ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ-3


la-caza-fotos-pelicula«ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ» του Κάρλος Σάουρα

από τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Τέσσερις μεσήλικες φίλοι πηγαίνουν για κυνήγι λαγού. Εξοπλισμένοι με όπλα και τα απαραίτητα συναφή στήνουν το αντίσκηνό τους στην μέση μιας κοιλάδας με χαμηλή βλάστηση, με δεκάδες τρύπες καταφύγια των λαγών και τον ήλιο να καίει ανελέητα από ψηλά. Ο ιδρώτας  έχει σχηματίσει χάρτες στα πουκάμισά τους και  ένα μαντήλι μόνιμα στα χέρια τους  σφουγγίζει το μέτωπο και τους κροτάφους.  Ο Χοσέ που, είναι ερωτευμένος με μια νεαρά την Μαριμπέλ, έχοντας εγκαταλείψει γυναίκα και παιδιά, φαίνεται σε διαρκή περίσκεψη. Είναι κι εκείνος ο πόνος στο στομάχι που δεν τον αφήνει, ενώ η φωτογραφία της Μαριμπέλ είναι χωμένη στην τσέπη της καρδιάς, κάτι σαν φυλαχτό. Ο Λουίς εγκαταλειμμένος από τη γυναίκα του, πνίγει πόνο και μοναξιά, στο ποτό και στην ανάγνωση επιστημονικής φαντασίας βιβλίων.   Εξαίρεση μια ρήση του Χέμινγουεϊ που την ψιθυρίζει στα γερμανικά. «Ηθικό είναι, ότι σε κάνει να αισθάνεσαι καλά και ανήθικο, ότι σε κάνει να αισθάνεσαι άσχημα». Ο φιλοχρήματος Πάκο που, δείχνει να είναι κάτι σαν επικεφαλής, δεν τα πάει τελευταία με τα οικονομικά, ωστόσο έχει μια σταθερότητα στην ιδεολογία του. «Δεν υπάρχει χώρος για όλους στη ζωή και ειδικά τους ηλίθιους». Αυτή είναι η απάντησή του στο σχόλιο του Λουίς για το όχι και τόσο «ευγενικό άθλημα» το κυνήγι και δη του λαγού με τη συνδρομή του κουναβιού. Η ανταπάντηση του Λουίς: «το ανθρώπινο κυνήγι είναι το καλύτερο». Μια διακριτική μνεία για την τελευταία φορά που είχαν «κυνηγήσει μαζί». Ναι, μάλλον υπονοείται ο εμφύλιος. Στην παρέα και ο νεαρός Ενρίκε, μυείται κατά έναν τρόπο στο κυνήγι του λαγού.  Ίσως είναι και μια μορφή αναπληρωτή του αυτόχειρα της παλιάς παρέας του Αρτούρο. Στο περιθώριο ο μόνιμος κάτοικος της άνυδρης κοιλάδας, ο Χουάν ο βοσκός, με την άρρωστη μητέρα και την μικρή ανιψούλα. Η συνάντηση συντελείται 8 χρόνια μετά.  Είχαν να βρεθούν μαζί 8 χρόνια. Ο Κάρλος Σάουρα γύρισε την ταινία το 1966 με τον δικτάτορα Φράνκο στην εξουσία και προφανώς δεν ήταν εύκολο να εκφραστεί ανοιχτά. Το «μετά» υπονοεί το τέλος του αιματηρού εμφυλίου πολέμου, ενός πολέμου όπου θεοί και δαίμονες απ’ όλο τον καπιταλιστικό κόσμο συνέτρεξαν μη αντέχοντας στην ιδέα  ενός μη συστημικού κόμματος να βρίσκεται στην εξουσία. Προς βοήθεια βέβαια των αναρχικών και άλλων δημοκρατών της Ισπανίας προσέτρεξαν και φίλοι