ΑΠΟΦΑΣΗ ΣΤΙΓΜΗΣ Ή ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ;


Για την «ΑΠΟΦΑΣΗ» του Τομπίας Λίντχολμ

AWar_004-250x149από τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Συνηθίσαμε στα του πολέμου στο Αφγανιστάν ή στο Ιράκ να μας τα αφηγούνται αμερικάνικες ταινίες. Η απόπειρα του δανού Τομπίας Λίντχολμ είναι σε ένα βαθμό μια πρωτοτυπία. Και αν με ευκολία και δικαιωματικά αναρωτιόμασταν τι στο διάολο ζητούν οι αμερικανοί στο Ιράκ ή το Αφγανιστάν, ή όπου αλλού και με συνοπτικές διαδικασίες τους καταλογίζαμε την ευθύνη, εδώ τα πράγματα είναι κομμάτι διαφορετικά. Μια μικρή χώρα όπως η Δανία, βρίσκεται κι αυτή συχνά πυκνά με στρατιωτικές δυνάμεις της σε γωνιές του πλανήτη στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ για συνδρομή στην ειρήνευση ανά τον κόσμο. Μια στρατιωτική δανέζικη μονάδα λοιπόν με επικεφαλής τον αξιωματικό Κλάους Πέτερσεν βρίσκεται σε ένα χωριό του Αφγανιστάν και είναι επιφορτισμένη να προστατεύει του κατοίκους από τους Ταλιμπάν. Σε μια από τις περιπολίες ρουτίνας η ομάδα του Πέτερσεν θα βρεθεί σε διασταυρούμενα πυρά των Ταλιμπάν. Ένας στρατιώτης τραυματίζεται και ο επικεφαλής ζητά τη συνδρομή της αεροπορίας. Στην ερώτηση της βάσης αν ο στόχος 9 είναι στόχος  PID, απαντά ψευδώς ναι. PID είναι ο χαρακτηρισμός ενός  στρατιωτικού στόχου. Η επιχείρηση τελειώνει με επιτυχία και ο τραυματίας Λάσσε σώζεται. Λίγες μέρες μετά όμως έρχονται τα φιρμάνια. Ο Πέτερσεν κατηγορείται για την απώλεια 11 αμάχων Αφγανών. Η ανάκριση δεν σταματά στα όρια της μονάδας ή του στρατού, αλλά μεταφέρεται στην Δανία και ο επικεφαλής αξιωματικός κάθεται στο εδώλιο του κατηγορούμενου ως υπεύθυνος της απώλειας της οικογένειας των αμάχων ανάμεσα στους οποίους και πέντε παιδιά. Η ιστορία του Λίντχολμ περιστρέφεται γύρω από ηθικά διλλήματα. Θεμιτό ένας αξιωματικός να θέλει να διασφαλίσει τη ζωή των στρατιωτών του. Μπορεί να αγνοήσει τον κίνδυνο απώλειας αμάχων; Δύσκολο ερώτημα για κάποιον που βρίσκεται ανάμεσα σε πυρά.  Ο Πέτερσεν αρχικά δέχεται την ιδέα της ενοχής και της επακόλουθης τιμωρίας του. Ωστόσο παρεμβαίνει η σύζυγός του και του υπενθυμίζει πως, ναι μεν σκοτώθηκαν 5 παιδιά και τούτο είναι τραγικό, αλλά υπάρχουν τα 3 δικά τους παιδιά που είναι εν ζωή και έχουν την ανάγκη της παρουσίας του. Μια άποψη ρεαλιστική έως κυνική, διαλέγετε και παίρνετε. Ο δικηγόρος του, του αναφέρει πως, δουλειά του είναι το νομικό μέρος της ιστορίας και όχι το ηθικό. Επίσης ρεαλιστικό έως κυνικό. Ο Πέτρεσεν αποφασίζει να υπερασπίσει τον εαυτό του, ενώ η εισαγγελέας επιμένει στα αδιάσειστα στοιχεία