18o ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ


 (αναδημοσίευση από την «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»,11/3/2016)

afissa festivalΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΕΝΑΝ ΙΣΑΞΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ!

του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

dermetzo@otenet.gr

 Πρώτη ημέρα η σημερινή του 18ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Εικόνες του 21ου αιώνα. Παρά τον χαμηλό προϋπολογισμό, υπάρχουν εξαιρετικές ταινίες τεκμηρίωσης, αξιόλογα αφιερώματα και επίκαιρα θέματα προς παρακολούθηση, όπως το προσφυγικό. Παράλληλα, μπορούμε να δούμε πολλά ελληνικά ντοκιμαντέρ. Νομίζω, όμως,  πως το πιο ενδιαφέρον θέμα προς συζήτηση είναι το μέλλον του θεσμού, που ακριβώς φέτος ενηλικιώνεται. Πώς θα μετεξελιχθεί, πώς θα αναπτυχθεί περαιτέρω, ποιος θα είναι ο εμψυχωτής του; Επίσης, τι γίνεται ακριβώς   με την  ελληνική ταινία τεκμηρίωσης.

Θεωρώ πως το κυριότερο είναι μια σύνοψη προσφοράς. Θετικές οι επιδράσεις του σ’ όλα αυτά τα 18 έτη. Καλό είναι να παρακολουθήσουμε και την ιστορία του θεσμού. Στα 1999 ο τότε διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης κριτικός κινηματογράφου κ. Μιχάλης Δημόπουλος ανέθεσε στον διευθυντή των Νέων Οριζόντων κ. Δημήτρη Εϊπίδη την ίδρυση ενός νέου κινηματογραφικού γεγονότος, που ήταν το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης με χρόνο διεξαγωγής τον Μάρτιο.

ΤΑΙΝΙΕΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗΣ

Υπήρχε ένα σκεπτικό που λίγοι το γνωρίζουν και πρέπει να το ξαναθυμίσω. Η «αλήθεια» και η «πραγματικότητα» του κόσμου στην Ελλάδα ήταν αφημένες στα τηλεοπτικά ρεπορτάζ, που μερικά εξ αυτών ήταν ολοκληρωμένα, αλλά περιορισμένης αισθητικής. Ωστόσο, ο κόσμος του 21ου αιώνα που ξεπρόβαλε, παρά την παγκοσμιοποίηση, δεν ήταν στοιχειωδώς γνωστός στους Έλληνες. Κάποιες φορές γνωρίζαμε αυτόν που επιθυμούσε η κυρίαρχη άποψη, δεν είχαμε επαφή με το εναλλακτικό και το ανήσυχο. Παράλληλα, οι εξελίξεις έφθαναν γοργά με πρόσφυγες, μετανάστες και συγκρούσεις. Ποιος γνώριζε ακριβώς τότε για τον πολύχρονο πόλεμο στο Σουδάν ή για τον πραγματικό, μυστικό κόσμο της νύχτας;

ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ

Ήμασταν- και βασικά ο γράφων- επιφυλακτικοί με το πρώτο φεστιβάλ. Περισσότερο το βλέπαμε ως μια δοκιμή, μια πιθανότητα. Με την πάροδο, όμως, των χρόνων και με καλούς προϋπολογισμούς (τότε υπήρχαν χρήματα), το φεστιβάλ όχι μόνον θέριεψε, αλλά μας πρόσφερε μερικά εκπληκτικά αφιερώματα (δεν θα ξεχάσω π.χ. αυτό που είδα στον Αλέξανδρο). Όψεις του κόσμου, της νύχτας, τολμηρές δημιουργίες, πορτρέτα, πρωτοτυπία, επιδόσεις υψηλού επιπέδου, βραβευμένα ντοκιμαντέρ λειτούργησαν και αποκάλυπταν και προοδευτικά και ιδεολογικά. Πέρα από την ψυχαγωγία και  το ενδιαφέρον είδαμε όντως όψεις του κόσμου απίθανες, ανείπωτες, ανατριχιαστικές.

