε τις αντιφάσεις, τις συγκρούσεις, τις απογοητεύσεις, τις νίκες αλλά και τις ήττες. Ο σκηνοθέτης μπαίνει στα παρασκήνια, παρακολουθεί τις συνελεύσεις των εργαζόμενων, με κάποιους μιλά ξεχωριστά κι έτσι μαθαίνουμε πως σκέπτονται, αποδυναμώνει την έννοια της μάζας (φρικτή αλλά τόσο προσφιλής λέξη στην Αριστερά!) δίνοντας μεγάλη σημασία στο άτομο και τη συμμετοχή του. Κι ακόμη για πρώτη φορά βλέπουμε την ιδιοκτήτρια της ΒΙΟ.ΜΕ. να μιλά μπροστά στο φακό. Συνειδητοποιούμε έτσι πως υπάρχουν δύο πλευρές και όχι μία. Κι αν ακόμη εμείς έχουμε ταχθεί υπέρ της μίας από αυτές, καλό είναι να βλέπουμε, τουλάχιστον, και την άλλη. Βέβαια ο σκηνοθέτης παίρνει σαφή θέση υπέρ του αυτοδιαχειριστικού πειράματος της ΒΙΟ.ΜΕ., αλλά υπογραμμίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει κάτι τέτοιο. Ένα ντοκιμαντέρ που ενώ είναι με την αυτοδιαχείριση, δε διστάζει να δει την πραγματικότητα όπως είναι και να την παρουσιάσει. Επειδή τα πράγματα έχουν συχνά, όχι δύο αλλά περισσότερες πλευρές.

Εμπεριστατωμένη και διεισδυτική ματιά από τον Απόστολο Καρακάση σε μια ταινία που προβλήθηκε πριν από μερικές μέρες στο πλαίσιο του 18ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Το σίγουρο είναι πως ο αγώνας συνεχίζεται και πως η παρούσα κυβέρνηση της Αριστεράς οφείλει να πράξει ό,τι είχε υποσχεθεί: να δώσει λύση υπέρ των εργαζομένων του αυτοδιαχειριζόμενου εργοστασίου της ΒΙΟ.ΜΕ. Άλλωστε ο ΣΥΡΙΖΑ είχε ταχθεί από την πρώτη στιγμή στο πλευρό των εργαζομένων και ο Αλέξης Τσίπρας είχε επισκεφθεί -όπως φαίνεται και στην ταινία- τη ΒΙΟ.ΜΕ., και γνωρίζει το θέμα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s