της ευθύνης του και ζητά την τιμωρία του. Μόνο μια ψευδομαρτυρία μπορεί να τον σώσει. Στο πρώτο τρίτο της ταινίας πληροφορούμαστε τα των συνθηκών που έλαβαν χώρα τα περιστατικά και στην υπόλοιπη ταινία παρακολουθούμε ένα δικαστικό δράμα. Σε συνθήκες πολέμου δεν υπάρχουν καλοί και κακοί, επειδή αμφότερες οι πλευρές συμμετέχουν σε κάτι έτσι κι αλλιώς κακό. Είναι θεμιτό να προσπαθείς να σώσεις το τομάρι σου με κάθε τρόπο; Όσο κι αν υπάρχουν όρια ηθικής, η επιθυμία για τη ζωή και το ένστικτο της επιβίωσης είναι τόσο δυνατό που, συχνά ξεπερνά τα όρια αυτά. Βέβαια το ότι ο άνθρωπος γίνεται θηρίο ξεχνώντας την ανθρώπινη υπόστασή του με την λογική στον πόλεμο είναι επιβεβαιωμένη ιστορικά. Σε κάθε περίπτωση σε συνθήκες πολέμου φορτίζεται το συναίσθημα και υποχωρεί η λογική. Και στην περίπτωση του Πέτερσεν δεν είναι μόνο η απόφαση υπό την πίεση των διασταυρούμενων πυρών. Ο Λίντχολμ μας δείχνει λίγο πριν το περιστατικό, πως οι στρατιώτες πυροβολούν έναν χωρικό, πιθανώς εμπλεκόμενο με του Ταλιμπάν, εν είδη παιγνίου. Η ωμότητα και ο κυνισμός τους, συμπεριλαμβανομένου του επικεφαλής είναι χαρακτηριστική και επιβεβαιώνει το προλεχθέν. Ένα επίσης σημαντικό ερώτημα είναι ο λόγος της παρουσίας ξένων στρατευμάτων στο Αφγανιστάν. Το Αφγανιστάν το οποίο είναι χιλιόπαθο από τις επεμβάσεις ξέων δυνάμεων είτε από την πρώην Σ.Ε, είτε από τις Η.Π.Α. Και εδώ τίθεται το ερώτημα, του πως άρχισαν όλα. Και όλα συνήθως αρχίζουν με τα οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα των εχόντων την ισχύ στο παγκόσμιο πολιτικοκοινωνικό γίγνεσθαι. Η προσφυγιά εξ αφορμής του πολέμου στη Συρία και φυσικά ο ίδιος ο πόλεμος, είναι απόρροια αυτής της πολιτικής των επεμβάσεων ελέω οικονομικών συμφερόντων. Ενδιαφέρουσα η ταινία του Λίντχολμ, ο οποίος είναι ο σεναριογράφος στα, «Κυνήγι», «Μια περιπέτεια στο Ωκεανό» (εδώ ήταν και σκηνοθέτης), «Submarino»,   έθετε και τότε θέματα ηθικών διλημμάτων. Η ταινία είναι και μια μορφή ψυχογραφήματος της ανθρώπινης υπόστασης στις μέρες μας. Όπως και να έχει τιμωρία ή όχι, ο κόσμος μας θα συνεχίσει να είναι ανήθικος σε πολλές εκφάνσεις του. Το πλάνο των ερινυών τα λέει όλα. Οι πατούσες των ποδιών των παιδιών του Πέτερσεν που προεξέχουν από το πάπλωμα, είναι ίδιες με αυτές των δολοφονημένων παιδιών στο Αφγανιστάν και όπου αλλού.

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: «Η ΑΠΟΦΑΣΗ» του Τομπίας Λίντχολμ. Υποδύονται οι: Γιόχαν Φίλιπ Άσμπαεκ, Τούβα Νοβότνι, Νταρ Σαλίμ,Σόρεν Μάλινγκ. Πρόταση της Δανίας για ξενόγλωσσο όσκαρ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s