δημοκράτες, αριστεροί και λοιποί συγγενείς απ’ όλο τον κόσμο. Μια πρωτόγνωρη ιστορική εμπειρία, αλλά δεν είναι της παρούσης. Με τους ελάχιστους διαλόγους ανάμεσα στους συνδαιτυμόνες  του γκουρμέ τραπεζιού με τα εδέσματα των τρομαγμένων λαγών, έρχονται στην επιφάνεια οι διαφωνίες, οι διαφορετικές οπτικές για τη ζωή, η εξάλειψη του πάλαι ποτέ κοινού τους στόχου. Με λίγη γνώση της ιστορίας κα της περιρρέουσας ατμόσφαιρας στη δεκαετία του 1960, τα υπονοούμενα και η αλληγορία του Σάουρα γίνεται βαθμιαία κατανοητή. Πολλώ δε μάλλον, όταν στη θέση του διαλόγου και των όποιων διαφωνιών  έρχονται πρώτα οι λεκτικοί διαξιφισμοί, οι προσβολές και τέλος τα όπλα.  Η αλήθεια γυμνή στα μάτια του θεατή. Οι άνθρωποι αυτοί γνωρίζανε πιότερο από όπλα και  λιγότερο από διάλογο. Βλέπετε τους ένωνε ο κοινός στόχος, η κοινή ιδεολογία στην επιφάνειά της και όχι στον πυρήνα της. Ένας ήταν ο εχθρός ο κομμουνισμός. Όμως όταν οι άνθρωποι μένουν από στόχους τα πράγματα δυσκολεύουν, η καθημερινότητα ζορίζει και συχνά απελπίζει, οι υπαρξιακές αναζητήσεις περί σκοπού και νοήματος γίνονται θηλιά στον λαιμό. Είναι τότε που, το καράβι βουλιάζει αύτανδρο και έρχονται οι κληρονόμοι για ότι έχει απομείνει. Αυτοί που πρέπει να συνεχίσουν. Και εδώ είναι μάλλον ο νεαρός Ενρίκε που, γίνεται μάρτυρας της καταστροφής, είναι η νέα γενιά που οφείλει να οδηγήσει τα πράματα. Είναι η ιστορική συνείδηση που διδάσκει και οφείλει να καθοδηγεί. Η επιλογή του σκληρού και σχεδόν άνυδρου τοπίου, με τις διάσπαρτες τρύπες-κρύπτες των λαγών και ίσως και των φαντασμάτων της πρόσφατης ιστορίας, το βάρβαρο κυνήγι του πιο φοβιτσιάρικου ζώου του λαγού, είναι το καλύτερο φόντο για την ιστορία των Κάρλος Σάουρα-Αντζελίνο Φονς. Η εναλλαγή των πλάνων κοντινών με μακρινά εξαιρετική. Τα κοντινά πλάνα πάνω στα όπλα αναδεικνύει μια τελετουργική διαδικασία πριν τον πόλεμο., αλλά και για τους πάσχοντες χαρακτήρες γίνονται η ακτινογραφία της ψυχής τους και της σκέψης τους. Ο αφόρητα καυτός ήλιος ιδρώνει τα σώματα δείχνοντάς τα να υποφέρουν και μοιάζει να πυροδοτεί τη νωχελική σκέψη. Όλα σιγοψήνονται  κάτω από τούτον τον ήλιο μέχρι την τελική ανάφλεξη σώματος και ψυχής. Ζωή χωρίς στόχο στο αύριο ακυρώνει το παρελθόν και το αδιέξοδο αναπόφευκτο. Και το παρελθόν των ηρών μας υπήρξε ιδιαίτερα αιματηρό, όπως και στο ανελέητο κυνήγι των κακόμοιρων λαγών στο τώρα. Εις  μάτην όλα λοιπόν; Ο Κάρλος Σάουρα, όταν υποχρεωνόταν να μιλά αλληγορικά.la-caza-foto-critica

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s