ΤΟ ΔΕΝΔΡΟ ΚΟΒΕΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ, ΟΧΙ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ


ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΥΝΑ» του  Ζία Ζανγκέ.

616-mountains-may-departαπό Γιάννη Ν. Γκακίδη

 Βρισκόμαστε λίγο πριν το Μιλένιουμ στην Κίνα και η όμορφη Τάο γίνεται το μήλο της έριδος για τους φίλους της Τζινσένγκ και Λιανγκτσί. Θα αποφασίσει να παντρευτεί τον επιχειρηματία Τζινσένκ και όχι τον ανθρακωρύχο Λιανγτσί. Ο Λιανγκτσί πληγωμένος θα εγκαταλείψει τη γενέθλια πόλη με άγνωστο προορισμό. Ακολουθεί ο εγνωσμένος κύκλος, της παιδοποιίας για την Τάο, η ανάπτυξη των επιχειρήσεων για τον σύζυγό της, η φυγή του Λιανγτσί, ο χωρισμός της και η επιστροφή του άρρωστου πια Λιανγτσί. Το παιδί τους, ήδη από τα οκτώ του χρόνια μακριά από την μητέρα του, πηγαίνει σε διεθνές σχολείο στη Σαγκάη, όπου σει και ο πατέρας με την ερωμένη του. Αυτά μέχρι το 2014. Μετά ο Ζανγκέ θα μας μεταφέρει στο μελλοντικό 2025 με τον δεκαεννιάχρονο  Ντόλαρ πια, να ζει στην Αυστραλία και να πηγαίνει στο κολλέγιο, όπως και ο πατέρας του που συνεχίζει εκεί τις όποιες επιχειρήσεις του. Ο Ντόλαρ δεν μιλά κινέζικα, είναι πασιφανές ότι του λείπει η μητρική παρουσία και δε θέλει να φοιτήσει στο κολλέγιο. Αισθάνεται τινί τρόπω φυλακισμένος του πατέρα του, με τον οποίο συνεννοείται στα αγγλικά. Βρίσκει καταφύγιο στην κινέζικης καταγωγής καθηγήτριά του και ζητά τη συνδρομή της να μιλήσει ως διερμηνέας με τον πατέρα του, για να απαιτήσει την «απελευθέρωσή» του. Ο Ζία Ζανγκέ μας μιλά ακόμη μια φορά για την σύγχρονη Κίνα, μέσα από μια συνηθισμένη σε ένα βαθμό ανθρώπινη ιστορία. Το χρονικό άλμα δεν είναι τίποτα άλλο, από μια «προφητική» εκτίμηση της συνέχισης της αλλοτρίωσης της Κίνας, πολιτισμικά και πολιτικά. Το πρώτο μέρος κυλά σε μια μελαγχολική ατμόσφαιρα που, καταγράφεται από τις σιωπές και τα βλέμματα των χαρακτήρων και με λεπτομέρειες της καθημερινότητας της «σοσιαλκαπιταλιστικής» Κίνας, ανθρακωρυχεία, μικρομάγαζα, θιασώτες του καπιταλιστικού ονείρου, πολιτισμική μεταλλαγή κλπ. Στο δεύτερο μέρος έχουμε μιαν αποξενωτική ατμόσφαιρα από μιαν Αυστραλία που, μόνον η ονομαστική αναφορά της μας  θυμίζει πως δεν είμαστε οπουδήποτε αλλού.MountainsΣτο πρώτο μέρος έχουμε χρώματα και καταστάσεις που θυμίζουν ακόμη μιαν επαφή με την παράδοση, την εγνωσμένη κουλτούρα, όπως τα γνωστά ζυμαρικά τους ή ακόμη και το τελετουργικό μιας κηδείας. Ο μικρός Ντόλαρ έρχεται από μακριά για να παραβρεθεί στην κηδεία του παππού του, έστω κι αν δεν καταλαβαίνει πολλά. Ήδη όμως η αλλοτρίωση έχει αρχίσει, ο Τζινσένγκ έχει μετακομίσει στη Σαγκάη, ο μικρός πηγαίνει σε αγγλόφωνο σχολείο και δυσκολεύεται στα κινέζικα που του μιλά η μητέρα του. Στο δεύτερο μέρος πια η αλλοτρίωση έχει συντελεστεί. Ο έφηβος Ντόλαρ, έχει αποκοπεί τελείως από την κινέζικη γλώσσα, με τον πατέρα του δεν έχει γλώσσα επικοινωνίας μεταφορικά και κυριολεκτικά, ο πατέρας επιμένει στην πλήρη