Παράλληλα, οι Έλληνες κινηματογραφιστές, ερχόμενοι σε επαφή με τέτοια αριστουργήματα, ενθαρρύνθηκαν και άρχισαν να γυρίζουν εξαιρετικές ταινίες τεκμηρίωσης, οι οποίες μάλιστα πολλαπλασιάστηκαν  τα τελευταία χρόνια.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ

Μερικές ήταν πολύ αξιόλογες, άλλες αξιοπρεπείς και πρωτότυπες. Ωστόσο, φέτος, πέρα από μερικά εξαιρετικά ντοκιμαντέρ που είδα από τη χώρα μας, παρατηρώ μεγάλη πτώση της ποιότητας. Υπάρχουν πάρα πολλές κακές ταινίες και αυτό πρέπει να μας βάλει σε σκέψεις. Ναι στην ανάπτυξη, όχι στην υπερβολή.  Φιλμ γυρισμένα πρόχειρα, με κακή αισθητική τελικά δυσφημίζουν το θεσμό.

Και πάμε τώρα στον εμψυχωτή και ιδρυτή του θεσμού, στον έμπειρο κ. Δημήτρη Εϊπίδη, που φέτος είναι η τελευταία χρονιά του ως διευθυντή. Το στερεότυπο ουδείς αναντικατάστατος το γνωρίζουμε καλά. Ωστόσο, εδώ πρέπει να παρατηρήσω πως υπήρξε και είναι ταυτισμένος με τον θεσμό, τον οποίο υπηρέτησε με πάθος και συντεταγμένα, επειδή ακριβώς ήταν δικό του παιδί. Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι να βρεθεί ένας άλλος που θα υπηρετεί όχι μόνον τις ίδιες αξίες, αλλά θα διαθέτει και τις ίδιες γνώσεις και επαφές.dimitris eipidisΟΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Ίσως, βέβαια, αλλάξει η μορφή του φεστιβάλ, ίσως αποχτήσει μια εξειδικευμένη προσωπικότητα. Θα ευχόμουν να επέστρεφε στην πληθώρα των ανατρεπτικών επιλογών του παρελθόντος που υπήρχαν λόγω των καλών προϋπολογισμών. Επίσης, ένα φεστιβάλ δεν ετοιμάζεται σε μία ημέρα, αλλά από την επόμενη της λήξης του προηγούμενου. Απαιτείται, λοιπόν, μια ταχεία διαδικασία επιλογής προσώπου όχι αργότερα από το Πάσχα. Υπάρχουν και απόψεις πως, εξαιτίας της  τραγικής οικονομικής κατάστασης της χώρας, να γίνει  μια σύμπτυξη των δύο φεστιβάλ, κάτι που θα δημιουργήσει μια εξοικονόμηση χρημάτων. Αν δηλαδή κάθε Νοέμβριο το διεθνές φεστιβάλ αντί να αρχίζει  Παρασκευή κάνει έναρξη την Τετάρτη, οι 12 ημέρες είναι υπεραρκετές να καλύψουν και το ένθετο φεστιβάλ ντοκιμαντέρ με κάποιες λιγότερες  αλλά αυστηρά επιλεγμένες ταινίες.

ΤΑ ΔΥΟ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η αντίθετη άποψη λέει (και σωστά) γιατί να χαθεί ένας θεσμός της πόλης και του ελληνικού σινεμά και για ποιο λόγο με τέσσερις μήνες διαφορά να μην υπάρχει διπλή, κινηματογραφική ετοιμότητα και εφημερία. Ακόμα, η άποψη για ένα φεστιβάλ ντοκιμαντέρ με ετήσιο μοτό  (δηλαδή θεματολογία) είναι προς συζήτηση.

Για την ώρα, οι  δύο κυριότερες παρατηρήσεις είναι οι εξής: 1. Ο νέος διευθυντής να είναι τουλάχιστον στο ύψος του κ. Εϊπίδη και 2. να προσέξουν οι Έλληνες κινηματογραφιστές την ποιότητα των ταινιών τους.

Θα ήταν ιδιαίτερη ατυχία αλλά και πρόβλημα οπισθοδρόμησης η εξαιρετική, ποιοτική άνοδος της ελληνικής ταινίας τεκμηρίωσης (που βοηθήθηκε τα μέγιστα από το φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης) να ανασταλεί και να επιστρέψει σε πολλές λάθος (πλην εξαιρέσεων) επιλογές.

 

 

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s