18ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ


Tériade

teriade

του Μάριου Αμαξόπουλου

Το ντοκιμαντέρ Tériade του Σίμου Κορεξενίδη καταπιάνεται με την ανάδειξη του πορτρέτου ενός μεγάλου Έλληνα των τεχνών, του Στρατή Ελευθεριάδη, γνωστότερου στον ευρύτερο χώρο της τέχνης διεθνώς ως Tériade. Ο Στρατής Ελευθεριάδης γεννήθηκε στη Λέσβο το 1897, γιος εύπορης οικογένειας που ασχολούνταν με τη σαπωνοποιΐα. Βρέθηκε στη Μασσαλία προκειμένου να εμπλουτίσει τις γνώσεις του για την οικογενειακή επιχείρηση, ωστόσο η Γαλλία και συγκεκριμένα το Παρίσι, στάθηκε γι’ αυτόν το άνοιγμα στον κόσμο της τέχνης, που ήταν τελικά ο προορισμός του. Ο Στρατής Ελευθεριάδης, λάτρης της ζωγραφικής, με την οποία καταπιάστηκε για λίγο και ο ίδιος, μεγαλούργησε στο Παρίσι αναδεικνύοντας τα έργα των σημαντικότερων καλλιτεχνών της εποχής του. Αρχικά ως τεχνοκριτικός, στη συνέχεια ως εκδότης βιβλίων τέχνης, έδωσε ώθηση και βήμα σε καλλιτέχνες όπως ο Σαγκάλ, ο Ματίς, ο Πικάσο, ο Τζιακομέτι, ο Μιρό, ο Χουάν Γκρι, ο Ρουό, ο Λεζέ… όλοι προσωπικοί του φίλοι του, όπως συνήθιζε να δηλώνει όταν τον ρωτούσαν για το μυστικό της επιτυχίας του. Η εκδοτική του δραστηριότητα απογειώθηκε με την έκδοση των περιοδικών τέχνης VERVE, τα οποία έγιναν συλλεκτικά, όσο ακόμη ήταν ο ίδιος εν ζωή και με τα Grands Livres (Μεγάλα Βιβλία), τα οποία αποτελέσαν βιβλία- έργα τέχνης αυτά καθεαυτά, καθώς επρόκειτο για εκδόσεις τις οποίες φιλοτεχνούσε ένας καλλιτέχνης κάθε φορά, με κείμενα και εικονογράφηση κατά τη βούλησή του. Ο Σίμος Κορεξενίδης μας παρουσιάζει την συστηματική του έρευνα για τον Tériade, μέσα από πολυάριθμες μαρτυρίες ανθρώπων που καταθέτουν στην κάμερα είτε τις επιστημονικές τους γνώσεις, είτε τις προσωπικές τους μαρτυρίες. Ξεδιπλώνεται μπροστά μας η πολύπτυχη δραστηριότητά του, εμπλουτισμένη με τα ωραιότερα έργα τέχνης των καλλιτεχνών του α’ τετάρτου του 20ου αιώνα, προσεγγίζοντας ταυτόχρονα και πτυχές της προσωπικότητάς του και των προσωπικών του βιωμάτων. Ο δημιουργός του ντοκιμαντέρ δίνει φωνή στους άλλους να μιλήσουν και ταξιδεύει τη ματιά μας με τα έργα καλλιτεχνών που παθιασμένα αγάπησε και ανέδειξε ο Στρατής Ελευθεριάδης.

teriade2
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σχέση του με δύο ακόμη συντοπίτες του, που έχουν εγγραφεί στην ιστορία της νέας ελληνικής τέχνης, τον Οδυσσέα Ελύτη και τον Θεόφιλο Χατζημιχαήλ. Ο Tériade είναι αυτός που θα συστήσει τον Ελύτη στην καλλιτεχνική ελίτ του Παρισιού και μαζί θα περάσουν πολλά καλοκαίρια στο αγαπημένο τους νησί και γενέτειρά τους. Ιδιαίτερη μνεία όμως γίνεται στο ρόλο που έπαιξε ο Tériade στην ανάδειξη του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου. Μαθαίνουμε πως τυχαία είδε αντίγραφο έργου του Θεόφιλου στο ατελιέ του Γουναρόπουλου στο Παρίσι και μια τοιχογραφία του σε καφενεδάκι του Πηλίου. Ο Tériade διέγνωσε το ταλέντο του Έλληνα ναΐφ ζωγράφου, που δούλευε για ένα κομμάτι ψωμί και θεωρούνταν περίγελος από τον περίγυρό του και κατάφερε να φιλοξενηθούν έργα του μέχρι και στο μουσείο του Λούβρου. Συμπληρώνοντας το πληρέστατο πορτρέτο του Έλληνα διεθνούς φήμης εκδότη τέχνης, ο σκηνοθέτης μας παρουσιάζει και με τη συνδρομή αρχειακού υλικού, την σπουδαία κληρονομιά που άφησε ο Tériade στη γενέτειρά του: ένα Μουσείο Θεόφιλου και ένα Μουσείο-Βιβλιοθήκη Tériade με το εκδοτικό του έργο, τα οποία όμως η επίσημη ελληνική πολιτεία δεν εκτίμησε δεόντως. Σήμερα βέβαια, οφείλουμε να υπενθυμίσουμε ότι υπό την εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού έγιναν εργασίες συντήρησης και νέας μουσειολογικής προσέγγισης στο μουσείο Tériade.
Ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ, το οποίο, αν και δεν διεκδικεί δάφνες πρωτοτυπίας, μας συστήνει έναν σπουδαίο Έλληνα που αναγνωρίστηκε όσο του άξιζε στο εξωτερικό, όχι όμως και στην ίδια του τη χώρα. Η ταινία εντάσσεται στο τμήμα Πορτρέτα: Ανθρώπινες διαδρομές του 18ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ και έχει ολοκληρώσει τις προβολές της.
Σκηνοθεσία, σενάριο: Σίμος Κορεξενίδης, Διεύθυνση φωτογραφίας: Κώστας Σταμούλης, Γιώργος Χρυσαφάκης, Παύλος Αβαγιανός, Μοντάζ: Γιώργος Χρυσαφάκης, Μουσική: Δραμαμίνη, Παραγωγός: Γιώργος Χρυσαφάκης, Παραγωγή: Wonderspot Media

Το 18ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ συνεχίζεται έως και την Κυριακή, 20 Μαρτίου 2016.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s