μεταλλαγή, ακόμη και ο ίδιος μετονομάζεται σε Πίτερ. Όμως η αποκοπή από τις πολιτισμικές ρίζες ενός ανθρώπου, η βίαια μεταλλαγή του, η κοπή του ομφάλιου λώρου όχι μόνο του μητρικού αλλά και αυτού που λένε πολιτισμικό υπόβαθρο συντελούν στην συναισθηματική ανισορροπία και την επακόλουθη ανεπάρκεια. Ο Ντόλαρ, τι όνομα και αυτό, κυριολεκτικά η θεοποίηση του αμερικάνικου ονείρου, αισθάνεται άβολα, αναζητά με έναν τρόπο τη στοργή της μητέρας και κατ’ επέκταση της πατρίδας. Όντως είναι πλέον άπατρις. Στην ουσία το βασικό κύτταρο της κοινωνίας, η οικογένεια δεν υπήρξε για τον Ντόλαρ. Οι πενιχρές και ατελείς μνήμες από την μητέρα του τον συνοδεύουν με μιαν αλλόκοτη νοσταλγία. Ούτε αυστραλός, ούτε κινέζος, κοντολογίς δεν έχει ταυτότητα. Κάτι όμως τον έλκει στην μητέρα, στην πατρίδα, στις ρίζες του, σ’ αυτό που στερήθηκε, την κανονική παιδική ηλικία, το χάδι και τη στοργή της μητέρας. Αναζητά εναγώνια μια ταυτότητα, έχει την ανάγκη του «ανήκειν» κάπου. Είναι δύσκολο να κρίνει κανείς τι είναι σωστό για τον άλλον. Κατά συνέπεια δεν μπαίνει πάραυτα στο στόχαστρο ο Τσινσένγκ, αλλά το αποτέλεσμα δείχνει πως η λύση δεν είναι πάντα η μεταλλαγή. Απεκδύεται την κινέζικη ταυτότητα και το ίδιο επιδιώκει για τον γιο του, πικραμένος προφανώς από τα σοσιαλιστικά τερτίπια. Αλλά είναι για όλου το δυτικό όνειρο εφικτό; Και τι στο διάολο είναι τούτο το όνειρο. Οι περισσότεροι «επιτυχημένοι» αναζητούν τις ρίζες τους, αισθάνονται συχνά άβολα στο πολιτισμικό χωνευτήρι της παγκοσμιοποίησης. Η Κίνα έχει αλλάξει, συνεχίζει να αλλάζει, ζει το «σοσιαλκαπιταλιστικό» παράδοξο, απλώνει τα πλοκάμια της μέσα στην παγκοσμιοποίηση, προσδοκώντας να γίνει υπερδύναμη. Όμως τίποτα δε γίνεται κανείς, χωρίς την πολιτισμική υποδομή του, την κουλτούρα που τον  διαμόρφωσε. Ίσως υπερβάλλω στην ερμηνεία των μηνυμάτων και των σχολίων που  κάνει ο Ζία Ζανγκέ . Αλλά το κομμάτι των ανθρώπινων σχέσεων είτε στην Κίνα, είτε στη Δύση δε διαφέρει ιδιαίτερα πια. Ανασφάλεια, γάμος, παιδοποιία, χωρισμός, κοκ. Είναι αλήθεια πως η Τάο εκφράζει μια πρωτότυπη και σχεδόν ολύμπια ηρεμία, παρότι της στερούνε το παιδί της. Ίσως να είναι και το νομικό καθεστώς της Κίνας που, αποδίδει την ανατροφή του παιδιού στον πατέρα ή η διαπλοκή. Όπως και να έχει η ματιά της Τάο για τα πράγματα είναι διαφορετική. Το ρεζουμέ της ιστορίας είναι πως, μπορεί κανείς εύκολα να κόψει ένα δένδρο, όχι όμως και τις ρίζες του και χωρίς ταυτότητα δεν μπορεί να σταθεί κανείς. Έτσι είναι αγαπητέ Τζινσένγκ, δε φτύνουμε εκεί απ’  όπου βγήκαμε, έτσι λέει η μάνα μου και πριν αυτήν, πόσοι άλλοι.

«ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΥΝΑ» του  Ζία Ζανγκέ. Αισθηματικό δράμα. Υποδύονται οι: Τάο Ζάο, Γι Ζάνγκ.

Η ζωή μιας γυναίκας, σε τρεις διαφορετικές περιόδους, 1988, 2014 και στο μελλοντικό 2025. Με βραβείο στο «Δεκαπενθήμερο Σκηνοθετών» στις Κάννες και βραβείο κοινού στο Σαν Σεμπαστιάν

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s