ΤΟ ΤΑΞΙ ΤΟΥ ΠΑΝΑΧΙ, ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ


385334από τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Ένας οδηγός ταξί, με τραγιάσκα και περισσή ευγένεια  κινείται στην πόλη της Τεχεράνης. Δε φαίνεται να γνωρίζει καλά τους δρόμους της πόλης, τουλάχιστον σαν ταξιτζής, αλλά μικρό το κακό, καθότι μιλάμε για μια πόλη 8 εκατομμυρίων. Μια μικρή κάμερα στο καντράν του αυτοκινήτου καταγράφει τους επιβάτες-πελάτες και τη συζήτηση που συντελείται ανάμεσα στον οδηγό και στον πελάτη. Στο τιμόνι, ο ίδιος ο σκηνοθέτης Τζαφάρ Παναχί. Πάνε 6 χρόνια τώρα, που ζει εκτίοντας ποινή απαγόρευσης γυρίσματος ταινιών και εξόδου από τη χώρα, για 20 χρόνια. Είναι η τρίτη ταινία που καταφέρνει και γυρίζει και μάλιστα όπως και η προηγούμενη με βράβευση στο φεστιβάλ του Βερολίνου. Επιβεβαιώνεται ακόμη μια φορά πως, η καλλιτεχνική δημιουργία δε φυλακίζεται, τουναντίον η όποια απαγόρευση, συχνά γίνεται πηγή έμπνευσης. Ο Παναχί μας δείχνει πόσο εφικτό είναι να δημιουργεί κανείς ταινίες, χωρίς την αυτονόητη συνδρομή της υψηλής τεχνολογίας και το μεγάλο μπάτζετ. Και το σπουδαιότερο, πως τέτοιες δημιουργίες έχουν ψυχή. Ίσως οι αντικειμενικές δυσκολίες του Παναχί να μας δημιουργούν μια προκατάληψη συμπάθειας και να καθιστούν την κριτική μη αντικειμενική ως προς τη δραματουργική μορφή. Ωστόσο είναι αδιαμφισβήτητο πως, εμπεριέχουν την αλήθεια και την αυθεντικότητα και τούτα είναι αρκετά για τον θεατή. Από την ευρεία γκάμα των πελατών-επιβατών κάνει προφανώς μιαν επιλογή, ώστε να καταγράφεται η άποψη τους με αντιστοίχιση στην κοινωνική διαστρωμάτωση. Η ταινία κινείται στα όρια ντοκιμαντέρ και μυθοπλασίας. Και μέσα στην μαυρίλα του καθεστώτος η οποία, αναδεικνύεται με τον έναν ή άλλον τρόπο, στις μικρές αφηγήσεις των πελατών παρεισφρέει η «παράξενη» εμμονή αισιοδοξίας του σκηνοθέτη. Ο οποίος φροντίζει να διανθίζει με χιούμορ τα συμβαίνοντα στην πόλη και στους ανθρώπους, είτε καταγράφοντας το ζόρι της ανελευθερίας τους, είτε εμφαίνοντας τις ιδεοληψίες τους.  Υπάρχει η άποψη, ότι οι ταξιτζήδες έχουν την ευχέρεια να πραγματοποιούν άθελά τους  και χωρίς βέβαια τα επιστημονικά κλειδιά, άτυπες κοινωνιολογικές έρευνες. Και τούτο φαίνεται περίτρανα στην ταινία του Παναχί.  Οπωσδήποτε υπάρχει ο κίνδυνος της χειραγώγησης και της χάλκευση των στοιχείων, αλλά αυτό δεν αφορά την περίπτωσή μας, καθότι μιλάμε για καλλιτεχνική δημιουργία με τον παράγοντα της υποκειμενικότητάς. Εξάλλου ο κίνδυνος προέρχεται από τους σοβαροφανείς δημοσκόπους και όχι από τους καλλιτέχνες.

Ένα ιδιότυπο road movie, όχι φυγής από την ζοφερή πραγματικότητα, αλλά καταγραφής της, όπου η φρεσκάδα του χιούμορ κάνει και τη θέαση ευχάριστη.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s